Chờ đăng

Nghiên cứu tính kháng thuốc của sâu keo da láng Spodoptera exigua (Hübner) gây hại trên hành hoa thu thập tại Hà Nội, Hải Phòng, Hưng Yên và Bắc Ninh đối với bốn thuốc trừ sâu phổ biến được thực hiện trong giai đoạn 2023–2025. Thí nghiệm được tiến hành sử dụng phương pháp nhúng lá với đối chứng là quần thể phòng thí nghiệm. Kết quả ghi nhận các quần thể sâu keo da láng của 4 tỉnh kháng rất thấp hoặc kháng thấp với thuốc trừ sâu chlorfenapyr và spinosad. Đối với chlorantraniliprole, quần thể tại Hải Phòng kháng cao (RR= 62,43 lần), quần thể tại Hưng Yên kháng trung bình đến cao (RR= 49,56 lần), trong khi quần thể tại Hà Nội kháng trung bình (RR= 25,91 lần) và quần thể tại Bắc Ninh kháng rất thấp (RR= 9,94 lần). Đối với emamectin benzoate, quần thể tại Hưng Yên kháng trung bình đến cao (RR= 47,83 lần), tại Hải Phòng kháng trung bình (RR= 41,30 lần) trong khi quần thể tại Bắc Ninh và Hà Nội kháng thấp (RR tương ứng 13,0 và 17, 47 lần). Những kết quả này tạo cơ sở khuyến cáo giảm sử dụng thuốc chứa hoạt chất chlorantraniliprole và emamectin benzoate hoặc áp dụng luân phiên với các thuốc trừ sâu khác như spinosad nhằm đạt hiệu quả phòng chống sâu keo da láng hại hành đồng thời hạn chế sự phát triển tính kháng.

Nhện đỏ hai chấm (Tetranychus urticae Koch) là dịch hại quan trọng trên cây rau ăn quả và có khả năng phát triển tính kháng thuốc nhanh dưới áp lực sử dụng thuốc kéo dài. Nghiên cứu này nhằm đánh giá hiện trạng kháng thuốc của các quần thể T. urticae tại Đồng bằng sông Hồng đối với sáu hoạt chất thuốc trừ nhện phổ biến. Mười quần thể T. urticae được thu thập từ các vùng sản xuất rau ăn quả và đánh giá tính mẫn cảm bằng phương pháp sinh học trong phòng thí nghiệm. Giá trị LC50 và tỷ lệ kháng (RR) được xác định bằng phân tích probit. Kết quả cho thấy mức độ kháng khác nhau rõ rệt giữa các hoạt chất. Chlorpyrifos-methyl ghi nhận mức kháng cao nhất với RR đạt 211,474 lần, trong khi bifenthrin cũng biểu hiện mức kháng cao ở nhiều quần thể (RR tối đa 94,760 lần). Pyridaben và abamectin xuất hiện các quần thể kháng cao với RR lần lượt đạt 96,328 và 127,869 lần. Ngược lại, tất cả quần thể vẫn thuộc nhóm kháng thấp đối với cyflumetofen và spirodiclofen (RR < 10). Kết quả nghiên cứu cho thấy tính kháng thuốc của T. urticae đã phân hóa đáng kể, nhấn mạnh sự cần thiết của việc giám sát kháng thuốc và luân phiên hoạt chất nhằm duy trì hiệu quả quản lý loài dịch hại này.  

Cây Mác púp (Ficus pumila L.), thuộc họ Dâu tằm (Moraceae) là loài cây có nhiều giá trị dược liệu, mọc tự nhiên ở tỉnh Cao Bằng. Nghiên cứu này nhằm mô tả đầy đủ đặc điểm hình thái của cây Mác púp, góp phần xây dựng cơ sở dữ liệu nhận diện và khai thác dược liệu. Nghiên cứu được thực hiện theo phương pháp hình thái so sánh của Nguyễn Nghĩa Thìn (2007). Kết quả cho thấy cây Mác púp là loài dây leo thân gỗ, toàn cây có nhựa mủ trắng sữa. Rễ bám hình thành ở các đốt thân. Thân non màu xanh tím được bao phủ bởi lông biểu bì ngắn, thân già màu nâu sẫm có bì khổng. Cành sinh dưỡng có lá đơn, nhỏ, không cuống, hình tim. Cành sinh sản có lá lớn hơn, cuống rõ, phiến hình bầu dục. Cây có lá kèm sớm rụng, dạng búp, màu xanh trắng, bề mặt phủ lông mềm màu trắng. Cụm hoa sung (syconium) dạng đầu lõm với hoa đơn tính cùng gốc, hoa đực nằm ở đỉnh sát lỗ, hoa cái ở phía cuống. Quả phức dạng quả sung, hình tròn hoặc bầu dục, mọc từ cành sinh sản, có màu xanh khi còn non và chuyển sang màu vàng hoặc tím khi chín. Quả thật dạng quả bế, hóa nhầy khi ướt.

Nghiên cứu nhằm mục đích hoàn thiện quy trình nhân giống in vitro cây lan kim tuyến A. lylei Rolfe ex Downies. Năm thí nghiệm đã được tiến hành: (1) Ảnh hưởng của chế độ khử trùng đến tỉ lệ sống và phát sinh hình thái; (2) Ảnh hưởng của BAP, IBA đến khả năng tạo cụm chồi; (3) Ảnh hưởng của kinetin, IBA đến khả năng nhân nhanh chồi; (4) Ảnh hưởng của IBA, than hoạt tính đến khả năng tạo rễ của chồi in vitro; (5) Ảnh hưởng của độ ẩm, giá thể đến tỷ lệ sống của lan kim tuyến A. lylei in vitro trong giai đoạn vườn ươm. Kết quả đã xác định được, chế độ khử trùng kép bằng Ca(OCl)2 và H2O2 ở nồng độ, thời gian tương ứng 10%; 3%; 10 phút 5 phút là tối ưu nhất, cho tỉ lệ mẫu sống và phát sinh hình thái đạt 98% sau 4 tuần nuôi cấy. Môi trường tối ưu để tạo cụm chồi là môi trường MS + 20 g/l sucrose + 6,5 g/l agar + 30 ml/l nước dừa + 2 mg/l BAP + 0,1 mg/l IBA cho tỷ lệ tạo cụm chồi lan kim tuyến A. lylei cao nhất (81,33%) và số chồi/cụm là nhiều nhất (6,25chồi/cụm) sau 8 tuần nuôi cấy. Môi trường nhân nhanh là MS + 20 g/l sucrose + 6,5 g/l agar + 30 ml/l nước dừa + 1,0 mg/l kinetin + 1,0 mg/l IBA cho hệ số nhân chồi cao nhất đạt 15,75 chồi/mẫu, chiều cao chồi là 3,35cm sau 8 tuần nuôi cấy. Môi trường ra rễ phù hợp nhất là MS + 6,5g agar /l + 20g sucrose/l + 0,7g/L than hoạt tính cho tỷ lệ ra rễ là 100%, số rễ đạt 7,2 rễ/cây và chiều dài rễ là 10,9 cm sau 8 tuần nuôi cấy. Hỗn hợp giá thể đất phù sa + trấu hun + phân chuồng (1:1:1) với độ ẩm 80-90% phù hợp nhất cho sự sinh trưởng của cây con lan kim tuyến A. lylei trong vườn ươm với tỷ lệ sống đạt 100% sau 60 ngày nuôi trồng.

Nghiên cứu này tiến hành nhằm đánh giá đặc điểm nông sinh học và đa dạng di truyền của 30 mẫu giống khoai môn sọ để dựa trên 14 tính trạng số lượng, 1 tính trạng kháng bệnh sương mai và 6 tính trạng chất lượng nhằm bổ sung nguồn gen khoai môn sọ mới phục vụ công tác phát triển giống khoai môn sọ mới, thích ứng với biến đổi khí hậu. Thí nghiệm đồng ruộng được bố trí theo khối ngẫu nhiên đầy đủ với 3 lần lặp lại trong năm 2024 tại Hà Nội. Kết quả phân tích tương quan cho thấy năng suất thực thu có tương quan thuận và chặt ở mức p < 0,001 với khối lượng củ/khóm (0,92), chiều rộng lá (0,75), chiều dài lá (0,70), chỉ số diện tích lá (0,69), khối lượng củ cái (0,75), khối lượng củ con (0,60). Các tính trạng này cùng với khả năng kháng bệnh sương mai được sử dụng để phân nhóm đa dạng di truyền và chọn lọc các mẫu giống ưu tú. Chọn lọc sử dụng chỉ số MGIDI với áp lực 20% đã xác định 5 mẫu giống gồm KSV13, KSV16, KSV3, KSV28, KSV8 có năng suất cao (18,49-19,58 tấn/ha) và kháng bệnh sương mai (điểm 1) có thể sử dụng được thúc đẩy để sản xuất thương mại hoặc được sử dụng làm vật liệu trong các chương trình chọn tạo, cải tiến giống khoai môn sọ tại miền Bắc Việt Nam.

Trong thực tiễn sản xuất và nhiều công bố khoa học tại Việt Nam, đối tượng hàu nuôi phổ biến hiện nay thường được gọi là hàu Thái Bình Dương với tên khoa học Crassostrea gigas. Tuy nhiên, cách gọi này có thể chưa phản ánh đúng định danh khoa học của quần thể hàu đang được nuôi phổ biến. Bài viết tổng hợp và phân tích các tài liệu trong nước và quốc tế, bao gồm dữ liệu phân loại, mã vạch DNA, nghiên cứu di truyền, chọn giống và các công bố ứng dụng tại Việt Nam nhằm xác định loài hàu nuôi chủ yếu và đề xuất tên khoa học phù hợp. Kết quả cho thấy: (i) Crassostrea angulata và C. gigas có thể được phân biệt rõ bằng các chỉ thị phân tử; (ii) quần thể hàu nuôi phổ biến tại Đài Loan và miền Nam Trung Quốc, là hai nguồn giống chính nhập vào Việt Nam, thuộc loài C. angulata; và (iii) các mẫu hàu nuôi phân tích tại miền Bắc Việt Nam năm 2017 cũng như tại Quảng Ninh, Khánh Hòa và Vũng Tàu năm 2025 đều được xác định là C. angulata. Trên cơ sở đó, bài viết khuyến nghị sử dụng tên khoa học Crassostrea angulata hoặc tên cập nhật Magallana angulata (syn. Crassostrea angulata) thay cho C. gigas đối với quần thể hàu nuôi phổ biến ở Việt Nam.

Nghiên cứu được thực hiện trên 1.381 cá thể chó được đưa đến khám tại một số phòng khám thú y ở Hà Nội nhằm khảo sát tình hình nhiễm ký sinh trùng đường máu, đặc biệt là Ehrlichia canis. Kết quả cho thấy tỷ lệ nghi nhiễm ký sinh trùng đường máu là 3,19%. Trong số các mẫu nghi nhiễm, tỷ lệ dương tính với E. canis là 22,73% khi sử dụng Kit test và 13,64% khi nhuộm tiêu bản máu, cho thấy sự khác biệt về độ nhạy giữa các phương pháp chẩn đoán. Bệnh phân bố không đồng đều giữa các cơ sở thú y và E. canis không phải là tác nhân chiếm ưu thế. Các biểu hiện lâm sàng chủ yếu bao gồm mệt mỏi, bỏ ăn, xuất huyết và niêm mạc nhợt nhạt. Kết quả nghiên cứu khẳng định E. canis là tác nhân quan trọng trong bệnh ký sinh trùng đường máu trên chó, đồng thời nhấn mạnh sự cần thiết của việc kết hợp nhiều phương pháp chẩn đoán để nâng cao độ chính xác. Những phát hiện này cung cấp cơ sở lâm sàng quan trọng cho việc chẩn đoán và thực hành điều trị bệnh ký sinh trùng máu do E. canis trên chó tại cơ sở.

Linh trưởng là vật chủ tự nhiên của nhiều loài ký sinh trùng thuộc giống Plasmodium, trong đó có những loài có khả năng lây truyền sang người tại khu vực Đông Nam Á. Nghiên cứu này được thực hiện nhằm phát hiện và bước đầu mô tả đặc điểm sinh học phân tử của Plasmodium spp. trên khỉ đuôi dài (Macaca fascicularis) tại rừng Cúc Phương, tỉnh Ninh Bình. Trong tháng 8 năm 2024, 11 mẫu máu của các cá thể khỉ đuôi dài có biểu hiện nghi nhiễm ký sinh trùng đường máu được thu thập và xét nghiệm bằng phương pháp nhuộm máu Diff-Quik kết hợp PCR. Kết quả cho thấy 10/11 mẫu (90,91%) dương tính với Plasmodium spp. Phân tích trình tự một phần gen 18S rRNA của 6 mẫu đại diện cho thấy các trình tự thu được có mức độ tương đồng cao với các trình tự Plasmodium inui đã công bố trên GenBank. Ngoài ra, nghiên cứu còn ghi nhận tình trạng đồng nhiễm với Anaplasma spp. và Rickettsia spp. ở một số cá thể. Kết quả nghiên cứu cung cấp bằng chứng phân tử bước đầu về sự hiện diện của ký sinh trùng sốt rét loài P. inui trên khỉ đuôi dài tại rừng Cúc Phương.

Nghiên cứu được thực hiện nhằm đánh giá thành phần, đặc điểm hình thái và mối liên hệ giữa cường độ nhiễm protozoa đường ruột với tình trạng rối loạn tiêu hóa trên ếch nuôi tại một số tỉnh miền Bắc Việt Nam. Tổng cộng 219 mẫu ếch có biểu hiện giảm ăn, sình bụng và rối loạn tiêu hóa được thu từ 19 trại nuôi tại Ninh Bình, Hải Phòng và Thanh Hóa. Mẫu dịch ruột được soi tươi kết hợp nhuộm Lugol nhằm xác định thành phần, tỷ lệ và cường độ nhiễm protozoa. Protozoa được định danh sơ bộ dựa trên hình thái, kiểu di động, sự phân bố lông chuyển và đặc điểm bào tương. Kết quả ghi nhận ba nhóm protozoa chính gồm Balantidium spp., Nyctotherus spp. và Cepedea spp. Protozoa được phát hiện ở 198/219 mẫu kiểm tra, chiếm tỷ lệ 90,4%. Tổng cường độ nhiễm protozoa biến động lớn giữa các trại khảo sát, trong đó một số trại ghi nhận cường độ nhiễm rất cao (>600 protozoa/vi trường). Các biểu hiện lâm sàng phổ biến ở ếch nhiễm protozoa bao gồm giảm ăn, chướng bụng, ruột chướng khí và xuất huyết ruột. Phân tích tương quan Spearman cho thấy tổng cường độ nhiễm protozoa có tương quan thuận với tỷ lệ chết tích lũy và mức độ biểu hiện lâm sàng trên ếch (p < 0,001). Kết quả nghiên cứu cho thấy sự tăng sinh mạnh của protozoa đường ruột có thể liên quan chặt chẽ đến tình trạng rối loạn tiêu hóa trên ếch nuôi trong điều kiện nuôi thâm canh.

Nghiên cứu nhằm xác nhận định danh phân tử chỉ thị DNA kết hợp phân tích đặc điểm sinh học của bào ngư chín lỗ (Haliotis diversicolor) tại vịnh Bắc Bộ, qua đó cung cấp cơ sở khoa học cho định hướng sản xuất giống và bảo tồn. Bằng phương pháp phân loại tích hợp, 09 mẫu bào ngư (thu từ Cô Tô, Bạch Long Vĩ và đàn F1) được giải trình tự đoạn gen chỉ thị COI để phân tích phát sinh chủng loại, đồng thời theo dõi sinh trưởng và sinh sản trên 929 cá thể định kỳ từ tháng 9/2023 - 8/2024. Kết quả phân tích khoảng cách di truyền p-distance và cây chủng loại (ML/BI) khẳng định các mẫu nghiên cứu đều thuộc loài H. diversicolor với mức đa dạng haplotype cao (Hd = 0,889) nhưng đa dạng nucleotide thấp (π = 0,00510), phản ánh hiện tượng “thắt cổ chai” di truyền của quần thể. Nghiên cứu đã thiết lập được mối tương quan chặt giữa khối lượng toàn thân và chiều dài vỏ (R2 = 0,981), đồng thời xác định chu kỳ sinh sản của loài biến động  theo mùa với đỉnh thành thục sinh dục cao vào mùa thu (tháng 9 - 10), thể hiện qua chỉ số EGV và GBI đạt cực đại. Cách tiếp cận tích hợp DNA - sinh học không chỉ nâng cao độ chính xác trong định danh mà còn là cơ sở ứng dụng để chuẩn hóa đàn bố mẹ thuần chủng, tối ưu lịch nuôi vỗ và nâng cao hiệu quả sản xuất giống phục vụ bảo tồn nguồn gen nguy cấp này.

TÓM TẮT Nghiên cứu nhằm phát hiện RNA virus cúm A/H9N2 trong mẫu mô của gia cầm có biểu hiện bệnh, phân lập virus và đánh giá một số đặc tính sinh học và khả năng gây bệnh thực nghiệm. Tổng số 55 mẫu phổi, khí quản và não được thu từ 19 cá thể tại bốn trang trại ở Hà Nội, Hưng Yên và Thái Nguyên giai đoạn 2020–2023. RNA H9 và N2 được phát hiện bằng real-time RT-PCR, mẫu dương tính được phân lập trên trứng gà có phôi và đánh giá bằng HA, HI và EID₅₀. Có 22/55 mẫu mô dương tính. Mười hai mẫu tạo dịch niệu mô có hoạt tính HA và bảy chủng đáp ứng tiêu chí HI. Chủng H9N2.HY1.2 đạt 8,89 × 10⁷ EID₅₀/mL và được gây nhiễm tĩnh mạch cho gà 21 ngày tuổi với liều 10⁶ EID₅₀/con. Biểu hiện lâm sàng rõ nhất ở ngày 6–9 và không ghi nhận tử vong. RNA virus được phát hiện ở khí quản và phổi đến ngày 28, lách và thận đến ngày 21 và trong phân ở ngày 7–14, không phát hiện trong máu hoặc tuyến tụy. Tổn thương chủ yếu ở đường hô hấp và một số cơ quan ngoài hô hấp. Kết quả nghiên cứu đặc trưng cho chủng khảo sát trong mô hình gây nhiễm tĩnh mạch và không đại diện cho tỷ lệ lưu hành hoặc đặc điểm nhiễm tự nhiên. Từ khóa: real-time RT-PCR, trứng gà có phôi, ngưng kết hồng cầu, mô bệnh học, phân bố mô Biological Characteristics and Experimental Pathogenicity of Avian Influenza A/H9N2 Virus Isolates from Northern Vietnam ABSTRACT This study aimed to detect avian influenza A(H9N2) viral RNA in tissue specimens from clinically affected poultry, isolate the virus, and characterize selected biological features and experimental pathogenicity. A total of 55 lung, tracheal, and brain specimens were collected from 19 poultry at four farms in Hanoi, Hung Yen, and Thai Nguyen during 2020–2023. H9 and N2 RNA were detected by real-time RT-PCR, positive specimens were inoculated into embryonated chicken eggs and evaluated by hemagglutination (HA), hemagglutination inhibition (HI), and EID₅₀ assays. H9N2 RNA was detected in 22/55 tissue specimens. Twelve specimens yielded hemagglutinating allantoic fluid, and seven isolates met the HI-based selection criteria and were passaged. Isolate H9N2.HY1.2 reached 8.89 × 10⁷ EID₅₀/mL and was used in an intravenous challenge model in 21-day-old chickens at 10⁶ EID₅₀/bird. No mortality occurred, mild clinical signs were most evident at 6–9 days post-inoculation. Viral RNA was detected in the trachea and lung through day 28, in the spleen and kidney through day 21, and in feces on days 7–14, but not in blood or pancreas. Lesions were observed mainly in the respiratory tract, with additional changes in selected extra-respiratory organs. These findings characterize H9N2.HY1.2 under an intravenous challenge model and should not be interpreted as population prevalence or as the course of natural infection. Keywords: embryonated chicken egg, hemagglutination, histopathology, real-time RT-PCR, tissue distribution  

Lựa chọn gen nội chuẩn phù hợp là yếu tố quan trọng nhằm đảm bảo độ chính xác trong phân tích biểu hiện gen bằng RT-qPCR, đặc biệt trong các mô hình có biến đổi về trạng thái chuyển hóa. Nghiên cứu này nhằm so sánh β-actin và GAPDH khi sử dụng làm gen nội chuẩn để đánh giá biểu hiện của BDNF và BACE1 tại vùng dưới đồi của chuột trong mô hình nhịn ăn 48 giờ – cho ăn lại 4 giờ. Chuột đực thí nghiệm khỏe mạnh được chia thành hai nhóm: nhóm nhịn ăn hoàn toàn 48 giờ (uống nước tự do) và nhóm cho ăn lại 4 giờ sau nhịn ăn 48 giờ. Sau xử lý, mẫu vùng dưới đồi được thu nhận, bảo quản lạnh sâu, tách chiết ARN tổng số, tổng hợp cDNA và phân tích bằng RT-qPCR. Khi chuẩn hóa bằng β-actin, biểu hiện BDNF giảm sau nhịn ăn 48 giờ nhưng không còn khác biệt sau cho ăn lại 4 giờ. Ngược lại, khi chuẩn hóa bằng GAPDH, biểu hiện BDNF không thay đổi có ý nghĩa thống kê ở cả hai điều kiện. Đối với BACE1, mức độ biểu hiện không thay đổi đáng kể sau nhịn ăn hoặc cho ăn lại và cho kết quả nhất quán khi chuẩn hóa bằng cả β-actin và GAPDH. Kết quả cho thấy β-actin và GAPDH không hoàn toàn tương đương khi được sử dụng làm gen nội chuẩn trong mô hình nhịn ăn – cho ăn lại. Tóm lại, β-actin có thể là gen nội chuẩn phù hợp hơn GAPDH để đánh giá các gen nhạy cảm với trạng thái chuyển hóa tại vùng dưới đồi chuột. Từ khóa: β-actin, GAPDH, BDNF, BACE1, vùng dưới đồi, nhịn ăn

Nghiên cứu này được thực hiện nhằm đánh giá hoạt tính kháng khuẩn của chế phẩm nano bạc xanh xuyên tâm liên đối với chủng Staphylococcus pseudintermedius phân lập từ các trường hợp viêm da mủ trên chó. Trong tổng số 22 mẫu bệnh phẩm thu từ 22 ca bệnh viêm da mủ trên chó, kết quả nuôi cấy phân lập trên thạch Mannitol Salt Agar (MSA) và CHROMagar™ Staphylococcus kết hợp với định danh phân tử PCR xác định chủng S. pseudintermedius chiếm ưu thế với 50% số ca bệnh. Kết quả khuếch tán trên thạch cho thấy chế phẩm nano bạc xanh có khả năng ức chế vi khuẩn S. pseudintermedius phân lập trong nghiên cứu. Nồng độ diệt khuẩn tối thiểu (MBC) của chế phẩm được xác định là 100 µg/ml, mở ra tiềm năng của chế phẩm nano bạc xanh trong việc hỗ trợ điều trị viêm da mủ trên chó.

Nghiên cứu này được thực hiện từ tháng 1 đến tháng 9 năm 2025 nhằm đánh giá ảnh hưởng của thời điểm giết mổ đến năng suất, chất lượng thịt gà Ri Lạc Sơn. Tổng số 1000 gà Ri Lạc Sơn được nuôi tại xã Chí Thiện, tỉnh Hòa Bình theo phương thức nuôi thả vườn, mật độ nuôi 10 con/m2 chuồng, 1 con/m2 vườn. Gà được nuôi bằng thức ăn hỗn hợp công nghiệp hoàn chỉnh. Thời điểm giết thịt gà trống được lựa chọn là 4, 4,5 và 5 tháng tuổi, thời điểm giết thịt gà mái là 3,5, 4 và 4,5 tháng tuổi. Kết quả nghiên cứu cho thấy khối lượng thịt đùi, khối lượng phụ phẩm, khối lượng mỡ bụng và tỉ lệ mỡ bụng của gà trống tăng theo thời gian nuôi và đạt cao nhất ở thời điểm giết thịt 5 tháng tuổi (P <0,05), tương tự các chỉ tiêu này trên gà mái tăng theo thời gian nuôi và đạt cao nhất ở thời điểm giết thịt 4,5 tháng tuổi (P<0,05). Ở gà trống lượng lipid và cholesterol tăng theo độ tuổi giết thịt và lớn nhất ở 5 tháng tuổi lần lượt là 4,38g/100g và 88,58mg/100g (P <0,05) tương ứng. Đối với gà mái lượng lipid và cholestrol trong thịt lườn gà cao nhất ở 4,5 tháng tuổi lần lượt là 3,98g/100g và 74,2mg/100g (P <0,05) tương ứng. Kết quả nghiên cứu cho thấy tuổi giết thịt gà trống Ri Lạc Sơn ở 4,5 tháng tuổi và gà mái ở 3,5 tháng tuổi là phù hợp và đạt tối ưu về khối lượng sống, năng suất thịt, giảm tỉ lệ mỡ bụng, giảm lượng lipid và cholestrol trong thịt gà Ri Lạc Sơn.

Viêm mũi truyền nhiễm (IC) do vi khuẩn Avibacterium paragallinarum (A. paragallinarum) là bệnh có khả năng lây nhiễm nhanh, khó điều trị, sản lượng trứng giảm và tăng trưởng chậm ở gà thịt gây thiệt hại kinh tế lớn. Nghiên cứu này nhằm phân lập, xác định nhóm huyết thanh và khả năng kháng kháng sinh của các chủng A. paragallinarum phân lập được từ gà. Tổng 46 mẫu dịch xoang mũi và dịch khí quản được thu thập từ các trang trại gà đẻ nghi nhiễm IC trên địa bàn Hà Nội để phân lập vi khuẩn A. paragallinarum. Kết quả cho thấy có 24 (52,17%) mẫu dương tính với vi khuẩn A. paragallinarum. Trong đó, tỷ lệ phát hiện serovar A chiếm tỷ lệ cao nhất, ghi nhận ở 14/24 (58,33%), tiếp đến là serovar B với 6/24 chủng (25%) và serovar C với 4/24 chủng (16,67%). Các chủng vi khuẩn phân lập kháng cao với tetracycline (MIC 50 = 40 µg/mL, MIC₉₀ = 64 µg/mL), erythromycin (MIC₅₀ = 1; MIC₉₀ = 4 µg/mL). Ngược lại, các chủng vi khuẩn phân lập kháng thấp với ceftiofur (MIC₅₀ = 0,125 µg/mL; MIC₉₀ = 1 µg/mL), tiếp theo là gentamicin (MIC₅₀ = 0,25 µg/mL; MIC₉₀ = 2 µg/mL) và trimethoprim/sulfamethoxazole (MIC₅₀ = 0,5 µg/mL; MIC₉₀ = 2 µg/mL). Kết quả nghiên cứu làm cơ sở khoa học cho việc lựa chọn kháng sinh hợp lý trong điều trị và phát triển vắc-xin phù hợp

Nghiên cứu này được thực hiện nhằm mô tả đặc điểm lâm sàng, xác định các nguyên nhân gây viêm da khác nhau ở chó tại khu vực Hà Nội, đồng thời đánh giá thí điểm hiệu quả giảm ngứa ngắn hạn của oclacitinib (Apoquel®) trên các ca bệnh viêm da ở chó. Kết quả khảo sát trên 57 trường hợp viêm da cho thấy ngứa là biểu hiện lâm sàng phổ biến nhất với tỷ lệ 80,70%, theo sau là các triệu chứng sần đỏ, bong vảy (59,65%) và mụn mủ (40,35%). Nguyên nhân gây ngứa chủ yếu là do nhiễm khuẩn (42,11%) và nhiễm nấm (38,60%). Đánh giá hiệu quả điều trị bằng oclacitinib (liều 0,4-0,6mg/kg thể trọng) thông qua điểm số xác định mức độ ngứa trung bình theo thang đo VAS (Pruritus Visual Analog Scale) cho thấy mức độ ngứa giảm đáng kể từ 4,57 ± 1,01 tại thời điểm ban đầu xuống còn 2,93 ± 0,88 sau 4 giờ và chỉ còn 1,87 ± 0,92 sau 72 giờ sử dụng (p < 0,01). Những dữ liệu này khẳng định oclacitinib thể hiện khả năng kiểm soát ngứa nhanh chóng, mang lại tiềm năng ứng dụng cao trong điều trị lâm sàng dù cần được củng cố thêm bằng các thử nghiệm có đối chứng trên quy mô lớn.

Nghiên cứu nhằm phân lập và xác định đặc điểm của chủng Enterococcus sinh tổng hợp bacteriocin từ cá nước ngọt, hướng đến ứng dụng trong bảo quản thực phẩm và nuôi trồng thủy sản. Từ 10 mẫu cá thu thập tại các tỉnh phía Bắc Việt Nam, 36 chủng vi khuẩn lactic (LAB) được phân lập, trong đó chủng E22 thể hiện hoạt tính ức chế mạnh nhất đối với Aeromonas hydrophila (12,69 ± 0,19 mm). Chất kháng khuẩn do E22 sinh ra bền nhiệt trong khoảng 60 đến 100 °C nhưng giảm mạnh ở 121 °C và mất hoàn toàn hoạt tính sau 30 phút. Hoạt tính bị loại bỏ khi xử lý bằng proteinase K và trypsin, chứng tỏ hợp chất có bản chất peptide/protein. Phản ứng PCR cho thấy E22 chỉ mang gen enterocin A. Trình tự 16S rRNA của E22 có mức tương đồng 99,76% với Enterococcus lactis MHH, được đặt tên là E. lactis E22. Kết quả cho thấy E. lactis E22 là chủng sinh tổng hợp bacteriocin tiềm năng, phù hợp cho các nghiên cứu ứng dụng tiếp theo

Nghiên cứu này được thực hiện nhằm xác định sự xuất hiện của Gyrovirus homsa 2 ở gà nuôi tại tỉnh Bắc Ninh. Tổng số 60 mẫu gộp gồm phủ tạng của gà được thu thập từ gà có các biểu hiện như ủ rũ, còi cọc và tiêu chảy tại một số trang trại thuộc 04 xã Tiên Lục, Nhã Nam, Yên Thế và Yên Định thuộc tỉnh Bắc Ninh từ tháng 5/2025 đến 11/2025. Kết quả chẩn đoán bằng phương pháp PCR cho thấy, tỷ lệ dương tính với virus Gyrovirus homsa 2 ở gà tại các xã Tiên Lục, Nhã Nam, Yên Thế và Yên Định lần lượt là 11,11%; 6,67%; 9,09% và 18,75%. Kết quả giải trình tự một phần gen mã hoá protein VP2 và VP3 cho thấy chủng virus thực địa ở gà thuộc nhóm Gyrovirus homsa 2 và tương đồng trình tự nucleotide với chủng Gyrovirus đã được báo cáo ở Trung Quốc năm 2024. Kết quả của nghiên cứu này đã khẳng định sự hiện diện của Gyrovirus homsa 2 ở gà làm cơ sở cho những nghiên cứu chuyên sâu về Gyrovirus sau này.

Nghiên cứu này được thực hiện nhằm khảo sát thực trạng nuôi chim cảnh và xác định khả năng kháng kháng sinh của các chủng vi khuẩn Escherichia coli được phân lập trong mẫu phân chim tại Long Biên, Hà Nội. Tổng số 48 hộ nuôi chim đã tham gia phỏng vấn và mẫu swab phân chim dưới lồng đã được thu thập. E. coli được phân lập trên thạch MacConkey và xác định một số đặc tính sinh hoá. Phương pháp khoanh giấy khuếch tán trên thạch được sử dụng để xác định mức độ nhạy cảm với kháng sinh của các chủng vi khuẩn phân lập được. Kết quả khảo sát cho thấy chào mào là loài được nuôi phổ biến nhất (50,0%). Tất cả các hộ gia đình đều nuôi nhốt chim hoàn toàn trong lồng và phần lớn hộ không nuôi vật nuôi khác (60,4%). Hầu hết các hộ (95,8%) cho biết có dọn phân chim với tần suất dọn hằng ngày hay 2 - 3 ngày thực hiện một lần. Tuy nhiên, chỉ 10,9% hộ sử dụng găng tay khi dọn phân và 78,3% hộ có rửa tay bằng xà phòng sau khi dọn phân chim. E. coli được phát hiện trong 13/48 mẫu (27,1%). Tất cả 13 chủng E. coli kháng ít nhất 1 loại kháng sinh kiểm tra, trong đó có 6 chủng đa kháng (46,2%). Các chủng E. coli phân lập được có tỷ lệ kháng cao nhất với sulfamethoxazole/trimethoprim (84,6%), tiếp đến là kháng tetracycline (53,8%), ampicillin (46,2%) và streptomycin (38,5%).

TÓM TẮT Từ tháng 2 – 11/2025, 110 mẫu giò, chả thu thập từ 21 chợ truyền thống trên địa bàn các xã, phường ngoại thành phía bắc Hà Nội. Kết quả kiểm tra cho cho thấy, vẫn có một tỷ lệ lớn mẫu giò, chả bày bán tại các chợ không đạt chỉ tiêu vệ sinh theo quy định. Trong đó, có 68,2% số mẫu không đạt chỉ tiêu tổng số vi khuẩn hiếu khí; 46,4% số mẫu không đạt chỉ tiêu E. coli; 100% số mẫu đạt chỉ tiêu Salmonella. Tuy nhiên, số mẫu đạt cả ba chỉ tiêu vi sinh theo quy định chỉ chiếm 18,2%. Không phát hiện chủng vi khuẩn E. coli mang gen stx1, stx2, eaeA, và hlyA. Tuy nhiên, có 5 (9,8%) trong số 51 chủng E. coli phân lập được  mang ít nhất một gen sản sinh độc tố bền nhiệt (ST) hoặc độc tố không bền nhiệt (LT). Cụ thể, hai chủng (3,92%) được phát hiện mang gen STa, và ba chủng (5,88%) được phát hiện mang đồng thời gen LT và STa. Kết quả nghiên cứu đã chỉ ra tình trạng vệ sinh của thực phẩm chế biến sẵn, cảnh báo về nguy cơ tiềm ẩn của các chủng E. coli mang gene độc có mặt trong giò, chả. Chính vì thế, các khâu chế biến, bày bán... cần được quản lý và giám sát chặt chẽ để đảm bảo an toàn thực phẩm.

Dịch tả lợn châu Phi (African swine fever – ASF) là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm với tỷ lệ tử vong lên đến 100%. Virus ASF (ASFV) có khả năng tồn tại trong môi trường nước thải chăn nuôi, tuy nhiên, tải lượng virus thường thấp và chịu ảnh hưởng của các chất ức chế PCR, gây khó khăn cho việc phát hiện. Nghiên cứu này nhằm hoàn thiện quy trình cô đặc ASFV bằng polyethylene glycol (PEG) trước khi tách chiết DNA, góp phần nâng cao hiệu quả phát hiện bằng phương pháp real-time PCR. Kết quả cho thấy các điều kiện xử lý mẫu phù hợp bao gồm thể tích mẫu 15 mL, tiền ly tâm ở 2.000 g/10 phút và sử dụng phần dịch nổi cho bước cô đặc. Nồng độ PEG 6000 tối ưu là 15% (w/v) và ly tâm sa lắng virus ở 10.000 g/30 phút. Hai phương pháp tách chiết DNA cho hiệu quả tương đương. Áp dụng quy trình xử lý mẫu bằng PEG giúp cải thiện rõ rệt khả năng phát hiện ASFV so với mẫu không xử lý. Khi ứng dụng trên mẫu thực địa, số mẫu dương tính tăng từ 1/56 (không xử lý) lên 8/56 (có xử lý). Kết quả cho thấy quy trình cô đặc bằng PEG có tiềm năng ứng dụng trong giám sát môi trường và hỗ trợ phát hiện sớm ASFV trong chăn nuôi.

Trypanosoma evansi, Theileria spp. và Anaplasma spp. là các tác nhân ký sinh trùng đường máu quan trọng ở bò, gây ảnh hưởng đến sức khỏe đàn và hiệu quả chăn nuôi. Nghiên cứu này nhằm thiết lập phản ứng multiplex PCR để phát hiện đồng thời ba tác nhân trên và đánh giá bước đầu khả năng ứng dụng trên mẫu máu bò thực địa tại Hà Nội. Ba cặp mồi đặc hiệu khuếch đại vùng gen 16S rDNA của Anaplasma spp., 18S rRNA của Theileria spp. và RoTat 1.2 VSG của T. evansi được sử dụng trong phản ứng. Kết quả cho thấy điều kiện tối ưu của multiplex PCR là nhiệt độ gắn mồi 54°C và nồng độ 10,0 pmol cho mỗi mồi, tạo các băng khuếch đại rõ ràng, đúng kích thước dự kiến và không ghi nhận phản ứng chéo với Babesia spp., Haemoplasma spp. và Rickettsia spp. Phản ứng phát hiện được DNA mục tiêu khi pha loãng đến nồng độ 0,2 ng/µl. Khi áp dụng trên 54 mẫu máu bò thu tại trại Phù Đổng, Hà Nội, có 19 mẫu (35,2%) dương tính, trong đó Theileria spp. có tỷ lệ phát hiện cao nhất. Kết quả multiplex PCR hoàn toàn phù hợp với PCR đơn mồi trên cùng bộ mẫu. Phản ứng này có tiềm năng ứng dụng trong sàng lọc nhanh đồng thời các tác nhân ký sinh trùng đường máu trên bò trong điều kiện thực địa ở Việt Nam.

Nghiên cứu được thực hiện nhằm mô tả đặc điểm nhân khẩu học, đánh giá kiến thức, thái độ, thực hành (KAP) và mức độ gắn kết giữa chủ nuôi với thú cưng (HAB), đồng thời xác định một số rào cản trong chăm sóc chó, mèo tại Hà Nội. Nghiên cứu cắt ngang mô tả được tiến hành từ tháng 5 đến tháng 8 năm 2025 trên 302 chủ nuôi chó, mèo bằng bảng hỏi gồm 41 câu. Kết quả cho thấy nữ chiếm 58,9%, nhóm tuổi 18-34 chiếm 81,8% và người có trình độ đại học trở lên chiếm 88,1%. Người nuôi mèo chiếm tỷ lệ cao nhất (55,6%), tiếp theo là nuôi chó (31,1%) và nuôi cả chó, mèo (13,2%). Tỷ lệ trả lời đúng cao ở các nội dung như thực phẩm gây ngộ độc (83,8%), tác hại của béo phì (80,5%) và sự cần thiết của tiêm phòng (70,2%), nhưng còn thấp ở tẩy giun định kỳ (40,4%) và khám, xét nghiệm sàng lọc định kỳ ở thú cưng khỏe mạnh (30,8%). Đa số người tham gia có thái độ tích cực đối với chăm sóc dự phòng, nhưng thực hành còn hạn chế: chỉ có 38,4% đưa thú cưng đi khám trong 6-12 tháng gần nhất, 33,4% tuân thủ đầy đủ lịch tiêm phòng, 21,9% sử dụng sản phẩm phòng ve, rận đều đặn và tới 62,6% chưa từng vệ sinh răng miệng cho thú cưng. Internet là nguồn thông tin đầu tiên mà 81,8% người được hỏi sẽ xử lý khi thú cưng gặp vấn đề, trong khi chỉ 9,6% tìm đến bác sĩ thú y. Mức độ gắn kết HAB khá cao, với 82,8% coi thú cưng là thành viên gia đình. Chi phí chăm sóc cao và thông tin trái chiều trên mạng là hai rào cản chính trong quá trình chăm nuôi thú cưng. Kết quả cho thấy chủ nuôi tại Hà Nội có thái độ tích cực và gắn bó cao với thú cưng, nhưng kiến thức và thực hành chăm sóc thú y dự phòng vẫn còn hạn chế.

Taenia taeniaeformis là loài sán dây ký sinh phổ biến ở mèo và là loài duy nhất thuộc giống Taenia ký sinh trên vật chủ này, với đặc điểm hình thái đáng chú ý là sự biến thiên về số lượng móc đỉnh. Nghiên cứu được thực hiện nhằm định danh và đánh giá đặc điểm di truyền trong loài của T. taeniaeformis ký sinh ở mèo nhà. Chín cá thể sán dây trưởng thành có số lượng móc đỉnh từ 32–48 móc được phân tích dựa trên hai chỉ thị ty thể cox1 và nad1 bằng kỹ thuật PCR và giải trình tự. Kết quả cho thấy các trình tự thu được có mức tương đồng nucleotide cao so với các trình tự tham chiếu trên GenBank, đạt 99,53% đối với cox1 và 99,78% đối với nad1, xác nhận các mẫu thuộc loài T. taeniaeformis. Phân tích mạng lưới haplotype của 90 trình tự cox1 ghi nhận 42 haplotype, với đa dạng haplotype cao (Hd = 0,916) nhưng đa dạng nucleotide thấp (π = 0,017). Các mẫu có nguồn gốc từ Việt Nam thể hiện mức đa dạng trung bình và tính đồng nhất di truyền tương đối cao. Đối với gen nad1, phân tích 34 trình tự xác định 22 haplotype với đa dạng nucleotide cao hơn (π = 0,066). Kết quả cho thấy nad1 có mức biến dị cao hơn cox1, gợi ý khả năng cung cấp độ phân giải tốt hơn trong phân tích cấu trúc quần thể và quan hệ phát sinh loài. Nghiên cứu cung cấp dữ liệu phân tử quan trọng về T. taeniaeformis ở mèo tại Việt Nam.

Taenia hydatigena là loài sán dây ký sinh ở chó và có ý nghĩa thú y quan trọng do ấu trùng Cysticercus tenuicollis gây thiệt hại kinh tế đáng kể ở vật chủ trung gian. Nghiên cứu này nhằm định danh và đánh giá đặc điểm di truyền của T. hydatigena ký sinh ở chó tại Hà Nội dựa trên hai chỉ thị ty thể cox1 và 12S rRNA. Sán dây trưởng thành được thu thập, chiết tách DNA, khuếch đại gen bằng PCR và giải trình tự. Kết quả cho thấy các trình tự cox1 và 12S rRNA có độ tương đồng 100% với các trình tự tham chiếu trên GenBank, xác nhận mẫu nghiên cứu là T. hydatigena. Dựa trên 100 trình tự gen cox1 và 104 trình tự gen 12S rRNA, nghiên cứu xác định được lần lượt 13 và 49 haplotype. Chỉ số đa dạng di truyền cho thấy gen 12S rRNA có mức độ biến dị cao hơn gen cox1 (Hd = 0,863 so với 0,442; π = 0,068 so với 0,020). Mạng lưới haplotype có cấu trúc hình sao với một haplotype trung tâm chiếm ưu thế, gợi ý sự mở rộng quần thể gần đây từ nguồn gốc chung. Bên cạnh đó, xuất hiện một vài haplotype phân tách thành cụm di truyền riêng, phản ánh khả năng tồn tại các dòng tiến hoá riêng biệt. Kết quả nghiên cứu cung cấp dữ liệu quan trọng cho các nghiên cứu dịch tễ học phân tử của T. hydatigena.

Nghiên cứu được thực hiện nhằm đánh giá và sàng lọc các RNA dẫn đường (gRNA) nhắm mục tiêu gen myostatin (MSTN) phục vụ chỉnh sửa gen ở phôi bò bằng công nghệ CRISPR/Cas9. Hợp tử sau thụ tinh trong ống nghiệm được điện xung với phức hợp ribonucleoprotein (RNP) gồm Cas9 và các gRNA đơn lẻ (gRNA#2, gRNA#4, gRNA#8) hoặc phối hợp hai gRNA (gRNA#8&2, gRNA#8&4). Hiệu quả chỉnh sửa được đánh giá thông qua tỷ lệ phân chia, tỷ lệ hình thành phôi nang và phân tích giải trình tự gen đích MSTN ở phôi nang nhằm xác định tỷ lệ đột biến và tỷ lệ đột biến hai alen. Kết quả cho thấy tỷ lệ phân chia dao động từ 66,5% đến 77,1%, trong đó nhóm gRNA#8&4 có tỷ lệ phân chia thấp hơn có ý nghĩa so với gRNA#2 và gRNA#4 (p < 0,05). Tỷ lệ hình thành phôi nang khác biệt rõ rệt giữa các nhóm, cao nhất ở gRNA#4 (36,8%) và thấp nhất ở gRNA#8 (18,1%). Phân tích giải trình tự cho thấy gRNA#4 đạt tỷ lệ đột biến cao nhất (52,2%) và tỷ lệ đột biến hai alen cao nhất (33,3%), trong khi các nhóm phối hợp hai gRNA có hiệu quả chỉnh sửa và tỷ lệ đột biến hai alen thấp. Kết luận, phương pháp điện xung CRISPR/Cas9 dạng RNP trên phôi IVF là khả thi để tạo phôi bò chỉnh sửa gen MSTN, trong đó gRNA#4 là ứng viên tối ưu cho các nghiên cứu và ứng dụng tiếp theo.

Nghiên cứu dựa trên kết quả thu thập, phân tích các số liệu về chất lượng môi trường tại khu vực làng nghề  dệt chiếu Long Định, xã Long Định, tỉnh Đồng Tháp. Nghiên cứu đã  xác định được môi trường nước ở đây đã bị ô nhiễm, cụ thể các chỉ số BOD5, COD, TSS và Coliform vượt ngưỡng an toàn, gây ra hiện tượng đổi màu, mùi hôi và tảo nở hoa. Môi trường không khí chịu ảnh hưởng bởi bụi từ giao thông và tiếng ồn sản xuất, gây tác động tiêu cực đến sức khỏe người dân. Hoạt động quản lý chất thải rắn tại làng nghề chưa được tốt, nhiều hộ dân còn tự đốt hoặc chôn lấp chất thải rắn tại vườn, đồng thời có nhiều bãi rác tự phát tại khu vực.. Thông qua khảo sát ý kiến cộng đồng địa phương thì 89% người dân thường tìm hiểu thông tin về môi trường, 83% người dân tại làng nghề ủng hộ việc lập tổ tự quản bảo vệ môi trường. Dựa vào hiện trạng trên, nghiên cứu đã đề xuất một số các mô hình quản lý môi trường dựa vào cộng đồng tại làng nghề nhằm hướng đến sự phát triển bền vững.

Nghiên cứu được thực hiện nhằm đánh giá ảnh hưởng của các gốc ghép đến sinh trưởng, năng suất, chất lượng quả và sự tích lũy cadimi (Cd) của cây cà chua trồng trên đất ô nhiễm Cd. Thí nghiệm chậu trong nhà lưới sử dụng giống cà chua bi Thúy Hồng làm cành ghép với ba gốc ghép Vimina 1, Vimina 2 và cà tím EG203 ở mức ô nhiễm Cd (8 mg kg⁻¹ đất). Kết quả cho thấy các gốc ghép không ảnh hưởng có ý nghĩa đến sinh trưởng và năng suất quả của cây cà chua (311,8–346,6 g cây⁻¹). Tuy nhiên, gốc ghép ảnh hưởng rõ đến chất lượng quả và sự phân bố Cd trong cây. Cây ghép trên gốc cà tím EG203 cho chất lượng quả cao nhất với vitamin C đạt 22,20 mg/100 g, độ Brix 7,30% và đường tổng số 4,55%. Đồng thời, hàm lượng Cd trong quả thấp nhất (2,64 mg kg⁻¹), thấp hơn so với cây không ghép (3,05 mg kg⁻¹). Kết quả cho thấy gốc ghép EG203 có khả năng hạn chế tích lũy Cd trong quả cà chua, góp phần nâng cao chất lượng và an toàn thực phẩm khi trồng cà chua trên đất ô nhiễm Cd

Nghiên cứu này đánh giá diễn biến chất lượng môi trường không khí tại tỉnh Bắc Ninh trong giai đoạn 2021–2025 dựa trên bộ dữ liệu gồm 1.608 kết quả quan trắc tại 168 vị trí, kết hợp với số liệu khí tượng. Kết quả cho thấy bụi tổng số (TSP) và bụi PM₁₀ là hai thông số chi phối chất lượng không khí của tỉnh, với mức ảnh hưởng lần lượt đạt η² = 0,115 và 0,080. Khu vực cụm công nghiệp được xác định là điểm nóng ô nhiễm bụi, với 39% thời gian quan trắc ở mức AQI kém. Phân tích đóng góp nguồn cho thấy nguồn bụi/hạt từ sản xuất và giao thông chi phối TSP (88,3%; R² = 0,88), nguồn khí từ quá trình đốt cháy chi phối NO₂ (117,3%; R² = 0,61), và nguồn đốt cháy không hoàn toàn chi phối CO (101,2%; R² = 0,99). Về xu hướng thời gian, chỉ có NO2 giảm có ý nghĩa thống kê (τ = −0,500; p = 0,004; slope = −5,28 µg/m³/năm), trong khi TSP có tương quan nghịch có ý nghĩa với độ ẩm không khí (ρ = −0,900; p = 0,037). Đáng chú ý, điều kiện khí tượng bất lợi trong năm El Niño 2023 đã làm suy giảm sự phân hóa giữa các nhóm nguồn phát thải, dẫn đến hiện tượng đồng nhất hóa ô nhiễm trên phạm vi toàn tỉnh.

Nghiên cứu này nhằm phân tích thực trạng, đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển nhân lực hợp tác xã nông nghiệp trong bối cảnh chuyển đổi số, trường hợp nghiên cứu khu vực phía Đông TP Hà Nội (nghiên cứu điển hình tại Gia Lâm). Nghiên cứu sử dụng phương pháp thu thập số liệu sơ cấp thông qua khảo sát 90 HTX và người lao động, kết hợp với số liệu thứ cấp từ các cơ quan quản lý. Các phương pháp thống kê mô tả, so sánh và phân tích tổng hợp được áp dụng để đánh giá thực trạng đào tạo, trình độ lao động, năng lực quản lý, cơ chế chính sách và mức độ ứng dụng công nghệ số.Kết quả nghiên cứu cho thấy nhân lực HTX đã có sự cải thiện về trình độ học vấn, kỹ năng và khả năng tiếp cận công nghệ số; hoạt động đào tạo và bồi dưỡng ngày càng được chú trọng, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh. Tuy nhiên, vẫn tồn tại khoảng cách giữa đào tạo và khả năng ứng dụng thực tế; mức độ chuyển đổi số chưa đồng đều giữa các HTX. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đề xuất cần tăng cường đào tạo gắn với thực tiễn, nâng cao năng lực quản lý, hoàn thiện chính sách hỗ trợ và đầu tư đồng bộ hạ tầng số nhằm thúc đẩy phát triển nhân lực HTX trong bối cảnh chuyển đổi số. Từ khóa: Nhân lực, hợp tác xã nông nghiệp, chuyển đổi số.

Nghiên cứu được thực hiện nhằm xác định ảnh hưởng của các yếu tố nội tại đến nâng cao chất lượng nhân lực của các doanh nghiệp ngành may tỉnh Ninh Bình trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0. Bên cạnh nguồn số liệu thứ cấp, nghiên cứu tiến hành khảo sát 300 người bao gồm 100 cán bộ quản lý và 200 công nhân tại 100 doanh nghiệp may trên địa bàn tỉnh. Phương pháp thống kê mô tả và mô hình PLS-SEM được sử dụng để phân tích số liệu. Kết quả nghiên cứu cho thấy yếu tố công nghệ, yếu tố thuộc về người lao động và yếu tố thuộc về doanh nghiệp đều có ảnh hưởng tích cực đến nâng cao chất lượng nhân lực doanh nghiệp may, với hệ số tác động lần lượt là 0,593; 0,264 và 0,237. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đề xuất một số giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao chất lượng nhân lực doanh nghiệp may tỉnh Ninh Bình trong thời gian tới

Nghiên cứu phân tích thực trạng và ảnh hưởng của vốn nhân lực số (DHC) vđến thu nhập của người trồng rau tại xã Phúc Lộc, Hà Nội. Sử dụng mô hình Log-Linear trên 100 hộ, kết quả cho thấy DHC đóng vai trò then chốt, giúp tăng 10,3% thu nhập khi chỉ số này tăng thêm một đơn vị.  Kỹ năng số giúp nông dân giảm bất cân xứng thông tin và tối ưu hóa chi phí sản xuất. Bài báo đề xuất đẩy mạnh đào tạo kỹ năng số thực hành nhằm nâng cao thu nhập bền vững cho nông hộ trong nền kinh tế số.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu gia tăng, tín chỉ các-bon rừng được xem là một công cụ tiềm năng nhằm giảm phát thải khí nhà kính thông qua cơ chế thị trường. Bài viết tổng quan cơ sở lý luận và thực tiễn về tín chỉ các-bon rừng, đồng thời rút ra bài học kinh nghiệm cho Việt Nam. Nghiên cứu sử dụng phương pháp tổng quan tài liệu kết hợp phân tích so sánh các trường hợp điển hình tại Indonesia, Trung Quốc, Bolivia và khu vực châu Phi cận Sahara. Kết quả cho thấy tín chỉ các-bon rừng không chỉ là đơn vị đo lường lượng phát thải được giảm hoặc hấp thụ, mà còn là một cấu trúc thể chế phụ thuộc vào các điều kiện pháp lý, kỹ thuật và tổ chức thực thi. Trên cơ sở đó, bài viết chỉ ra rằng việc phát triển thị trường tín chỉ các-bon rừng tại Việt Nam cần được tiếp cận theo hướng tích hợp, gắn với quản lý tài nguyên rừng và phát triển sinh kế, thay vì chỉ tập trung vào hoàn thiện khung pháp lý và tiêu chuẩn kỹ thuật.

Mặc dù xu hướng tiêu dùng sản phẩm rau quả ăn tươi có giá trị dinh dưỡng như cà chua bi đang tăng lên, các nghiên cứu về mức sẵn lòng chi trả (WTP) và các yếu tố ảnh hưởng đến WTP đối với cà chua bi hiện còn rất hạn chế. Nghiên cứu này nhằm ước lượng mức WTP với cà chua bi và các yếu tố ảnh hưởng đến WTP của người tiêu dùng tại các đô thị ở Việt Nam. Dựa trên dữ liệu 200 người tiêu dùng, ước lượng WTP dựa trên thẻ thanh toán và mô hình hồi quy logit thứ bậc được áp dụng. Kết quả cho thấy mức WTP bình quân đạt khoảng 37.000 đồng/kg và có sự khác biệt giữa các đô thị và đặc tính sản phẩm. Các yếu tố như trình độ học vấn, mức chi tiêu thực phẩm, sự quan tâm đến độ tươi, an toàn thực phẩm, nhãn hiệu, hiểu biết về lợi ích của cà chua bi và trải nghiệm tiêu dùng có tác động tích cực đến WTP, trong khi tuổi tác có ảnh hưởng ngược chiều. Ngoài ra, người tiêu dùng có xu hướng sẵn lòng trả giá cao hơn cho cà chua bi màu cam và dạng quả oval. Kết quả nghiên cứu cung cấp khuyến nghị chính sách thúc đẩy phát triển sản phẩm và mở rộng thị trường cà chua bi tại Việt Nam.

Trong bối cảnh công nghiệp hóa và hội nhập kinh tế quốc tế, mối quan hệ giữa tăng trưởng và chất lượng môi trường tại Việt Nam ngày càng phức tạp. Nghiên cứu này phân tích cơ chế và mức độ liên kết động giữa tăng trưởng kinh tế, độ mở thương mại, sản xuất công nghiệp và dấu chân sinh thái tại Việt Nam giai đoạn 1986–2024. Phương pháp Liên kết động (DC) và Liên kết động chung mở rộng (EJC) được áp dụng để đánh giá sự thay đổi của các lan tỏa này theo thời gian. Kết quả cho thấy các biến trong mô hình duy trì mức liên kết tổng thể tương đối cao (50–65%), tăng mạnh trong giai đoạn công nghiệp hóa và hội nhập, phản ánh sự liên kết chặt chẽ giữa hoạt động kinh tế và dấu chân sinh thái. Sản xuất công nghiệp là yếu tố lan tỏa lớn nhất (đặc biệt từ 1990 đến 2005), độ mở thương mại đóng vai trò thứ cấp từ đầu những năm 2000, trong khi tăng trưởng kinh tế và dấu chân sinh thái đều là biến nhận lan tỏa - riêng dấu chân sinh thái nhận lan tỏa lớn nhất từ các biến khác trong hệ thống. Sự nhất quán giữa DC và EJC khẳng định độ tin cậy của kết quả, đồng thời hàm ý rằng giảm tiêu hao tài nguyên trong sản xuất công nghiệp và lồng ghép tiêu chuẩn môi trường vào chính sách thương mại là ưu tiên cấp thiết để hạn chế gia tăng dấu chân sinh thái tại Việt Nam.

Trong bối cảnh thị trường thực phẩm đối mặt với sự bất đối xứng thông tin nghiêm trọng, truyền thông truyền miệng điện tử (eWOM) đã trở thành công cụ quan trọng được sử dụng rộng rãi trên các nền tảng trực tuyến giúp giảm thiểu rủi ro cảm nhận của người tiêu dùng. Nghiên cứu này tập trung khám phá ảnh hưởng của các thành phần eWOM đến ý định mua thực phẩm chế biến gắn nhãn OCOP - một loại hàng hóa dựa trên niềm tin (credence goods) đặc thù tại Việt Nam. Phương pháp bình phương nhỏ nhất riêng phần - PLS-SEM được áp dụng với dữ liệu từ 404 khảo sát người tiêu dùng tại Hà Nội, kết quả ước lượng chỉ ra rằng các yếu tố như Độ tin cậy nguồn tin, Lượng truyền thông và Chất lượng thông tin có tác động tích cực đến Nhận thức nhãn hiệu và Niềm tin tiêu dùng. Đáng chú ý, nghiên cứu phát hiện ra một khoảng trống trong cơ chế tác động khi Chất lượng thông tin không trực tiếp thúc đẩy Niềm tin tiêu dùng, mà thay vào đó, Niềm tin tiêu dùng được củng cố mạnh mẽ bởi Độ tin cậy của nguồn tin. Cả Nhận thức nhãn hiệu và Niềm tin đều đóng vai trò trung gian then chốt dẫn dắt tới Ý định mua hàng. Phát hiện này cung cấp những hàm ý quan trọng cho các chủ thể OCOP trong việc thiết kế chiến lược tiếp thị số, nhấn mạnh vào việc xây dựng bằng chứng xã hội thông qua các nguồn tin uy tín thay vì chỉ tập trung vào nội dung thông tin thuần túy.

Di cư là chiến lược quan trọng giúp các hộ gia đình quản lý rủi ro. Tuy nhiên, các nghiên cứu vẫn tranh luận liệu di cư và dòng tiền từ di cư chủ yếu bảo vệ mức tiêu dùng cơ bản hay tài trợ cho các đầu tư nâng cao năng lực con người (như giáo dục hay y tế) trong dài hạn. Bài viết này làm rõ vấn đề trên bằng cách phân tích tác động của di cư đến quy mô và cơ cấu chi tiêu tại nông thôn Việt Nam. Sử dụng dữ liệu khảo sát năm 2022 của 1.227 hộ tại Hà Tĩnh và Đắk Lắk, nghiên cứu áp dụng mô hình bình phương tối thiểu thông thường với hiệu ứng cố định cấp xã, kết hợp phương pháp ghép cặp điểm xu hướng và ước lượng vững kép để kiểm tra tính bền vững. Kết quả cho thấy các hộ có người di cư có tổng chi tiêu cao hơn 12–14%. Đáng chú ý, nguồn lực gia tăng này được tập trung phân bổ cho giáo dục và y tế, trong khi tác động lên chi tiêu lương thực là không đáng kể. Những phát hiện này củng cố Lý thuyết Kinh tế học mới về Di cư Lao động, khẳng định di cư cung cấp tài chính cho các đầu tư mang lại lợi tức phát triển dài hạn.

Trong bối cảnh tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững, ứng dụng công nghệ cao trở thành yêu cầu tất yếu đối với ngành cà phê, ngành hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam. Bài viết nhằm hệ thống hóa và làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn về thúc đẩy ứng dụng công nghệ cao trong hợp tác xã sản xuất và kinh doanh cà phê. Nghiên cứu sử dụng phương pháp tổng quan tài liệu, phân tích và tổng hợp nguồn dữ liệu thứ cấp. Kết quả nghiên cứu làm rõ nội dung liên quan tới thúc đẩy ứng dụng công nghệ cao trong hợp tác xã cà phê, bao gồm hoàn thiện chính sách, nâng cao nhận thức, phát triển nguồn nhân lực, hỗ trợ tài chính, tăng cường liên kết chuỗi giá trị và theo dõi, đánh giá quá trình ứng dụng... Đồng thời, nghiên cứu xác định việc thúc đẩy ứng dụng công nghệ cao chịu tác động của ba nhóm yếu tố chính gồm định hướng, động lực và điều kiện. Hạn chế về thể chế, nguồn lực và năng lực tổ chức sản xuất vẫn là rào cản trong thực tiễn. Trên cơ sở tổng hợp, bài viết rút ra bài học kinh nghiệm nhằm thúc đẩy ứng dụng công nghệ cao trong hợp tác xã sản xuất và kinh doanh cà phê.

Việt Nam là quốc gia xuất khẩu gạo hàng đầu trên thế giới, đóng góp vào an ninh lương thực toàn cầu. Tuy nhiên, ngành gạo đang gặp nhiều khó khăn như: thay đổi thời tiết, thu hẹp diện tích gieo trồng, giá biến động mạnh. Đứng trước thực tế đó, Chính phủ đã ban hành nhiều chính sách để chuyển dịch cơ cấu xuất khẩu, theo hướng đa dạng chủng loại và thị trường xuất khẩu. Bài viết áp dụng chỉ số Herfindahl – Hirschman (HHI) và số liệu xuất khẩu gạo của Việt Nam từ năm 2010 đến 2024 để định lượng mức độ tập trung (sự đa dạng) trong xuất khẩu gạo. Kết quả nghiên cứu cho thấy thị trường xuất khẩu gạo của Việt Nam ở mức tập trung cao, trong đó thị trường truyền thống như: ASEAN chiếm tỷ trọng lớn, tiếp theo là Châu Á khác và Châu Phi. Chủng loại gạo xuất khẩu cũng ở mức tập trung cao, chiếm tỷ trọng lớn là gạo trắng; gạo thơm tuy có tăng về giá trị tuyệt đối nhưng mức tăng thấp hơn gạo trắng. Trên cơ sở đó, bài viết đưa một số khuyến nghị để xuất khẩu gạo của Việt Nam phát triển bền vững trong thời gian tới

Tại Việt Nam, tiếp cận năng lượng đã gần phổ cập, song khả năng chi trả vẫn là rào cản thực chất. Nghiên cứu đo lường gánh nặng chi tiêu năng lượng là tỷ trọng chi tiêu cho điện, gas, củi/trấu và khí thiên nhiên trong tổng chi tiêu hộ và phân tích sự phân hóa theo mức sống và dân tộc, sử dụng dữ liệu VHLSS 2024 (9.399 hộ) với mô hình OLS, Probit và tương tác dân tộc với mức sống. Kết quả cho thấy gánh nặng có tính lũy thoái rõ rệt, giảm từ 12,23% (nhóm nghèo nhất) xuống 7,19% (nhóm giàu nhất); mức sống là nhân tố tác động mạnh nhất; hộ nhỏ, hộ cao tuổi và hộ thành thị dễ tổn thương hơn. Chênh lệch dân tộc xuất hiện chủ yếu ở đuôi phân phối: hộ dân tộc thiểu số có nguy cơ rơi vào gánh nặng cực cao lớn hơn và gánh nặng giảm chậm hơn khi mức sống tăng so với hộ dân tộc Kinh. Nghiên cứu khuyến nghị cải cách giá năng lượng cần đi kèm cơ chế bù trừ có mục tiêu và chính sách cho vùng dân tộc thiểu số cần can thiệp đồng thời cả phía cung lẫn phía cầu.

Nghiên cứu đánh giá ảnh hưởng của các yếu tố môi trường bên ngoài đến môi trường kiểm soát trong các doanh nghiệp nhỏ và vừa lĩnh vực thương mại – dịch vụ tại Hà Nội. Trên cơ sở dữ liệu khảo sát từ 265 doanh nghiệp, nghiên cứu sử dụng các kỹ thuật Cronbach’s Alpha, phân tích nhân tố khám phá (EFA) và hồi quy tuyến tính đa biến để kiểm định mô hình nghiên cứu. Kết quả cho thấy chuẩn mực – thông lệ, môi trường pháp lý và quy định, cùng môi trường kinh tế – cạnh tranh có ảnh hưởng tích cực đến môi trường kiểm soát; trong đó, chuẩn mực – thông lệ là nhân tố tác động mạnh nhất. Nghiên cứu góp phần bổ sung bằng chứng thực nghiệm và cung cấp hàm ý quản trị nhằm nâng cao chất lượng môi trường kiểm soát trong doanh nghiệp.

Nghiên cứu này tổng quan các yếu tố ảnh hưởng đến lan tỏa công nghệ trong các doanh nghiệp ngành thức ăn chăn nuôi, đồng thời nhấn mạnh vai trò trung gian của khả năng hấp thụ công nghệ. Trên cơ sở tổng hợp lý thuyết và bằng chứng thực nghiệm, nghiên cứu xác định năm nhóm yếu tố chủ đạo gồm: (i) năng lực nội tại của doanh nghiệp; (ii) liên kết mạng lưới ngành; (iii) khả năng tiếp cận công nghệ bên ngoài; (iv) áp lực cạnh tranh; và (v) môi trường thể chế và chính sách. Quá trình lan tỏa công nghệ không diễn ra tự động mà phụ thuộc chặt chẽ vào nền tảng tri thức, cấu trúc tổ chức và cơ chế học hỏi của doanh nghiệp. Trong đó, khả năng hấp thụ công nghệ đóng vai trò “cầu nối” then chốt, quyết định việc chuyển hóa tri thức ngoại sinh thành năng lực đổi mới nội sinh. Từ đó, nghiên cứu chỉ ra khoảng trống hiện hữu và gợi mở hướng nghiên cứu tiếp theo phù hợp với bối cảnh các doanh nghiệp ngành thức ăn chăn nuôi tại Việt Nam.

Sản xuất và phân phối off-trade bia thủ công đóng chai qua chuỗi nhà hàng là một chiến lược độc đáo, khác biệt, mở ra tiềm năng tăng trưởng cho các dòng bia thủ công trong nước. Nghiên cứu này làm rõ những yếu tố dẫn đến quyết định tiêu dùng bia thủ công của thực khách trong phân khúc nói trên. Dữ liệu gồm 287 phiếu điều tra thu thập theo phương pháp ngẫu nhiên thuận tiện và định mức , sử dụng bộ câu hỏi lựa chọn thực phẩm (FCQ). Mô hình hồi quy rút gọn được trích ra sau nhiều bước, kết hợp giữa phân tích nhân tố khám phá (EFA), phân tích nhân tố khẳng định (CFA) và hồi quy Probit cho biến tiềm ẩn. Kết quả cho thấy, các yếu tố có cơ sở vững chắc, làm tăng khả năng tiêu dùng là giới tính nam, trình độ học vấn phổ thông và cảm nhận của thực khách về sản phẩm. Khẳng định về dấu của yếu tố thu nhập chưa chắc chắn, ngoại trừ ảnh hưởng âm của nhóm thu nhập trung bình thấp. Kết quả giúp doanh nghiệp xác định rõ khách hàng mục tiêu, từ đó xây dựng các chiến lược marketing- truyền thông tích hợp (IMC) để truyền tải tính khác biệt của bia thủ công và trải nghiệm tiêu dùng tích cực của khách hàng trong toàn chuỗi và của khách hàng phổ thông trong phân khúc đã định.

Bài tổng quan về phát triển nguồn nhân lực trong các cơ sở kinh doanh dịch vụ du lịch nông thôn, một yếu tố then chốt giúp nâng cao chất lượng dịch vụ và đa dạng hóa sinh kế bền vững tại Việt Nam. Sử dụng phương pháp tổng quan tường thuật có cấu trúc và phân tích nội dung từ các tài liệu khoa học, chính sách, nghiên cứu tập trung làm rõ ba nội dung chính: (i) hệ thống hóa cơ sở lý thuyết về đặc điểm nguồn nhân lực nông thôn mang tính kiêm nhiệm và gắn kết bản địa; (ii) tổng hợp kinh nghiệm thực tiễn từ các quốc gia châu Á như Indonesia, Trung Quốc và địa phương Việt Nam như Lào Cai, Ninh Bình, Đồng Tháp; (iii) đề xuất mô hình liên kết đa tác nhân giữa Nhà nước, cơ sở đào tạo, doanh nghiệp và doanh nghiệp. Kết quả chỉ ra rằng phát triển nhân lực cần chú trọng chuẩn hóa kỹ năng dịch vụ, năng lực số và kỹ năng xanh. Quá trình này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ nhằm tối ưu hóa lợi ích cho cộng đồng và bảo tồn giá trị bản sắc địa phương bền vững trong bối cảnh mới hiện nay thông qua mô hình quản trị doanh nghiệp.

Bài viết hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về việc làm xanh trong ngành du lịch, phân tích kinh nghiệm quốc tế và rút ra bài học chính sách cho Việt Nam. Nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích tài liệu và so sánh chính sách đối với ba trường hợp điển hình gồm Liên minh Châu Âu (EU), Thái Lan và Hàn Quốc. Kết quả nghiên cứu cho thấy EU có khung thể chế và tài chính tương đối hoàn thiện nhưng còn hạn chế về mức độ tham gia của cộng đồng. Thái Lan nổi bật với mô hình du lịch cộng đồng và tính bao trùm xã hội cao, song kỹ năng xanh của lao động chưa thực sự chuyên sâu. Trong khi đó, Hàn Quốc dẫn đầu về ứng dụng công nghệ và quản trị ESG nhưng vẫn cần tăng cường tính bao trùm cộng đồng địa phương. Đối với Việt Nam, dù ngành du lịch có tiềm năng tạo khoảng 10,5 triệu việc làm vào năm 2030, việc làm xanh hiện mới chiếm tỷ lệ thấp và còn gặp nhiều khó khăn như thiếu khung pháp lý, kỹ năng xanh và cơ chế tài chính hỗ trợ. Từ đó, bài báo đề xuất các giải pháp về hoàn thiện thể chế, phát triển kỹ năng xanh, thúc đẩy du lịch cộng đồng và tăng cường hợp tác công - tư nhằm hướng tới phát triển du lịch xanh bền vững.

Đổi mới sáng tạo (ĐMST) và chuyển đổi số (CĐS) là hai động lực quan trọng giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả quản lý, năng lực cạnh tranh và khả năng thích ứng trong bối cảnh kinh tế số. Tuy nhiên, các nghiên cứu hiện nay chủ yếu tiếp cận hai lĩnh vực này một cách riêng biệt, trong khi cơ chế tương tác và tích hợp giữa chúng, đặc biệt đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV), vẫn chưa được làm rõ. Bằng phương pháp tổng quan tài liệu hệ thống, nghiên cứu phân tích các nền tảng lý thuyết về ĐMST, Năng lực động, và khung Công nghệ – Tổ chức – Môi trường (TOE), đồng thời tổng hợp các nghiên cứu thực nghiệm liên quan. Kết quả cho thấy CĐS tạo nền tảng công nghệ và dữ liệu thúc đẩy ĐMST thông qua tăng cường kết nối, học hỏi tổ chức và đổi mới mô hình kinh doanh; ngược lại, ĐMST giúp chuyển hóa các nguồn lực số thành giá trị và hiệu quả quản lý. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đề xuất khung tiếp cận tích hợp ĐMST và CĐS trong quản lý doanh nghiệp, trong đó CĐS đóng vai trò động lực công nghệ, ĐMST là cơ chế tạo giá trị và năng lực động là nền tảng khai thác hiệu quả sự kết hợp giữa hai yếu tố này. Khung tiếp cận góp phần bổ sung cơ sở lý luận và định hướng cho các nghiên cứu thực nghiệm trong tương lai

Bicolor là nhóm ngô siêu ngọt hai màu hạt có giá trị thương phẩm cao, hấp dẫn nhờ bắp vừa phối màu vàng trắng vừa rất ngọt. Chọn tạo giống bicolor khó vì phải phối hợp ba nhóm tính trạng do những hệ gen riêng biệt chi phối: màu hạt, độ ngọt, độ mềm. Bài tổng quan hệ thống hóa cơ sở di truyền và chiến lược chọn tạo nhóm này. Màu vàng nội nhũ do locus Y1 mã hóa phytoene synthase quy định, trội hoàn toàn so với trắng. Do nội nhũ là mô tam bội, màu và độ ngọt biểu hiện ngay trên bắp mẹ theo kiểu gen hạt phấn (hiệu ứng xenia); nhờ đó bắp ăn của con lai F1 dị hợp Yy mang hạt vàng và hạt trắng đan xen ở tỷ lệ chừng 3:1. Độ ngọt cao của ngô siêu ngọt do gen lặn sh2 làm giảm tổng hợp tinh bột; khi trồng lẫn kiểu nội nhũ khác, xenia có thể làm mất độ ngọt nên cần đồng nhất kiểu gen hoặc cách ly. Khả năng kết hợp, phân tích theo sơ đồ Line×Tester hay luân giao, cho biết khai thác hiệu ứng cộng tính bằng chọn dòng hay phi cộng tính bằng đánh giá tổ hợp lai. Độ dày vỏ hạt, yếu tố chính của độ mềm, là tính trạng đa gen cải thiện được qua chọn dòng. Các quy luật này là khung lý thuyết cho chọn tạo giống bicolor nội địa.

Ngành bán lẻ đóng vai trò là cầu nối thiết yếu giữa nhà sản xuất và người tiêu dùng, giúp luân chuyển hàng hóa, tạo ra sự tiện lợi và tối ưu hóa trải nghiệm mua sắm, nhưng ý định mua hàng của khách hàng trong lĩnh vực này chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố, đặc biệt trong bối cảnh mua hàng trực tuyến. Nghiên cứu này sử dụng phương pháp trắc lượng thư mục trên 295 tài liệu từ 2003 đến 2026 trên Scopus, phân tích bằng Vosviewer và Biblioshiny nhằm xác định xu hướng nghiên cứu chính. Kết quả cho thấy sự gia tăng đáng kể về số lượng công bố trong những năm gần đây, tập trung vào các yếu tố như hiểu biết lợi ích, tâm lý, niềm tin và tác động của công nghệ đến ý định mua. Phân tích mạng lưới trích dẫn và đồng tác giả cho thấy sự phân tán nghiên cứu giữa các quốc gia và khoảng trống trong việc kết nối các yếu tố tâm lý, công nghệ với ý định mua. Nghiên cứu đề xuất tiếp tục khám phá vai trò của AI, thực tế ảo, vũ trụ ảo và yếu tố niềm tin trong ý định mua hàng trực tuyến đối với lĩnh vực bán lẻ nhằm thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành.