Ngày nhận bài: 30-01-2026
Ngày duyệt đăng: 04-05-2026
Ngày xuất bản: 28-07-2026
Lượt xem
Download
Chuyên mục:
Cách trích dẫn:
CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN Ý ĐỊNH MUA THỰC PHẨM CÓ NGUỒN GỐC TỪ CÔN TRÙNG CỦA NGƯỜI TIÊU DÙNG TẠI THÀNH PHỐ HÀ NỘI
Từ khóa
Côn trùng, thực phẩm, hành vi tiêu dùng, tiêu dùng bền vững, Việt Nam
Tóm tắt
Nghiên cứu này xem xét các yếu tố ảnh hưởng đến ý định mua thực phẩm có nguồn gốc từ côn trùng của người tiêu dùng tại thành phố Hà Nội. Dựa trên mẫu khảo sát 275 người tiêu dùng, phương pháp phân tích nhân tố khám phá và hồi quy được sử dụng nhằm xác định yếu tố ảnh hưởng đến ý định mua ba dạng sản phẩm: côn trùng nguyên dạng, thực phẩm từ bột côn trùng và thực phẩm được nuôi từ côn trùng. Kết quả cho thấy khi mức độ e ngại giảm một bậc trong thang đo Likert 7 bậc thì ý định mua thực phẩm từ bột côn trùng và thực phẩm được nuôi từ côn trùng tăng tương ứng khoảng 0,17 và 0,20 bậc. Ngược lại, cảm giác ghê sợ đối với thực phẩm côn trùng làm giảm ý định mua côn trùng nguyên dạng khoảng 0,27 bậc. Trong khi đó, mức độ quan tâm đến thực phẩm côn trùng làm tăng ý định mua côn trùng nguyên dạng và thực phẩm từ bột côn trùng lần lượt khoảng 0,36 và 0,35 bậc. Các yếu tố nhân khẩu học chỉ thể hiện ảnh hưởng hạn chế và không nhất quán giữa các mô hình. Nghiên cứu đề xuất các hàm ý chính sách nhằm thúc đẩy hành vi tiêu dùng thực phẩm từ côn trùng tại các nền kinh tế đang phát triển như Việt Nam.
Tài liệu tham khảo
Abro Z., Sibhatu K.T., Fetene G.M., Alemu M.H., Tanga C.M., Sevgan S. & Kassie M. (2025). Global review of consumer preferences and willingness to pay for edible insects and derived products. Global Food Security. 44: 100834. Alabdulmohsen S.R. & Al-Otaibi H.H. (2025). Exploring consumer willingness and acceptance of edible insects as a sustainable alternative protein source in Saudi Arabia. Foods. 14(15): 2590. Bae Y. & Choi J. (2021). Consumer acceptance of edible insect foods: An application of the extended theory of planned behavior. Nutrition Research and Practice. 15(1): 122-135. Brunner T.A., Künzi H.N., Ha T.M., Ngo M.H., Bui T.L., Nguyen A.D., Le N.T. & Lucas B.F. (2025). Predicting consumer interest in insect-based foods: The importance of integrating implicit measurements. Future Foods. 100780.
Đặng Thúy Nhung, Nguyễn Thị Xuân, Hán Quang Hạnh & Vũ Đình Tôn (2021). Sử dụng côn trùng làm thức ăn chăn nuôi: Xu hướng và triển vọng. Tạp chí Khoa học Nông nghiệp Việt Nam. 19(5): 695-704. FAO (2013). Edible insects: Future prospects for food and feed security (FAO Forestry Paper 171). Food and Agriculture Organization of the United Nations. Field A. (2018). Discovering statistics using IBM SPSS statistics (5th ed.). Sage Publications. Ha T.M., Ngo M.H., Delley M., Götze F., Bui L.T., Le N.T., Markoni E., Nguyen A.D., Pham B.D. & Brunner T.A. (2024). Socio-behavioural factors influencing meat intake and meat reduction intention in Vietnam and Switzerland. Meat Science. 215: 109530 Hair J.F., Black W.C., Babin B.J. & Anderson R.E. (2019). Multivariate data analysis (8th ed.). Cengage Learning. Hartmann C. & Siegrist M. (2018). Consumer perception and behaviour regarding sustainable protein consumption: A systematic review. Trends in Food Science & Technology. 61: 11-25. Hoang H.A. (2023). Consumer acceptability of alternative foods: A study of processed cricket-based foods in Vietnam. IOP Conference Series: Earth and Environmental Science. 1155(1): 012025. Kaiser H.F. (1974). An index of factorial simplicity. Psychometrika. 39(1): 31-36.
La Barbera F., Verneau F., Amato M., & Grunert K.G. (2020). Understanding Westerners’ disgust for the eating of insects: The role of food neophobia and implicit associations. Food Quality and Preference. 79: 103757. Lammers P., Ullmann L.M. & Fiebelkorn F. (2019). Acceptance of insects as food in Germany: Is it about sensation seeking, sustainability consciousness, or food disgust? Food Quality and Preference. 77: 78-88. Megido C.R., Gierts C., Blecker C., Brostaux Y., Haubruge E., Alabi T. & Francis F. (2016). Consumer acceptance of insect-based alternative meat products in Western countries. Food Quality and Preference. 52: 237-243. Ngo H.M. & Moritaka M. (2021). Consumer attitudes and acceptance of insects as food and feed: A review. Journal of Faculty of Agriculture, Kyushu University. 66(2): 259-266.
Phạm Văn Kiệm, Phùng Thị Như Quỳnh, Nguyễn Thị Thảo Nhi, Nguyễn Hà Anh, Trần Thị Bích Loan (2025). Nghiên cứu các yếu tố tác động chính sách tiêu dùng bền vững: trường hợp với mặt hàng tiêu dùng nhanh. Tạp chí Quản lý Nhà nước. Truy cập từ https://www.quanlynhanuoc.vn/2025/04/10/ nghien-cuu-cac-yeu-to-tac-dong-chinh-sach-tieu-dung-ben-vung-truong-hop-voi-mat-hang-tieu-dung-nhanh/ ngày 20/01/2026. Pliner P. & Hobden K. (1992). Development of a scale to measure the trait of food neophobia in humans. Appetite. 19(2): 105-120. Ros-Baró M., Sánchez-Socarrás V., Santos-Pagès M., Bach-Faig A. & Aguilar-Martínez A. (2022). Consumers’ acceptability and perception of edible insects as an emerging protein source. International Journal of Environmental Research and Public Health. 19: 15756. Ruby M.B., Rozin P. & Chan C. (2015). Determinants of willingness to eat insects in the USA and India. Journal of Insects as Food and Feed. 1(3): 215-226. Syartiwidya, Iwansyah A.C., Fikri A.M., Harianti R., Yunita R. & Saghita E.P. (2025). A global perspective and acceptability of edible insects as novel food in Western and Asian countries: A systematic literature review. Food Production, Processing and Nutrition. 7: 38. Tian H. & Chen J. (2025). Association of food neophobia and food disgust with the willingness, benefits, and risks of insect food consumption among Chinese university students. Frontiers in Nutrition. 12: 1613932. van Huis A. (2020). Insects as food and feed, a new emerging agricultural sector: A review. Journal of Insects as Food and Feed. 6(1): 27-44. van Huis A., Van Itterbeeck J., Klunder H., Mertens E., Halloran A., Muir G. & Vantomme P. (2013). Edible insects: Future prospects for food and feed security. FAO Forestry Paper 171. Food and Agriculture Organization of the United Nations. Vanhonacker F., Van Loo E.J., Gellynck X. & Verbeke W. (2013). Flemish consumer attitudes towards more sustainable food choices. Appetite. 62: 7-16. Verbeke W. (2015). Profiling consumers who are ready to adopt insects as a meat substitute in a Western society. Food Quality and Preference. 39: 147-155.