Chờ đăng

Nghiên cứu đánh giá tác động của phân hữu cơ (PHC) và vôi đến một số tính chất lý-hóa đất (pH, hàm lượng chất hữu cơ (CHC), lân (P) hữu dụng, dung trọng) và năng suất, cũng như tỷ lệ thịt múi trái sầu riêng trồng trên đất có pH thấp (< 5,0). Thí nghiệm gồm bốn nghiệm thức: (i) đối chứng, (ii) PHC (bón 5 tấn PHC/năm), (iii) vôi (bón 2 tấn CaO/năm) và (iv) PHC + vôi (bón 5 tấn PHC/năm + 2 tấn CaO/năm) được thực hiện liên tục trong 01 năm (6/2023 đến 5/2024) tại một vườn sầu riêng Ri6 ở xã Trường Long, Thành phố Cần Thơ. Kết quả cho thấy bón kết hợp PHC và vôi đã làm gia tăng pH, P hữu dụng và CHC, đồng thời cải thiện độ xốp đất thông qua việc giảm dung trọng. Biện pháp xử lý này đã nâng cao năng suất và gia tăng tỷ lệ thịt múi của trái sầu riêng Ri6. Phân tích tương quan cho thấy năng suất có mối tương quan thuận với các tính chất độ phì nhiêu đất (pH, CHC và P hữu dụng). Kết quả này đã nhấn mạnh vai trò của bón kết hợp PHC và vôi trong việc nâng cao sức khỏe đất và hiệu quả canh tác sầu riêng, hướng tới nền nông nghiệp bền vững.

Nghiên cứu thực hiện nhằm đánh giá một số đặc điểm hình thái và mức độ đa dạng di truyền của các giống bưởi đỏ thu thập tại miền Bắc Việt Nam. Vật liệu nghiên cứu gồm 16 giống bưởi đỏ thu thập trong năm 2025. Các chỉ tiêu hình thái lá, quả được mô tả, hoa được quan sát dưới kính soi nổi STECK JSZ5B với thị kính 10x, vật kính 1-4,5x; phân tích đa dạng di truyền bằng NTSYS 2.1 và phân tích đa biến PCA và phân tích cụm. Kết quả cho thấy các giống bưởi đỏ có sự khác biệt rõ rệt về kích thước lá, hoa, quả và các chỉ tiêu chất lượng, với hệ số biến động (CV%) dao động từ trung bình đến cao, phản ánh mức độ đa dạng hình thái cao. Phân tích đa dạng di truyền dựa trên 18 tính trạng cho hệ số tương đồng từ 0,10–0,38 và phân thành 04 nhóm. Kết quả PCA cho thấy sự phân hóa giữa các giống chủ yếu do các chỉ tiêu chất lượng quả chi phối và phù hợp với kết quả phân nhóm di truyền. Một số mẫu như M2, M5, M6, M10, M11, M12, M13 có chất lượng tốt, mẫu M4, M10 và M13 có khối lượng hạt thấp. Kết quả nghiên cứu góp phần bổ sung cơ sở dữ liệu khoa học phục vụ bảo tồn và khai thác bền vững nguồn gen bưởi đỏ tại Việt Nam.

Nghiên cứu được thực hiện nhằm đánh giá ảnh hưởng của tỷ lệ phối trộn đất phù sa và nguyên liệu từ vỏ trấu và xơ dừa làm giá thể trên cây hoa Dạ yến thảo rủ (Petunia hybrida L.). Thí nghiệm gồm hai nhân tố: 3 tỷ lệ phối trộn (v/v) (T0: 100% nguyên liệu; T1: 75% nguyên liệu + 25% đất; T2: 50% nguyên liệu + 50% đất) và 5 loại nguyên liệu làm giá thể (TX: Trấu hun + xơ dừa; G0: Trấu + xơ dừa không ủ; G1, G3, G5: Trấu + xơ dừa ủ lần lượt 1, 3 và 5 tuần). Kết quả cho thấy nguyên liệu xử lý ủ và tỷ lệ trộn đất phù sa cao giúp giảm tỉ lệ C/N và ổn định pH. Tỷ lệ trộn đất phù sa từ 0 – 50% không ảnh hưởng rõ rệt đến sinh trưởng và phát triển của cây. Các công thức có sử dụng nguyên liệu ủ dài hơn cải thiện rõ rệt đường kính tán, số nhánh cấp 1 và số lượng hoa tốt hơn G0 và TX. Đặc biệt, công thức T2G3 (50% đất phù sa + giá thể ủ 3 tuần) cho hiệu quả cao nhất với số hoa đạt 178,2 hoa/cây và thời gian ra hoa sớm nhất (27,33 ngày). Sử dụng nguyên liệu ủ từ vỏ trấu và xơ dừa làm giá thể phù hợp cho sản xuất hoa dạ yến thảo trồng chậu.

Nghiên cứu này được tiến hành nhằm đánh giá xác định hàm lượng tinh bột và tạo dòng tự phối từ 15 vật liệu ngô bột nhập nội. Các vật liệu được trồng trên đồng ruộng trong một thí nghiệm tuần tự không nhắc lại, theo dõi, đánh giá, lựa chọn cây mong muốn thực hiện tự phối, cây còn lại để thụ phấn tự do, thu hạt khô để xác định hàm lượng tinh bột bằng phương pháp đo độ phân cực. Thí nghiệm 1, xác định được 4 vật liệu có hàm lượng tinh bột trên 68% (NB1: 69,03%; NB8: 68,13%; NB9: 69,77%; NB12: 68,66%), tạo được 18 dòng tự phối đời S1. Thí nghiệm 2, xác định được 11/18 dòng tự phối đời S1 có hàm lượng tinh bột trên 68% (NB1-3: 69,05%; NB1-6: 69,03%; NB8-2: 69,25%; NB8-3: 69,13%; NB8-4: 68,47%; NB8-5: 68,26%; NB9-2: 69,54%; NB9-5: 69,66%; NB12-1: 68,68%; NB12-3: 69,06%; NB12-5: 68,60%), tạo được 26 dòng tự phối đời S2. In this study, we take carry to identifying the starch content and to creating inbred lines from 15 imported flour maize samples. These samples were cultivated in the field by the nursery experiment without replication. Conduct observation, evaluation and selection these promising individuals to self-pollination. These others were open-pollination and collection dry grains were identified the starch content by colorimetric method. The first experiment, we identified 4 materials with starch content above 68%, include NB1: 69,03%; NB8: 68,13%; NB9: 69,77%; NB12: 68,66% and created 18 inbred lines (S1). The second experiment, we identified 11 inbred lines (S1) with starch content above 68%, include NB1-3: 69,05%; NB1-6: 69,03%; NB8-2: 69,25%; NB8-3: 69,13%; NB8-4: 68,47%; NB8-5: 68,26%; NB9-2: 69,54%; NB9-5: 69,66%; NB12-1: 68,68%; NB12-3: 69,06%; NB12-5: 68,60%). 26 new inbred lines (S2) were created from 11 inbred line (S1) and they are promising flour maize lines.

Nghiên cứu này được thực hiện để đánh giá ảnh hưởng của việc thay thế khô dầu đậu nành (KDN) bằng khô dầu Sacha inchi (KSI) trong khẩu phần ăn đến năng suất sinh trưởng, năng suất thân thịt, chất lượng thịt và thành phần axit béo trong thịt của gà lông màu. Tổng 160 gà lai (Hồ × Lương Phượng), khối lượng 1507±22,1 g, được phân vào 4 lô, 40 con/lô và 4 ô lặp lại/lô, cân bằng về khối lượng và tỷ lệ trống mái. Gà được ăn 1 trong 4 khẩu phần: 01 ĐC (KPCS chứa 15% KDN) và 3 khẩu phần dựa vào KPCS, chỉ thay thế KDN bằng KSI lần lượt ở mức 5% (KSI5), 10% (KSI10) và 15% (KSI15). Thời gian thí nghiệm là 56 ngày. Kết quả cho thấy, thay thế KSI không ảnh hưởng đến khối lượng cơ thể gà kết thúc, tăng khối lượng, hệ số chuyển hóa thức ăn (P > 0,05). Các chỉ tiêu năng suất thân thịt và chất lượng thịt không có sự khác biệt giữa các lô (P > 0,05). Tuy nhiên, việc tăng mức KSI trong khẩu phần làm tăng hàm lượng omega-3, giảm tỷ lệ omega-6/omega-3 và giảm hàm lượng cholesterol thịt (P < 0,05). Kết quả cho thấy khô dầu Sacha inchi có thể thay thế hoàn toàn khô dầu đậu nành trong khẩu phần của gà thịt lông màu để nâng chất lượng và giá trị dinh dưỡng của thịt.

Nghiên cứu được thực hiện nhằm đánh giá thành phần, đặc điểm hình thái và mối liên hệ giữa cường độ nhiễm protozoa đường ruột với tình trạng rối loạn tiêu hóa trên ếch nuôi tại một số tỉnh miền Bắc Việt Nam. Tổng cộng 219 mẫu ếch có biểu hiện giảm ăn, sình bụng và rối loạn tiêu hóa được thu từ 19 trại nuôi tại Ninh Bình, Hải Phòng và Thanh Hóa. Mẫu dịch ruột được soi tươi kết hợp nhuộm Lugol nhằm xác định thành phần, tỷ lệ và cường độ nhiễm protozoa. Protozoa được định danh sơ bộ dựa trên hình thái, kiểu di động, sự phân bố lông chuyển và đặc điểm bào tương. Kết quả ghi nhận ba nhóm protozoa chính gồm Balantidium spp., Nyctotherus spp. và Cepedea spp. Protozoa được phát hiện ở 198/219 mẫu kiểm tra, chiếm tỷ lệ 90,4%. Tổng cường độ nhiễm protozoa biến động lớn giữa các trại khảo sát, trong đó một số trại ghi nhận cường độ nhiễm rất cao (>600 protozoa/vi trường). Các biểu hiện lâm sàng phổ biến ở ếch nhiễm protozoa bao gồm giảm ăn, chướng bụng, ruột chướng khí và xuất huyết ruột. Phân tích tương quan Spearman cho thấy tổng cường độ nhiễm protozoa có tương quan thuận với tỷ lệ chết tích lũy và mức độ biểu hiện lâm sàng trên ếch (p < 0,001). Kết quả nghiên cứu cho thấy sự tăng sinh mạnh của protozoa đường ruột có thể liên quan chặt chẽ đến tình trạng rối loạn tiêu hóa trên ếch nuôi trong điều kiện nuôi thâm canh.

Dịch tả lợn châu Phi (African swine fever – ASF) là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm với tỷ lệ tử vong lên đến 100%. Virus ASF (ASFV) có khả năng tồn tại trong môi trường nước thải chăn nuôi, tuy nhiên, tải lượng virus thường thấp và chịu ảnh hưởng của các chất ức chế PCR, gây khó khăn cho việc phát hiện. Nghiên cứu này nhằm hoàn thiện quy trình cô đặc ASFV bằng polyethylene glycol (PEG) trước khi tách chiết DNA, góp phần nâng cao hiệu quả phát hiện bằng phương pháp real-time PCR. Kết quả cho thấy các điều kiện xử lý mẫu phù hợp bao gồm thể tích mẫu 15 mL, tiền ly tâm ở 2.000 g/10 phút và sử dụng phần dịch nổi cho bước cô đặc. Nồng độ PEG 6000 tối ưu là 15% (w/v) và ly tâm sa lắng virus ở 10.000 g/30 phút. Hai phương pháp tách chiết DNA cho hiệu quả tương đương. Áp dụng quy trình xử lý mẫu bằng PEG giúp cải thiện rõ rệt khả năng phát hiện ASFV so với mẫu không xử lý. Khi ứng dụng trên mẫu thực địa, số mẫu dương tính tăng từ 1/56 (không xử lý) lên 8/56 (có xử lý). Kết quả cho thấy quy trình cô đặc bằng PEG có tiềm năng ứng dụng trong giám sát môi trường và hỗ trợ phát hiện sớm ASFV trong chăn nuôi.

Ngao móng tay lớn (Solen grandis Dunker, 1861) là loài thủy sản có giá trị kinh tế cao tại Việt Nam, nhưng nguồn lợi tự nhiên đang suy giảm nghiêm trọng do khai thác quá mức. Nghiên cứu nhằm xác định các điều kiện tối ưu về độ muối và thức ăn cho nuôi vỗ ngao bố mẹ trong điều kiện nhân tạo nhằm hỗ trợ sản xuất giống và phục hồi nguồn lợi. Thí nghiệm được bố trí theo thiết kế hoàn toàn ngẫu nhiên với 4 nghiệm thức độ muối (15; 20; 25 và 30‰) và 5 nghiệm thức thức ăn (tảo đơn loài Nannochloropsis sp., Isochrysis sp., Chaetoceros sp.; hỗn hợp ba loài tỷ lệ 1:1:1; tảo thương mại dạng sệt/khô), mỗi nghiệm thức lặp lại ba lần. Ngao bố mẹ (chiều dài vỏ 8–10 cm) được nuôi vỗ ở nhiệt độ 27–29°C, pH 7,9–8,5, oxy hòa tan >6 mg/L trong 30–45 ngày; kích thích sinh sản bằng sốc nhiệt độ kết hợp sốc độ muối. Kết quả cho thấy độ muối 25‰ và thức ăn hỗn hợp 3 loài tảo tươi đạt hiệu suất sinh sản cao nhất: tỷ lệ sống (73,67; 77,30%), tham gia sinh sản (67,02; 70,48%), tỷ lệ thụ tinh (76,00; 76,50%,) sinh sản hiệu quả (ấu trùng chữ D) (69,47; 69,60%). Sức sinh sản thực tế ổn định ở mức 80,51–82,32 × 10⁴ trứng/cái (P > 0,05). Trong trường hợp thiếu tảo tươi hoặc khó khăn nuôi sinh khối, tảo thương mại có thể thay thế tạm thời, dù hiệu suất thấp hơn khoảng 10–20%. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học quan trọng để xây dựng kỹ thuật nuôi vỗ ngao bố mẹ S. grandis hiệu quả, góp phần sản xuất giống nhân tạo quy mô lớn và bảo tồn, phục hồi bền vững nguồn lợi ngoài tự nhiên tại Việt Nam.

Trong xét nghiệm sinh học phân tử, đặc tính của mồi, bao gồm mức phù hợp với trình tự đích và xu hướng hình thành cấu trúc thứ cấp, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả PCR. Tuy nhiên, trong xét nghiệm waterfowl reovirus (WRV), những yếu tố này hiện ít được quan tâm. Nghiên cứu này được thực hiện nhằm đánh giá chất lượng hai cặp mồi RT-PCR DRV.320F/320R và DRV.368F/368R thông qua công cụ tin sinh học và thực nghiệm. Kết quả cho thấy DRV.368 có mức độ phù hợp trình tự cao hơn tại vùng 3′ và xu hướng hình thành cấu trúc thứ cấp thấp hơn so với DRV.320, đặc biệt ở mồi ngược. Phù hợp với các đặc điểm này, DRV.368F/368R duy trì khả năng khuếch đại ổn định trên dải điều kiện khảo sát rộng hơn và cho tỷ lệ phát hiện mẫu dương tính cao hơn khi xét nghiệm với 56 mẫu bệnh phẩm. Tính đặc hiệu của cả hai cặp mồi được xác nhận ở mức thiết kế và giải trình tự sản phẩm. Tổng hợp các kết quả cho thấy DRV.368F/368R là cặp mồi phù hợp hơn cho phát hiện WRV bằng RT-PCR trong điều kiện nghiên cứu hiện tại.

Nghiên cứu này nhằm đánh giá hiện trạng phân bố không gian và mùa vụ sinh sản của nguồn giống thủy sản ở vùng biển ven bờ và vùng lộng tỉnh Thanh Hóa, làm cơ sở khoa học cho việc đề xuất các khu vực cấm khai thác thủy sản có thời hạn. Số liệu được thu thập từ các đợt điều tra trứng cá, cá con và ấu trùng tôm trong giai đoạn 2024–2025, kết hợp với dữ liệu sinh học nghề cá của các loài hải sản kinh tế chủ yếu. Kết quả cho thấy nguồn giống phân bố không đồng đều, tập trung cao ở dải ven bờ gắn với hệ thống cửa sông và vùng biển xung quanh Hòn Mê, trong khi vùng lộng đóng vai trò quan trọng như khu vực ương dưỡng. Mặc dù các loài sinh sản quanh năm, giai đoạn tháng 4–5 ghi nhận số lượng loài sinh sản tập trung cao nhất. Trên cơ sở tích hợp phân bố nguồn giống và mùa vụ sinh sản, nghiên cứu đã đề xuất 05 khu vực cấm khai thác thủy sản có thời hạn với tổng diện tích 216.587 ha ở vùng biển Thanh Hóa, góp phần bảo vệ các giai đoạn sớm của vòng đời và hỗ trợ phục hồi bền vững nguồn lợi thủy sản ven bờ.

Nghiên cứu được thực hiện nhằm đánh giá ảnh hưởng của nhiệt độ bảo quản và các loại chất mang khác nhau đến khả năng sống, tốc độ suy giảm mật độ và hoạt tính enzyme của chủng lợi khuẩn Lactobacillus plantarum LAB8.1CM. Các chất mang bao gồm bột Dextrose (Dex), Lactose (Lac), skim milk (SkM) và cám gạo (RiB) được phối trộn với lợi khuẩn LAB8.1CM để đạt mật độ ban đầu xấp xỉ 10⁸ CFU/g, sau đó tiến hành sấy đông khô thành sản phẩm dạng bột và bảo quản ở nhiệt độ 4°C và 30°C trong 90 ngày. Kết quả cho thấy ở 4°C, mật độ vi khuẩn ở tất cả các chất mang đều ổn định hơn so với bảo quản ở 30°C. Trong số các loại chất mang được khảo sát, SkM cho hiệu quả bảo vệ tốt nhất ở 4°C với tốc độ suy giảm thấp chỉ 0,004±0,002/ngày, trong khi ở 30°C, tốc độ suy giảm tăng lên đáng kể với trung bình 0,05±0,002/ngày. Ngược lại, Dex cho hiệu quả bảo vệ thấp nhất với tốc độ suy giảm lần lượt 0,017±0,002/ngày ở 4°C và 0,062±0,001/ngày ở 30°C. Đồng thời, hoạt tính enzyme protease giảm dần theo thời gian bảo quản, tuy nhiên hoạt tính duy trì ở 4°C cao hơn gấp 2 lần so với 30°C. Đáng chú ý, kết quả không ghi nhận được sự khác biệt có ý nghĩa thống kê (p>0,05) về hoạt tính protease giữa các loại chất mang, cũng như mối tương quan giữa nhiệt độ bảo quản và chất mang. Nhìn chung, việc bảo quản ở nhiệt độ thấp kết hợp với lựa chọn chất mang phù hợp đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì khả năng sống và hoạt tính sinh học của chủng LAB8.1CM, qua đó góp phần kéo dài thời gian sử dụng của các sản phẩm probiotic.

Mục tiêu của nghiên cứu này nhằm khảo sát thành phần loài và mật độ động vật phiêu sinh trong các ao nuôi tôm thẻ chân trắng khác nhau tại huyện Cái Nước, tỉnh Cà Mau. Nghiên cứu được tiến hành tại 6 ao nuôi tôm và 4 kênh. Các ao tôm được chia thành 2 nhóm ao, nhóm A1 có mật độ từ 150-200 con m-2 và nhóm A2 có mật độ từ 250-350 con m-2. Mẫu ĐVPS được thu tổng cộng có 10 đợt với chu kì 7 ngày lần-1. Kết quả đã ghi nhận được tổng cộng 32 loài ĐVPS, trong đó Protozoa có số loài cao nhất (10 loài), kế tiếp là Copepoda (9 loài), các nhóm còn lại biến động từ 5-8 loài. Thành phần loài ĐVPS trong các ao tôm không có sự chênh lệch lớn giữa nhóm A1 và A2 qua các đợt thu mẫu. Mật độ Protozoa ở nhóm A2 đạt cao nhất vào thời điểm 58-64 ngày, trong khi ở nhóm A1 mật độ của chúng đạt giá trị cao giai đoạn từ 43-58 ngày. Mật độ ĐVPS trong các ao tôm dao động từ 12.593 ± 10.507-525.167 ± 682.445ct m-3 thấp hơn nhiều so với kênh 159.860 ± 87.720-553.716 ± 649.002 ct m-3. Rotifera và Copepoda có mật độ cao vào đầu vụ, trong khi Protozoa chiếm ưu thế vào cuối vụ. Các thông số môi trường nước có ảnh hưởng ý nghĩa đến sự phân bố của ĐVPS trong các ao tôm. Tính đa dạng thành phần loài ĐVPS trong các ao tôm ở mức từ thấp đến trung bình.

Nghiên cứu này nhằm đánh giá thực trạng chất lượng của một số nguyên liệu thức ăn thủy sản từ các nhà máy thức ăn và nhà cung cấp nguyên liệu tại các tỉnh Nam bộ, theo hướng tập trung vào thành phần dinh dưỡng và mức độ an toàn. Kết quả khảo sát cho thấy bột cá là nguồn cung cấp giàu protein, trong đó bột cá Peru và Chile có hàm lượng protein cao (>65%), các loại bột cá Việt Nam có hàm lượng thấp hơn (<62%), bột cá tra có hàm lượng protein từ 56-62% và lipid 8-10%. Bột xương thịt có hàm lượng protein và tro cao (30-37%), nhưng thành phần axit amin kém cân bằng hơn so với bột cá. Khô đậu nành có hàm lượng protein khoảng 45-46% và lipid thấp (<3,5%). Dầu cá biển giàu các acid béo thiết yếu như HUFA, trong khi dầu đậu nành là nguồn chứa các acid béo giá trị như Linolenic acid và Alpha-Linoleic acid. Các nguồn cung cấp tinh bột như bột mì, cám gạo và ngô, có hàm lượng carbohydrate khoảng 45-76%. Đặc biệt, kết quả kiểm tra mức an toàn của các mẫu nguyên liệu thức ăn cho thấy không có độc tố nấm mốc hoặc kim loại nặng vượt mức cho phép. Khảo sát cho thấy thực trạng chất lượng và sự an toàn của các nguyên liệu thức ăn, phù hợp cho hoạt động sản xuất thức ăn nuôi trồng thủy sản.

This study was conducted to investigate the pathogenic characteristics of Vibrio parahaemolyticus associated with Translucent Postlarvae Disease (TPD) in whiteleg shrimp (Penaeus vannamei) at the postlarval stage, and to evaluate the effects of salinity on bacterial growth. Postlarvae exhibiting typical clinical signs including a transparent body, empty gut, atrophied and pale or colorless hepatopancreas, lethargic swimming behavior, and aggregation at the tank bottom or along the tank wall were collected from nursery facilities. The bacterial pathogen was identified using both biochemical and PCR methods. In addition, the median lethal dose (LD₅₀) was determined, histopathological examination was performed, and the growth performance of the isolated strain was assessed under seven different salinity conditions (5‰, 10‰, 15‰, 20‰, 25‰, 30‰, and 35‰). A total of six Vibrio parahaemolyticus strains were isolated, among which two strains harbored all three TPD-associated virulence genes, while the remaining four carried a single gene. Strain V. parahaemolyticus CED25.047, which possessed all three virulence genes, exhibited LD₅₀ values of 2.6 × 10⁷ CFU/mL at 18 hours and 1.3 × 10³ CFU/mL at 40 hours post-immersion. This strain demonstrated strong growth at salinities ranging from 15‰ to 35‰, with optimal proliferation at 30‰, while its growth was markedly inhibited at 5‰ and 10‰. Histopathological analysis revealed characteristic lesions in the hepatopancreas, including necrosis and degeneration of tubular epithelial cells, epithelial sloughing, and nuclear shrinkage or deformation. This study provides valuable insights into the biological characteristics of TPD-causing V. parahaemolyticus in post-larvae P. vannamei and highlights the influence of environmental salinity on bacterial proliferation, contributing to improved surveillance and disease prevention strategies during the shrimp nursery phase.

Mặc dù đã có nhiều nghiên cứu về tác động của thương mại và phát triển kinh tế đối với môi trường, ảnh hưởng môi trường của hoạt động nông nghiệp ở các giai đoạn phát triển khác nhau vẫn chưa rõ ràng. Nghiên cứu này phân tích tác động của xuất khẩu nguyên liệu nông nghiệp, giá trị gia tăng nông nghiệp và lao động nông nghiệp đến phát thải khí nhà kính (CO₂, N₂O, CH₄, GHG) tại các quốc gia châu Á thuộc các nhóm thu nhập khác nhau. Sử dụng dữ liệu bảng 1990–2022, nghiên cứu áp dụng mô hình ARDL và GLS, tích hợp khuôn khổ Đường cong Kuznets môi trường (EKC) để phân tích mối quan hệ thu nhập-ô nhiễm. Kết quả ủng hộ giả thuyết EKC: các nước thu nhập cao có tác động môi trường thấp hơn nhờ chính sách nghiêm ngặt và công nghệ tiên tiến. Xuất khẩu nông nghiệp tăng phát thải ở nhóm thu nhập thấp và trung bình thấp, nhưng giảm ở nhóm thu nhập cao. Lao động nông nghiệp tăng phát thải dài hạn, mạnh hơn tại các nước thu nhập thấp. Giá trị gia tăng nông nghiệp có tác động trái chiều giữa các nhóm thu nhập. Nghiên cứu cũng đưa ra một số hàm ý chính sách nhằm tăng trưởng và bảo vệ môi trường tại châu Á.

Nghiên cứu được thực hiện nhằm đánh giá vai trò hấp thụ CO2 của các trạng thái rừng tự nhiên lá rộng thường xanh tại lưu vực hồ Ngàn Trươi - một khu vực có vai trò quan trọng trong cung cấp dịch vụ môi trường rừng. Nghiên cứu thiết lập 36 ô tiêu chuẩn điển hình (mỗi ô 1000 m²), phân bố ở ba trạng thái rừng (giàu, trung bình, nghèo). Sinh khối rừng được ước tính từ số liệu đo đạc thực địa (D1,3, Hvn) thông qua phương trình hồi quy, sau đó được quy đổi sang trữ lượng các-bon và lượng CO2 hấp thụ.  Kết quả phân tích cho thấy khả năng hấp thụ CO2 giữa các trạng thái rừng có sự khác biệt rõ rệt và có ý nghĩa thống kê (kiểm định phi tham số Kruskal–Wallis, p < 0,05). Trạng thái rừng giàu có khả năng hấp thụ CO2 cao nhất, đạt 392,46 tấn/ha, tiếp đến rừng trung bình đạt 219,76 tấn/ha và rừng nghèo là 197,17 tấn/ha. Nghiên cứu khẳng định mỗi trạng thái rừng đều có vai trò nhất định trong việc hấp thụ và lưu giữ CO2. Nghiên cứu bổ sung cơ sở dữ liệu về khả năng hấp thụ CO2 của rừng tự nhiên, đồng thời cung cấp luận cứ khoa học phục vụ quản lý, bảo vệ và phục hồi rừng, góp phần giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu và phát triển lâm nghiệp bền vững.

Nghiên cứu nhằm đánh giá hiệu quả bổ sung bã đậu nành vào cơ chất nuôi trồng nấm Linh chi (Ganoderma lucidum) GA2 thay thế cho cám mạch. Thí nghiệm được bố trí với các công thức bổ sung bã đậu nành ở tỷ lệ khác nhau (0%, 1%, 3% và 5%). Kết quả cho thấy bổ sung bã đậu nành từ 1 - 5% không ảnh hưởng đáng kể đến sinh trưởng hệ sợi và phát triển quả thể so với công thức đối chứng. Tuy nhiên, tỷ lệ 3% giúp tăng đáng kể hàm lượng polysaccharide (34,91 mg/g CK), polyphenol tổng số (8,81 mg GAE/g CK) và khả năng kháng oxy hóa (14,87 mg TE/g CK). Như vậy, bã đậu nành không chỉ là nguồn nguyên liệu thay thế tiềm năng giúp tận dụng phụ phẩm nông nghiệp mà còn góp phần cải thiện giá trị dược liệu của nấm Linh chi.  

Lượng mưa đóng vai trò thiết yếu trong hệ sinh thái tự nhiên và là yếu tố khí hậu quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến sự sống của con người, động vật, thực vật đặc biệt hoạt động sản xuất nông nghiệp. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp, các hiện tượng thời tiết cực đoan như mưa lớn, bão và lũ lụt có xu hướng khó dự đoán hơn, vậy nên việc dự báo chính xác lượng mưa trở nên quan trọng nhưng cũng đầy thách thức. Trong nghiên cứu này, chúng tôi tập trung nghiên cứu các đặc trưng thời tiết, nghiên cứu, đánh giá hiệu quả các mô hình học máy trong dự báo lượng mưa ở khu vực cụ thể để có thể cung cấp góc nhìn chuyên sâu hơn về các đặc trưng, xu hướng thời tiết nói chung, lượng mưa nói riêng tại khu vực nghiên cứu. Trong lĩnh vực học máy, chất lượng dữ liệu đầu vào đóng vai trò quyết định đến hiệu quả của mô hình dự báo. Vì vậy, để cải thiện hiểu quả các mô hình dự báo, chúng tôi giới thiệu một giải pháp cải tiến dữ liệu đầu vào đa bước. Để đánh giá hiệu quả của các mô hình dự báo và hiệu quả của giải pháp đề xuất, nhiều mô hình học máy được áp dụng và đánh giá thông qua các chỉ số đánh giá như độ chính xác (Accuracy), F1-score, F1 có trọng số (Weighted F1-score) và chỉ số AUC. Kết quả cho thấy, theo giải pháp được đề xuất, các mô hình dự báo đạt được mức cải thiện đáng kể so với kết quả thu được khi chỉ sử dụng dữ liệu gốc ở hầu hết các chỉ số đánh giá.

Việt Nam là quốc gia xuất khẩu gạo hàng đầu trên thế giới, đóng góp vào an ninh lương thực toàn cầu. Tuy nhiên, ngành gạo đang gặp nhiều khó khăn như: thay đổi thời tiết, thu hẹp diện tích gieo trồng, giá biến động mạnh. Đứng trước thực tế đó, Chính phủ đã ban hành nhiều chính sách để chuyển dịch cơ cấu xuất khẩu, theo hướng đa dạng chủng loại và thị trường xuất khẩu. Bài viết áp dụng chỉ số Herfindahl – Hirschman (HHI) và số liệu xuất khẩu gạo của Việt Nam từ năm 2010 đến 2024 để định lượng mức độ tập trung (sự đa dạng) trong xuất khẩu gạo. Kết quả nghiên cứu cho thấy thị trường xuất khẩu gạo của Việt Nam ở mức tập trung cao, trong đó thị trường truyền thống như: ASEAN chiếm tỷ trọng lớn, tiếp theo là Châu Á khác và Châu Phi. Chủng loại gạo xuất khẩu cũng ở mức tập trung cao, chiếm tỷ trọng lớn là gạo trắng; gạo thơm tuy có tăng về giá trị tuyệt đối nhưng mức tăng thấp hơn gạo trắng. Trên cơ sở đó, bài viết đưa một số khuyến nghị để xuất khẩu gạo của Việt Nam phát triển bền vững trong thời gian tới

Nghiên cứu này nhằm đánh giá thực trạng và phân tích những thuận lợi, khó khăn trong quản lý chất thải và phụ phẩm nông nghiệp theo hướng kinh tế tuần hoàn tại tỉnh Hải Dương (nay là thành phố Hải Phòng). Nghiên cứu sử dụng phương pháp thống kê mô tả và thống kê so sánh để phân tích thực trạng dựa trên kết quả khảo sát 92 hộ/trang trại. Kết quả nghiên cứu cho thấy, có khoảng 1/3 số hộ khảo sát áp dụng các mô hình tuần hoàn vào quản lý chất thải và phụ phẩm nông nghiệp. Tuy nhiên, tỉ lệ chất thải và phụ phẩm được tái sử dụng còn thấp, các phương pháp xử lý chủ yếu là truyền thống, giá trị gia tăng của chất thải và hiệu quả bảo vệ môi trường chưa cao. Bên cạnh những thuận lợi như được sự quan tâm, hỗ trợ của chính quyền và cơ quan chuyên môn, quản lý chất thải và phụ phẩm nông nghiệp theo hướng kinh tế tuần hoàn của thành phố cũng gặp nhiều khó khăn thách thức về nhận thức của hộ, đất đai, nguồn lực, cơ sở hạ tầng và sự phối hợp của các bên có liên quan. Để thúc đẩy việc áp dụng hiệu quả các mô hình quản lý chất thải và phụ phẩm nông nghiệp, thành phố cần áp dụng đồng bộ các giải pháp nhằm tháo gỡ các khó khăn trên. 

Đặt trong bối cảnh các khoảng trống thể chế của nền kinh tế đang phát triển, nghiên cứu này tích hợp Lý thuyết Vốn xã hội và Khung Sinh kế Bền vững để giải mã cơ chế sinh tồn của lực lượng lao động di cư phi chính thức. Sử dụng chiến lược lấy mẫu đánh chặn không-thời gian, dữ liệu từ 238 người bán hàng rong tại Hà Nội được phân tích bằng phương pháp PLS-SEM. Kết quả khẳng định năng lực thích ứng vỉa hè đóng vai trò trung gian cốt lõi, chuyển hóa nguồn lực mạng lưới thành hiệu quả sinh kế bền vững, trong đó vốn xã hội bắc cầu tạo ra đòn bẩy mạnh mẽ hơn đáng kể so với vốn liên kết. Bằng việc khái niệm hóa các chiến thuật này thành năng lực động phi chính thức, nghiên cứu phản biện lại các chính sách giải tỏa cực đoan, đồng thời tham mưu mô hình quản trị đô thị bao trùm nhằm bảo vệ chuỗi cung ứng nông sản, duy trì an ninh lương thực và bám sát các Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDGs).

Nghiên cứu này xem xét các yếu tố ảnh hưởng đến ý định mua thực phẩm có nguồn gốc từ côn trùng của người tiêu dùng Việt Nam. Dựa trên mẫu khảo sát 275 người tiêu dùng, phương pháp phân tích nhân tố khám phá (EFA) và hồi quy được sử dụng nhằm xác định yếu tố ảnh hưởng đến ý định mua với ba dạng sản phẩm: côn trùng nguyên dạng, thực phẩm từ bột côn trùng và thực phẩm được nuôi từ côn trùng. Kết quả cho thấy việc ít e sợ thực phẩm mới có tác động tích cực đến ý định mua thực phẩm chứa bột côn trùng (β = 0,17; p < 0,05) và thực phẩm được nuôi từ côn trùng (β = 0,20; p < 0,05). Mức độ ghê sợ thực phẩm côn trùng làm giảm đáng kể ý định mua côn trùng nguyên dạng (β = –0,27; p < 0,01), trong khi sự quan tâm đến thực phẩm côn trùng làm gia tăng ý định mua cả côn trùng nguyên dạng (β = 0,36; p < 0,01) và thực phẩm chứa bột côn trùng (β = 0,35; p < 0,01). Các yếu tố nhân khẩu học chỉ thể hiện ảnh hưởng hạn chế và không nhất quán giữa các mô hình. Nghiên cứu đề xuất các hàm ý chính sách nhằm thúc đẩy hành vi tiêu dùng thực phẩm từ côn trùng tại các nền kinh tế đang phát triển như Việt Nam.

Mục tiêu của bài viết là ước lượng các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định tái mua vú sữa tím Lộc - Mãi của người tiêu dùng thành phố Cần Thơ thông qua sử dụng phân tích nhân tố khám phá (EFA) và mô hình hồi quy Binary Logistic. Kết quả nghiên cứu cho thấy có ba nhân tố ảnh hưởng đến quyết định tái mua vú sữa tím Lộc – Mãi gồm: (i) Chất lượng; (ii) Sự tiện lợi; và (iii) Khuyến mãi, truyền thông. Dựa trên kết quả nghiên cứu, bài viết đề xuất những hàm ý quản trị giúp nâng cao khả năng tái mua vú sữa tím Lộc - Mãi.

Nghiên cứu này tổng quan các yếu tố ảnh hưởng đến lan tỏa công nghệ trong các doanh nghiệp ngành thức ăn chăn nuôi, đồng thời nhấn mạnh vai trò trung gian của khả năng hấp thụ công nghệ. Trên cơ sở tổng hợp lý thuyết và bằng chứng thực nghiệm, nghiên cứu xác định năm nhóm yếu tố chủ đạo gồm: (i) năng lực nội tại của doanh nghiệp; (ii) liên kết mạng lưới ngành; (iii) khả năng tiếp cận công nghệ bên ngoài; (iv) áp lực cạnh tranh; và (v) môi trường thể chế và chính sách. Quá trình lan tỏa công nghệ không diễn ra tự động mà phụ thuộc chặt chẽ vào nền tảng tri thức, cấu trúc tổ chức và cơ chế học hỏi của doanh nghiệp. Trong đó, khả năng hấp thụ công nghệ đóng vai trò “cầu nối” then chốt, quyết định việc chuyển hóa tri thức ngoại sinh thành năng lực đổi mới nội sinh. Từ đó, nghiên cứu chỉ ra khoảng trống hiện hữu và gợi mở hướng nghiên cứu tiếp theo phù hợp với bối cảnh các doanh nghiệp ngành thức ăn chăn nuôi tại Việt Nam.

Nghiên cứu này được thực hiện nhằm đánh giá thực trạng phát triển của các doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) trên địa bàn thành phố Hà Nội và đề xuất các giải pháp thúc đẩy sự phát triển của DNNVV trên địa bàn thành phố.  Dựa trên nguồn số liệu thứ cấp kết hợp kết quả thảo luận nhóm, nghiên cứu cho thấy DNNVV đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế xã hội của thành phố: chiếm hơn 97% tổng số doanh nghiệp đang hoạt động, tạo việc làm cho hơn 48% lực lượng lao động trong các doanh nghiệp và đóng góp đáng kể vào GRDP của thành phố. Kết quả nghiên cứu cũng cho thấy mặc dù DNNVV tăng trưởng về số lượng, nguồn vốn và doanh thu, nhưng vẫn tồn tại hạn chế về khả năng tiếp cận vốn, năng lực quản trị, phạm vi thị trường và mức lợi nhuận, đặc biệt ở nhóm doanh nghiệp siêu nhỏ và nhỏ. Nghiên cứu đề xuất các giải pháp bao gồm tăng cường khả năng tiếp cận vốn, cải thiện năng lực quản trị và chất lượng nhân lực, thúc đẩy chuyển đổi số, mở rộng thị trường và hoàn thiện môi trường kinh doanh nhằm thúc đẩy sự phát triển của các DNNVV của thành phố trong thời gian tới.

Ngành bán lẻ đóng vai trò là cầu nối thiết yếu giữa nhà sản xuất và người tiêu dùng, giúp luân chuyển hàng hóa, tạo ra sự tiện lợi và tối ưu hóa trải nghiệm mua sắm, nhưng ý định mua hàng của khách hàng trong lĩnh vực này chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố, đặc biệt trong bối cảnh mua hàng trực tuyến. Nghiên cứu này sử dụng phương pháp trắc lượng thư mục trên 295 tài liệu từ 2003 đến 2026 trên Scopus, phân tích bằng Vosviewer và Biblioshiny nhằm xác định xu hướng nghiên cứu chính. Kết quả cho thấy sự gia tăng đáng kể về số lượng công bố trong những năm gần đây, tập trung vào các yếu tố như hiểu biết lợi ích, tâm lý, niềm tin và tác động của công nghệ đến ý định mua. Phân tích mạng lưới trích dẫn và đồng tác giả cho thấy sự phân tán nghiên cứu giữa các quốc gia và khoảng trống trong việc kết nối các yếu tố tâm lý, công nghệ với ý định mua. Nghiên cứu đề xuất tiếp tục khám phá vai trò của AI, thực tế ảo, vũ trụ ảo và yếu tố niềm tin trong ý định mua hàng trực tuyến đối với lĩnh vực bán lẻ nhằm thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành.

Trong bối cảnh kinh tế tri thức và chuyển đổi số, nhân lực đóng vai trò quyết định đến năng lực cạnh tranh và sự phát triển bền vững của doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV). Tại Việt Nam, mặc dù hệ thống chính sách hỗ trợ phát triển nhân lực cho DNNVV đã từng bước được hoàn thiện thông qua Luật Hỗ trợ DNNVV năm 2017 và các văn bản hướng dẫn, song thực tiễn triển khai còn đối mặt với nhiều rào cản như thủ tục hành chính phức tạp, nguồn lực phân bổ còn dàn trải và nội dung hỗ trợ chưa bám sát nhu cầu thực tế. Bằng phương pháp tổng quan tài liệu, bài viết phân tích kinh nghiệm chính sách của các quốc gia như Singapore, Nhật Bản, Hàn Quốc và một số quốc gia khác trong việc thiết lập các quỹ phát triển kỹ năng, mô hình đào tạo liên kết và mạng lưới tư vấn quản trị chuyên nghiệp. Kết quả nghiên cứu cho thấy Việt Nam cần thiết lập cơ chế tài chính bền vững có đóng góp trách nhiệm của doanh nghiệp, thúc đẩy mô hình đào tạo theo tổ hợp chuỗi giá trị và chuyên nghiệp hóa mạng lưới tư vấn viên, ứng dụng công nghệ số và đơn giản hóa quy trình thụ hưởng chính sách để nâng cao hiệu quả hỗ trợ phát triển nhân lực cho DNNVV.

Nghiên cứu ứng dụng mô hình cấu trúc tuyến tính bình phương bé nhất (PLS-SEM) nhằm đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến sự hài lòng của người sử dụng đất đối với dịch vụ hành chính công về đất đai, đồng thời đề xuất một khung phân tích và minh họa thực nghiệm ở cấp địa phương. Mô hình nghiên cứu được xây dựng trên cơ sở tổng hợp lý thuyết và các nghiên cứu liên quan, bao gồm các nhóm yếu tố về chất lượng thủ tục hành chính, năng lực và thái độ phục vụ của cán bộ, minh bạch – trách nhiệm giải trình, hạ tầng công nghệ – dịch vụ công trực tuyến và tiếp nhận – hỗ trợ – phản hồi. Nghiên cứu sử dụng dữ liệu khảo sát 400 phiếu hợp lệ tại Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai Gia Viễn, kết hợp phỏng vấn cán bộ chuyên môn để hỗ trợ diễn giải kết quả định lượng. Kết quả phân tích cho thấy mô hình có khả năng giải thích và dự báo tốt sự hài lòng của người sử dụng đất (R² = 0,727; Q² = 0,516), trong đó yếu tố tiếp nhận – hỗ trợ – phản hồi có tác động mạnh nhất, còn các yếu tố khác chủ yếu đóng vai trò nền tảng. Kết quả nghiên cứu khẳng định tính phù hợp của PLS-SEM trong đánh giá dịch vụ hành chính công về đất đai và cung cấp một khung phân tích có thể vận dụng cho các nghiên cứu tương tự.

Đa dạng sinh kế (ĐDSK) của nông hộ là quá trình các nông hộ kết hợp nhiều hoạt động tạo thu nhập khác nhau nhằm duy trì sinh kế, nâng cao thu nhập và thích ứng với các biến động kinh tế, xã hội và môi trường. Bài viết này thực hiện tổng quan các nghiên cứu trong và ngoài nước về ĐDSK, tập trung phân tích vai trò của ĐDSK và tổng hợp các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định ĐDSK. Kết quả cho thấy ĐDSK vừa là một chiến lược chủ động giúp nông hộ mở rộng cơ hội kinh tế, cải thiện thu nhập, vừa là một cơ chế thích ứng quan trọng nhằm giảm thiểu rủi ro và nâng cao khả năng chống chịu trước các cú sốc về khí hậu, thị trường và sinh kế. ĐDSK chịu tác động đa chiều bởi các yếu tố thuộc về vốn con người, vốn tài chính, nguồn lực đất đai - tài nguyên, vốn xã hội - thể chế, cùng với điều kiện hạ tầng và thị trường. Kết quả tổng quan cũng cho thấy sự khác biệt đáng kể về vai trò và các yếu tố ảnh hưởng đến ĐDSK giữa các bối cảnh nghiên cứu. Từ đó, bài viết gợi mở một số khoảng trống nghiên cứu và hàm ý chính sách nhằm thúc đẩy sinh kế nông hộ bền vững.

Trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0 đang làm thay đổi sâu sắc nền nông nghiệp toàn cầu, chuyển đổi số (CĐS) trở thành xu thế tất yếu nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất, quản trị và tiêu thụ nông sản. Bài báo này phân tích kinh nghiệm quốc tế về đào tạo và phát triển nhân lực cho hợp tác xã (HTX) nông nghiệp trong quá trình CĐS. Trên cơ sở đó, bài viết đánh giá thực trạng, chỉ ra những thách thức trong công tác đào tạo nhân lực HTX ở Việt Nam, đồng thời đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực HTX nông nghiệp trong bối cảnh chuyển đổi số. Các giải pháp bao gồm: nâng cao nhận thức về CĐS, xây dựng chương trình đào tạo linh hoạt và phù hợp, tăng cường kết nối giữa các bên liên quan, đẩy mạnh xã hội hóa đào tạo, và đầu tư hạ tầng, công nghệ phục vụ đào tạo. Kết quả nghiên cứu góp phần cung cấp luận cứ thực tiễn và khoa học cho việc hoạch định chính sách phát triển HTX nông nghiệp trong bối cảnh chuyển đổi số tại Việt Nam.