Chờ đăng

Nghiên cứu được thực hiện nhằm đánh giá ảnh hưởng của tỷ lệ phối trộn đất phù sa và nguyên liệu từ vỏ trấu và xơ dừa làm giá thể trên cây hoa Dạ yến thảo rủ (Petunia hybrida L.). Thí nghiệm gồm hai nhân tố: 3 tỷ lệ phối trộn (v/v) (T0: 100% nguyên liệu; T1: 75% nguyên liệu + 25% đất; T2: 50% nguyên liệu + 50% đất) và 5 loại nguyên liệu làm giá thể (TX: Trấu hun + xơ dừa; G0: Trấu + xơ dừa không ủ; G1, G3, G5: Trấu + xơ dừa ủ lần lượt 1, 3 và 5 tuần). Kết quả cho thấy nguyên liệu xử lý ủ và tỷ lệ trộn đất phù sa cao giúp giảm tỉ lệ C/N và ổn định pH. Tỷ lệ trộn đất phù sa từ 0 – 50% không ảnh hưởng rõ rệt đến sinh trưởng và phát triển của cây. Các công thức có sử dụng nguyên liệu ủ dài hơn cải thiện rõ rệt đường kính tán, số nhánh cấp 1 và số lượng hoa tốt hơn G0 và TX. Đặc biệt, công thức T2G3 (50% đất phù sa + giá thể ủ 3 tuần) cho hiệu quả cao nhất với số hoa đạt 178,2 hoa/cây và thời gian ra hoa sớm nhất (27,33 ngày). Sử dụng nguyên liệu ủ từ vỏ trấu và xơ dừa làm giá thể phù hợp cho sản xuất hoa dạ yến thảo trồng chậu.

Nghiên cứu thực hiện nhằm đánh giá một số đặc điểm hình thái và mức độ đa dạng di truyền của các giống bưởi đỏ thu thập tại miền Bắc Việt Nam. Vật liệu nghiên cứu gồm 16 giống bưởi đỏ thu thập trong năm 2025. Các chỉ tiêu hình thái lá, quả được mô tả, hoa được quan sát dưới kính soi nổi STECK JSZ5B với thị kính 10x, vật kính 1-4,5x; phân tích đa dạng di truyền bằng NTSYS 2.1 và phân tích đa biến PCA và phân tích cụm. Kết quả cho thấy các giống bưởi đỏ có sự khác biệt rõ rệt về kích thước lá, hoa, quả và các chỉ tiêu chất lượng, với hệ số biến động (CV%) dao động từ trung bình đến cao, phản ánh mức độ đa dạng hình thái cao. Phân tích đa dạng di truyền dựa trên 18 tính trạng cho hệ số tương đồng từ 0,10–0,38 và phân thành 04 nhóm. Kết quả PCA cho thấy sự phân hóa giữa các giống chủ yếu do các chỉ tiêu chất lượng quả chi phối và phù hợp với kết quả phân nhóm di truyền. Một số mẫu như M2, M5, M6, M10, M11, M12, M13 có chất lượng tốt, mẫu M4, M10 và M13 có khối lượng hạt thấp. Kết quả nghiên cứu góp phần bổ sung cơ sở dữ liệu khoa học phục vụ bảo tồn và khai thác bền vững nguồn gen bưởi đỏ tại Việt Nam.

Mục tiêu của nghiên cứu này nhằm khảo sát thành phần loài và mật độ động vật phiêu sinh trong các ao nuôi tôm thẻ chân trắng khác nhau tại huyện Cái Nước, tỉnh Cà Mau. Nghiên cứu được tiến hành tại 6 ao nuôi tôm và 4 kênh. Các ao tôm được chia thành 2 nhóm ao, nhóm A1 có mật độ từ 150-200 con m-2 và nhóm A2 có mật độ từ 250-350 con m-2. Mẫu ĐVPS được thu tổng cộng có 10 đợt với chu kì 7 ngày lần-1. Kết quả đã ghi nhận được tổng cộng 32 loài ĐVPS, trong đó Protozoa có số loài cao nhất (10 loài), kế tiếp là Copepoda (9 loài), các nhóm còn lại biến động từ 5-8 loài. Thành phần loài ĐVPS trong các ao tôm không có sự chênh lệch lớn giữa nhóm A1 và A2 qua các đợt thu mẫu. Mật độ Protozoa ở nhóm A2 đạt cao nhất vào thời điểm 58-64 ngày, trong khi ở nhóm A1 mật độ của chúng đạt giá trị cao giai đoạn từ 43-58 ngày. Mật độ ĐVPS trong các ao tôm dao động từ 12.593 ± 10.507-525.167 ± 682.445ct m-3 thấp hơn nhiều so với kênh 159.860 ± 87.720-553.716 ± 649.002 ct m-3. Rotifera và Copepoda có mật độ cao vào đầu vụ, trong khi Protozoa chiếm ưu thế vào cuối vụ. Các thông số môi trường nước có ảnh hưởng ý nghĩa đến sự phân bố của ĐVPS trong các ao tôm. Tính đa dạng thành phần loài ĐVPS trong các ao tôm ở mức từ thấp đến trung bình.

Nghiên cứu được thực hiện nhằm đánh giá ảnh hưởng của nhiệt độ bảo quản và các loại chất mang khác nhau đến khả năng sống, tốc độ suy giảm mật độ và hoạt tính enzyme của chủng lợi khuẩn Lactobacillus plantarum LAB8.1CM. Các chất mang bao gồm bột Dextrose (Dex), Lactose (Lac), skim milk (SkM) và cám gạo (RiB) được phối trộn với lợi khuẩn LAB8.1CM để đạt mật độ ban đầu xấp xỉ 10⁸ CFU/g, sau đó tiến hành sấy đông khô thành sản phẩm dạng bột và bảo quản ở nhiệt độ 4°C và 30°C trong 90 ngày. Kết quả cho thấy ở 4°C, mật độ vi khuẩn ở tất cả các chất mang đều ổn định hơn so với bảo quản ở 30°C. Trong số các loại chất mang được khảo sát, SkM cho hiệu quả bảo vệ tốt nhất ở 4°C với tốc độ suy giảm thấp chỉ 0,004±0,002/ngày, trong khi ở 30°C, tốc độ suy giảm tăng lên đáng kể với trung bình 0,05±0,002/ngày. Ngược lại, Dex cho hiệu quả bảo vệ thấp nhất với tốc độ suy giảm lần lượt 0,017±0,002/ngày ở 4°C và 0,062±0,001/ngày ở 30°C. Đồng thời, hoạt tính enzyme protease giảm dần theo thời gian bảo quản, tuy nhiên hoạt tính duy trì ở 4°C cao hơn gấp 2 lần so với 30°C. Đáng chú ý, kết quả không ghi nhận được sự khác biệt có ý nghĩa thống kê (p>0,05) về hoạt tính protease giữa các loại chất mang, cũng như mối tương quan giữa nhiệt độ bảo quản và chất mang. Nhìn chung, việc bảo quản ở nhiệt độ thấp kết hợp với lựa chọn chất mang phù hợp đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì khả năng sống và hoạt tính sinh học của chủng LAB8.1CM, qua đó góp phần kéo dài thời gian sử dụng của các sản phẩm probiotic.

Nghiên cứu này nhằm đánh giá hiện trạng phân bố không gian và mùa vụ sinh sản của nguồn giống thủy sản ở vùng biển ven bờ và vùng lộng tỉnh Thanh Hóa, làm cơ sở khoa học cho việc đề xuất các khu vực cấm khai thác thủy sản có thời hạn. Số liệu được thu thập từ các đợt điều tra trứng cá, cá con và ấu trùng tôm trong giai đoạn 2024–2025, kết hợp với dữ liệu sinh học nghề cá của các loài hải sản kinh tế chủ yếu. Kết quả cho thấy nguồn giống phân bố không đồng đều, tập trung cao ở dải ven bờ gắn với hệ thống cửa sông và vùng biển xung quanh Hòn Mê, trong khi vùng lộng đóng vai trò quan trọng như khu vực ương dưỡng. Mặc dù các loài sinh sản quanh năm, giai đoạn tháng 4–5 ghi nhận số lượng loài sinh sản tập trung cao nhất. Trên cơ sở tích hợp phân bố nguồn giống và mùa vụ sinh sản, nghiên cứu đã đề xuất 05 khu vực cấm khai thác thủy sản có thời hạn với tổng diện tích 216.587 ha ở vùng biển Thanh Hóa, góp phần bảo vệ các giai đoạn sớm của vòng đời và hỗ trợ phục hồi bền vững nguồn lợi thủy sản ven bờ.

Trong xét nghiệm sinh học phân tử, đặc tính của mồi, bao gồm mức phù hợp với trình tự đích và xu hướng hình thành cấu trúc thứ cấp, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả PCR. Tuy nhiên, trong xét nghiệm waterfowl reovirus (WRV), những yếu tố này hiện ít được quan tâm. Nghiên cứu này được thực hiện nhằm đánh giá chất lượng hai cặp mồi RT-PCR DRV.320F/320R và DRV.368F/368R thông qua công cụ tin sinh học và thực nghiệm. Kết quả cho thấy DRV.368 có mức độ phù hợp trình tự cao hơn tại vùng 3′ và xu hướng hình thành cấu trúc thứ cấp thấp hơn so với DRV.320, đặc biệt ở mồi ngược. Phù hợp với các đặc điểm này, DRV.368F/368R duy trì khả năng khuếch đại ổn định trên dải điều kiện khảo sát rộng hơn và cho tỷ lệ phát hiện mẫu dương tính cao hơn khi xét nghiệm với 56 mẫu bệnh phẩm. Tính đặc hiệu của cả hai cặp mồi được xác nhận ở mức thiết kế và giải trình tự sản phẩm. Tổng hợp các kết quả cho thấy DRV.368F/368R là cặp mồi phù hợp hơn cho phát hiện WRV bằng RT-PCR trong điều kiện nghiên cứu hiện tại.

Dịch tả lợn châu Phi (African swine fever – ASF) là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm với tỷ lệ tử vong lên đến 100%. Virus ASF (ASFV) có khả năng tồn tại trong môi trường nước thải chăn nuôi, tuy nhiên, tải lượng virus thường thấp và chịu ảnh hưởng của các chất ức chế PCR, gây khó khăn cho việc phát hiện. Nghiên cứu này nhằm hoàn thiện quy trình cô đặc ASFV bằng polyethylene glycol (PEG) trước khi tách chiết DNA, góp phần nâng cao hiệu quả phát hiện bằng phương pháp real-time PCR. Kết quả cho thấy các điều kiện xử lý mẫu phù hợp bao gồm thể tích mẫu 15 mL, tiền ly tâm ở 2.000 g/10 phút và sử dụng phần dịch nổi cho bước cô đặc. Nồng độ PEG 6000 tối ưu là 15% (w/v) và ly tâm sa lắng virus ở 10.000 g/30 phút. Hai phương pháp tách chiết DNA cho hiệu quả tương đương. Áp dụng quy trình xử lý mẫu bằng PEG giúp cải thiện rõ rệt khả năng phát hiện ASFV so với mẫu không xử lý. Khi ứng dụng trên mẫu thực địa, số mẫu dương tính tăng từ 1/56 (không xử lý) lên 8/56 (có xử lý). Kết quả cho thấy quy trình cô đặc bằng PEG có tiềm năng ứng dụng trong giám sát môi trường và hỗ trợ phát hiện sớm ASFV trong chăn nuôi.

Lượng mưa đóng vai trò thiết yếu trong hệ sinh thái tự nhiên và là yếu tố khí hậu quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến sự sống của con người, động vật, thực vật đặc biệt hoạt động sản xuất nông nghiệp. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp, các hiện tượng thời tiết cực đoan như mưa lớn, bão và lũ lụt có xu hướng khó dự đoán hơn, vậy nên việc dự báo chính xác lượng mưa trở nên quan trọng nhưng cũng đầy thách thức. Trong nghiên cứu này, chúng tôi tập trung nghiên cứu các đặc trưng thời tiết, nghiên cứu, đánh giá hiệu quả các mô hình học máy trong dự báo lượng mưa ở khu vực cụ thể để có thể cung cấp góc nhìn chuyên sâu hơn về các đặc trưng, xu hướng thời tiết nói chung, lượng mưa nói riêng tại khu vực nghiên cứu. Trong lĩnh vực học máy, chất lượng dữ liệu đầu vào đóng vai trò quyết định đến hiệu quả của mô hình dự báo. Vì vậy, để cải thiện hiểu quả các mô hình dự báo, chúng tôi giới thiệu một giải pháp cải tiến dữ liệu đầu vào đa bước. Để đánh giá hiệu quả của các mô hình dự báo và hiệu quả của giải pháp đề xuất, nhiều mô hình học máy được áp dụng và đánh giá thông qua các chỉ số đánh giá như độ chính xác (Accuracy), F1-score, F1 có trọng số (Weighted F1-score) và chỉ số AUC. Kết quả cho thấy, theo giải pháp được đề xuất, các mô hình dự báo đạt được mức cải thiện đáng kể so với kết quả thu được khi chỉ sử dụng dữ liệu gốc ở hầu hết các chỉ số đánh giá.

Nghiên cứu này được thực hiện nhằm đánh giá thực trạng phát triển của các doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) trên địa bàn thành phố Hà Nội và đề xuất các giải pháp thúc đẩy sự phát triển của DNNVV trên địa bàn thành phố.  Dựa trên nguồn số liệu thứ cấp kết hợp kết quả thảo luận nhóm, nghiên cứu cho thấy DNNVV đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế xã hội của thành phố: chiếm hơn 97% tổng số doanh nghiệp đang hoạt động, tạo việc làm cho hơn 48% lực lượng lao động trong các doanh nghiệp và đóng góp đáng kể vào GRDP của thành phố. Kết quả nghiên cứu cũng cho thấy mặc dù DNNVV tăng trưởng về số lượng, nguồn vốn và doanh thu, nhưng vẫn tồn tại hạn chế về khả năng tiếp cận vốn, năng lực quản trị, phạm vi thị trường và mức lợi nhuận, đặc biệt ở nhóm doanh nghiệp siêu nhỏ và nhỏ. Nghiên cứu đề xuất các giải pháp bao gồm tăng cường khả năng tiếp cận vốn, cải thiện năng lực quản trị và chất lượng nhân lực, thúc đẩy chuyển đổi số, mở rộng thị trường và hoàn thiện môi trường kinh doanh nhằm thúc đẩy sự phát triển của các DNNVV của thành phố trong thời gian tới.

Nghiên cứu này xem xét các yếu tố ảnh hưởng đến ý định mua thực phẩm có nguồn gốc từ côn trùng của người tiêu dùng Việt Nam. Dựa trên mẫu khảo sát 275 người tiêu dùng, phương pháp phân tích nhân tố khám phá (EFA) và hồi quy được sử dụng nhằm xác định yếu tố ảnh hưởng đến ý định mua với ba dạng sản phẩm: côn trùng nguyên dạng, thực phẩm từ bột côn trùng và thực phẩm được nuôi từ côn trùng. Kết quả cho thấy việc ít e sợ thực phẩm mới có tác động tích cực đến ý định mua thực phẩm chứa bột côn trùng (β = 0,17; p < 0,05) và thực phẩm được nuôi từ côn trùng (β = 0,20; p < 0,05). Mức độ ghê sợ thực phẩm côn trùng làm giảm đáng kể ý định mua côn trùng nguyên dạng (β = –0,27; p < 0,01), trong khi sự quan tâm đến thực phẩm côn trùng làm gia tăng ý định mua cả côn trùng nguyên dạng (β = 0,36; p < 0,01) và thực phẩm chứa bột côn trùng (β = 0,35; p < 0,01). Các yếu tố nhân khẩu học chỉ thể hiện ảnh hưởng hạn chế và không nhất quán giữa các mô hình. Nghiên cứu đề xuất các hàm ý chính sách nhằm thúc đẩy hành vi tiêu dùng thực phẩm từ côn trùng tại các nền kinh tế đang phát triển như Việt Nam.

Đặt trong bối cảnh các khoảng trống thể chế của nền kinh tế đang phát triển, nghiên cứu này tích hợp Lý thuyết Vốn xã hội và Khung Sinh kế Bền vững để giải mã cơ chế sinh tồn của lực lượng lao động di cư phi chính thức. Sử dụng chiến lược lấy mẫu đánh chặn không-thời gian, dữ liệu từ 238 người bán hàng rong tại Hà Nội được phân tích bằng phương pháp PLS-SEM. Kết quả khẳng định năng lực thích ứng vỉa hè đóng vai trò trung gian cốt lõi, chuyển hóa nguồn lực mạng lưới thành hiệu quả sinh kế bền vững, trong đó vốn xã hội bắc cầu tạo ra đòn bẩy mạnh mẽ hơn đáng kể so với vốn liên kết. Bằng việc khái niệm hóa các chiến thuật này thành năng lực động phi chính thức, nghiên cứu phản biện lại các chính sách giải tỏa cực đoan, đồng thời tham mưu mô hình quản trị đô thị bao trùm nhằm bảo vệ chuỗi cung ứng nông sản, duy trì an ninh lương thực và bám sát các Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDGs).

Trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0 đang làm thay đổi sâu sắc nền nông nghiệp toàn cầu, chuyển đổi số (CĐS) trở thành xu thế tất yếu nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất, quản trị và tiêu thụ nông sản. Bài báo này phân tích kinh nghiệm quốc tế về đào tạo và phát triển nhân lực cho hợp tác xã (HTX) nông nghiệp trong quá trình CĐS. Trên cơ sở đó, bài viết đánh giá thực trạng, chỉ ra những thách thức trong công tác đào tạo nhân lực HTX ở Việt Nam, đồng thời đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực HTX nông nghiệp trong bối cảnh chuyển đổi số. Các giải pháp bao gồm: nâng cao nhận thức về CĐS, xây dựng chương trình đào tạo linh hoạt và phù hợp, tăng cường kết nối giữa các bên liên quan, đẩy mạnh xã hội hóa đào tạo, và đầu tư hạ tầng, công nghệ phục vụ đào tạo. Kết quả nghiên cứu góp phần cung cấp luận cứ thực tiễn và khoa học cho việc hoạch định chính sách phát triển HTX nông nghiệp trong bối cảnh chuyển đổi số tại Việt Nam.

Đa dạng sinh kế (ĐDSK) của nông hộ là quá trình các nông hộ kết hợp nhiều hoạt động tạo thu nhập khác nhau nhằm duy trì sinh kế, nâng cao thu nhập và thích ứng với các biến động kinh tế, xã hội và môi trường. Bài viết này thực hiện tổng quan các nghiên cứu trong và ngoài nước về ĐDSK, tập trung phân tích vai trò của ĐDSK và tổng hợp các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định ĐDSK. Kết quả cho thấy ĐDSK vừa là một chiến lược chủ động giúp nông hộ mở rộng cơ hội kinh tế, cải thiện thu nhập, vừa là một cơ chế thích ứng quan trọng nhằm giảm thiểu rủi ro và nâng cao khả năng chống chịu trước các cú sốc về khí hậu, thị trường và sinh kế. ĐDSK chịu tác động đa chiều bởi các yếu tố thuộc về vốn con người, vốn tài chính, nguồn lực đất đai - tài nguyên, vốn xã hội - thể chế, cùng với điều kiện hạ tầng và thị trường. Kết quả tổng quan cũng cho thấy sự khác biệt đáng kể về vai trò và các yếu tố ảnh hưởng đến ĐDSK giữa các bối cảnh nghiên cứu. Từ đó, bài viết gợi mở một số khoảng trống nghiên cứu và hàm ý chính sách nhằm thúc đẩy sinh kế nông hộ bền vững.

Nghiên cứu ứng dụng mô hình cấu trúc tuyến tính bình phương bé nhất (PLS-SEM) nhằm đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến sự hài lòng của người sử dụng đất đối với dịch vụ hành chính công về đất đai, đồng thời đề xuất một khung phân tích và minh họa thực nghiệm ở cấp địa phương. Mô hình nghiên cứu được xây dựng trên cơ sở tổng hợp lý thuyết và các nghiên cứu liên quan, bao gồm các nhóm yếu tố về chất lượng thủ tục hành chính, năng lực và thái độ phục vụ của cán bộ, minh bạch – trách nhiệm giải trình, hạ tầng công nghệ – dịch vụ công trực tuyến và tiếp nhận – hỗ trợ – phản hồi. Nghiên cứu sử dụng dữ liệu khảo sát 400 phiếu hợp lệ tại Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai Gia Viễn, kết hợp phỏng vấn cán bộ chuyên môn để hỗ trợ diễn giải kết quả định lượng. Kết quả phân tích cho thấy mô hình có khả năng giải thích và dự báo tốt sự hài lòng của người sử dụng đất (R² = 0,727; Q² = 0,516), trong đó yếu tố tiếp nhận – hỗ trợ – phản hồi có tác động mạnh nhất, còn các yếu tố khác chủ yếu đóng vai trò nền tảng. Kết quả nghiên cứu khẳng định tính phù hợp của PLS-SEM trong đánh giá dịch vụ hành chính công về đất đai và cung cấp một khung phân tích có thể vận dụng cho các nghiên cứu tương tự.

Trong bối cảnh kinh tế tri thức và chuyển đổi số, nhân lực đóng vai trò quyết định đến năng lực cạnh tranh và sự phát triển bền vững của doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV). Tại Việt Nam, mặc dù hệ thống chính sách hỗ trợ phát triển nhân lực cho DNNVV đã từng bước được hoàn thiện thông qua Luật Hỗ trợ DNNVV năm 2017 và các văn bản hướng dẫn, song thực tiễn triển khai còn đối mặt với nhiều rào cản như thủ tục hành chính phức tạp, nguồn lực phân bổ còn dàn trải và nội dung hỗ trợ chưa bám sát nhu cầu thực tế. Bằng phương pháp tổng quan tài liệu, bài viết phân tích kinh nghiệm chính sách của các quốc gia như Singapore, Nhật Bản, Hàn Quốc và một số quốc gia khác trong việc thiết lập các quỹ phát triển kỹ năng, mô hình đào tạo liên kết và mạng lưới tư vấn quản trị chuyên nghiệp. Kết quả nghiên cứu cho thấy Việt Nam cần thiết lập cơ chế tài chính bền vững có đóng góp trách nhiệm của doanh nghiệp, thúc đẩy mô hình đào tạo theo tổ hợp chuỗi giá trị và chuyên nghiệp hóa mạng lưới tư vấn viên, ứng dụng công nghệ số và đơn giản hóa quy trình thụ hưởng chính sách để nâng cao hiệu quả hỗ trợ phát triển nhân lực cho DNNVV.