Chờ đăng

Nghiên cứu được thực hiện nhằm đánh giá ảnh hưởng của một số biện pháp kỹ thuật đến khả năng nhân giống cây dâu Hà Bắc (Morus alba L.) bằng phương pháp giâm cành. Thí nghiệm được tiến hành trong điều kiện nhà ươm có mái che tại Khoa Nông học, Học viện Nông nghiệp Việt Nam, trong vụ Đông Xuân 2022–2023. Bốn thí nghiệm được bố trí theo kiểu khối ngẫu nhiên đầy đủ (RCBD) với bốn lần nhắc lại, gồm các yếu tố: giá thể, vị trí cành giâm, chiều dài hom và chế phẩm kích thích ra rễ. Kết quả cho thấy, giá thể gồm “đất + phân chuồng”:trấu hun:xơ dừa với tỷ lệ 5:2:2 cho kết quả tốt nhất, với tỷ lệ hom sống đạt 80,0% và tỷ lệ hom ra rễ đạt 61,7%, số rễ trung bình 5,9 rễ/cây, chiều dài rễ 4,3cm. Cành giâm dài 20cm, lấy ở vị trí gốc thân cho tỷ lệ bật mầm và ra rễ cao nhất. Việc sử dụng chế phẩm kích thích ra rễ giúp tăng tỷ lệ ra rễ, chiều dài và số lượng rễ; trong đó, Bimix cho hiệu quả cao nhất, làm tăng chiều dài chồi 40,6% so với đối chứng. Kết quả này là cơ sở để hoàn thiện quy trình nhân rộng kỹ thuật nhân giống dâu Hà Bắc bằng giâm cành, góp phần bảo tồn, đa dạng nguồn giống và phát triển bền vững ngành trồng dâu nuôi tằm.

Bệnh thối gốc, rễ là một trong những bệnh nguy hiểm gây thiệt hại nghiêm trọng đến năng suất và chất lượng cây sắn tại nhiều vùng trồng ở Việt Nam, đặc biệt tại các tỉnh miền núi phía Bắc. Nghiên cứu này được thực hiện nhằm xác định tác nhân chính gây bệnh thối gốc, rễ cây sắn tại một số tỉnh miền núi phía Bắc Việt Nam và đánh giá đặc điểm sinh học của tác nhân gây bệnh. Bằng kỹ thuật phân lập, lây nhiễm nhân tạo, xác định đặc điểm hình thái và phân tích trình tự vùng ITS, đã xác định nấm Agroathelia rolfsii là tác nhân gây bệnh thối gốc, rễ cây sắn tại Lào Cai. Agroathelia rolfsii là tác nhân gây bệnh thối rễ cây sắn tại Lào Cai. Chủng nấm A. rolfsii YBS24 phát triển tốt nhất trên môi trường PDA, nấm có khả năng phát triển trong phạm vi pH rộng từ 4 đến 9, trong đó pH tối ưu là từ 5-8. Nấm có khả năng phát triển ở khoảng nhiệt độ khá rộng từ 15 - 35oC, trong đó nhiệt độ từ 25oC - 30oC là khoảng nhiệt độ tốt nhất cho sự phát triển của tản nấm. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học quan trọng cho việc xây dựng các biện pháp quản lý và phòng trừ bệnh thối gốc, rễ cây sắn theo hướng hiệu quả và bền vững.

Nghiên cứu được thực hiện nhằm đánh giá ảnh hưởng của mật độ trồng đến sinh trưởng, phát triển, năng suất và hiệu quả kinh tế của các giống cà chua bi trong vụ Thu Đông 2024 ở tỉnh Hưng Yên. Thí nghiệm được bố trí theo kiểu ô lớn – ô nhỏ (Split-plot) gồm ba mức mật độ (MĐ1: 25.000 cây/ha, MĐ2: 20.000 cây/ha, MĐ3: 16.666 cây/ha) và bốn giống cà chua bi (HT144, HT136, QH3, QH9), với ba lần lặp lại. Kết quả cho thấy mật độ trồng có ảnh hưởng rõ rệt đến sinh trưởng và năng suất của cà chua bi; trong đó, mật độ MĐ2 cho chiều cao cây, tỷ lệ đậu quả cao và năng suất thực thu tối ưu. Về năng suất của các giống, HT144 và QH9 cho năng suất cao nhất. Tổ hợp MĐ2-QH3 và MĐ2-QH9 cho lợi nhuận kinh tế cao nhất, lần lượt là 943,3 và 904,3 triệu đồng/ha. Sự kết hợp giữa mật độ MĐ2 và các giống HT144, QH3 hoặc QH9 được xác định là phù hợp nhất cho sản xuất cà chua bi vụ Thu Đông tại vùng nghiên cứu. Nghiên cứu đề xuất áp dụng mật độ trung bình và chọn giống có năng suất, chất lượng cao để tối ưu hóa hiệu quả sản xuất, nâng cao giá trị kinh tế và phát triển bền vững cây cà chua bi trong điều kiện canh tác vụ Thu Đông ở miền Bắc Việt Nam.

TÓM TẮT Phân tích tương quan trên toàn hệ gen (GWAS – genome wide association study) được thực hiện với các tính trạng hình thái và cấu trúc hạt của 102 nguồn gen gạo màu. Phân tích GWAS được tiến hành bằng phần mềm TASSEL (Trait Analysis by aSSociation, Evolution and Linkage), áp dụng mô hình MLM (mixed linear model), sử dụng 60224 SNPs. Kết quả phân tích đã xác định được 31 vị trí di truyền tính trạng số lượng (QTL – quantitative trait locus) liên quan đến các tính trạng gồm chiều dài hạt thóc, chiều rộng hạt thóc, chiều dài hạt gạo, chiều rộng hạt gạo, độ dày hạt gạo, tỉ lệ chiều dài/rộng hạt thóc, tỉ lệ chiều dài/rộng hạt gạo, màu sắc vỏ trấu và màu sắc hạt gạo. Trong số 31 QTLs được xác định, có 8 QTLs trùng với các QTL/gen đã được công bố trước đó và 23 QTL mới. Kết quả này cung cấp thông tin trong nghiên cứu cấp độ phân tử và chọn tạo giống gạo màu tiếp theo.

Thí nghiệm được tiến hành nhằm đánh giá ảnh hưởng của các loại canxi và phân bón lá đến sinh trưởng và năng suất của giống đậu xanh ĐX208 đậu xanh trong vụ xuân tại Thanh Hóa. Thí nghiệm 2 nhân tố được bố trí theo kiểu ô chính - ô phụ (Split-plot design) với 3 lần lặp lại. Nhân tố thứ nhất là loại canxi bón (500 kg/ha vôi bột, 400 kg/ha bột vỏ trứng), nhân tố thứ hai là các loại phân bón lá (P0: Phun nước lã; P1: Phun FITO; P2: Phun BOLAS; P3: Phun SEAWEED 95%; P4: Phun Đầu trâu MK (30-10-5 + TE). Kết quả nghiên cứu cho thấy trong điều kiện được bón bột vỏ trứng các chỉ tiêu sinh trưởng và năng suất của giống đậu xanh ĐX208 đạt giá trị cao hơn so với trong điều kiện bón vôi bột. So sánh giữa các loại phân bón lá kết quả cho thấy phun phân bón là P3 (SEAWEED 95%) cho các chỉ tiêu sinh trưởng, các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất của giống đậu xanh ĐX208 đạt giá trị cao nhất. Lượng bón bột vỏ trứng 300 kg/ha kết hợp với phun phân bón lá P3 (SEAWEED 95%) là phù hợp để giống đậu xanh ĐX208 sinh trưởng, phát triển tốt và đặc biệt mang lại năng suất cao nhất trong vụ xuân tại Thanh Hóa.

Trong xét nghiệm sinh học phân tử, đặc tính của mồi, bao gồm mức phù hợp với trình tự đích và xu hướng hình thành cấu trúc thứ cấp, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả PCR. Tuy nhiên, trong xét nghiệm waterfowl reovirus (WRV), những yếu tố này hiện ít được quan tâm. Nghiên cứu này được thực hiện nhằm đánh giá chất lượng hai cặp mồi RT-PCR DRV.320F/320R và DRV.368F/368R thông qua công cụ tin sinh học và thực nghiệm. Kết quả cho thấy DRV.368 có mức độ phù hợp trình tự cao hơn tại vùng 3′ và xu hướng hình thành cấu trúc thứ cấp thấp hơn so với DRV.320, đặc biệt ở mồi ngược. Phù hợp với các đặc điểm này, DRV.368F/368R duy trì khả năng khuếch đại ổn định trên dải điều kiện khảo sát rộng hơn và cho tỷ lệ phát hiện mẫu dương tính cao hơn khi xét nghiệm với 56 mẫu bệnh phẩm. Tính đặc hiệu của cả hai cặp mồi được xác nhận ở mức thiết kế và giải trình tự sản phẩm. Tổng hợp các kết quả cho thấy DRV.368F/368R là cặp mồi phù hợp hơn cho phát hiện WRV bằng RT-PCR trong điều kiện nghiên cứu hiện tại.

Nghiên cứu được thực hiện nhằm đánh giá ảnh hưởng của nhiệt độ bảo quản và các loại chất mang khác nhau đến khả năng sống, tốc độ suy giảm mật độ và hoạt tính enzyme của chủng lợi khuẩn Lactobacillus plantarum LAB8.1CM. Các chất mang bao gồm bột Dextrose (Dex), Lactose (Lac), skim milk (SkM) và cám gạo (RiB) được phối trộn với lợi khuẩn LAB8.1CM để đạt mật độ ban đầu xấp xỉ 10⁸ CFU/g, sau đó tiến hành sấy đông khô thành sản phẩm dạng bột và bảo quản ở nhiệt độ 4°C và 30°C trong 90 ngày. Kết quả cho thấy ở 4°C, mật độ vi khuẩn ở tất cả các chất mang đều ổn định hơn so với bảo quản ở 30°C. Trong số các loại chất mang được khảo sát, SkM cho hiệu quả bảo vệ tốt nhất ở 4°C với tốc độ suy giảm thấp chỉ 0,004±0,002/ngày, trong khi ở 30°C, tốc độ suy giảm tăng lên đáng kể với trung bình 0,05±0,002/ngày. Ngược lại, Dex cho hiệu quả bảo vệ thấp nhất với tốc độ suy giảm lần lượt 0,017±0,002/ngày ở 4°C và 0,062±0,001/ngày ở 30°C. Đồng thời, hoạt tính enzyme protease giảm dần theo thời gian bảo quản, tuy nhiên hoạt tính duy trì ở 4°C cao hơn gấp 2 lần so với 30°C. Đáng chú ý, kết quả không ghi nhận được sự khác biệt có ý nghĩa thống kê (p>0,05) về hoạt tính protease giữa các loại chất mang, cũng như mối tương quan giữa nhiệt độ bảo quản và chất mang. Nhìn chung, việc bảo quản ở nhiệt độ thấp kết hợp với lựa chọn chất mang phù hợp đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì khả năng sống và hoạt tính sinh học của chủng LAB8.1CM, qua đó góp phần kéo dài thời gian sử dụng của các sản phẩm probiotic.

Nghiên cứu đánh giá thành phần loài, mật độ và phân bố không gian nguồn giống tôm tại vùng bờ (tuyến bờ) và vùng lộng (tuyến lộng) tỉnh Thanh Hóa dựa trên 120 mẫu thu tại 40 trạm trong ba đợt thu mẫu vào tháng 10/2024, 2/2025 và 4/2025. Mẫu được thu bằng lưới chuyên dụng, định loại theo tài liệu chuẩn và xử lý bằng các phương pháp thống kê phi tham số. Kết quả ghi nhận 18 họ và 31 loài tôm, với cấu trúc quần xã chịu chi phối mạnh bởi họ Sergestidae. Theo thời gian, richness loài và mật độ cao trong tháng 10/2024, giảm mạnh vào tháng 2/2025 và tăng trở lại trong tháng 4/2025, phản ánh rõ tính mùa vụ của chu kỳ sinh sản. Mật độ tại vùng lộng cao hơn vùng ven bờ và chịu ảnh hưởng đồng thời của yếu tố tháng, tuyến biển và tương tác giữa hai yếu tố này. Nguồn giống tôm tập trung chủ yếu quanh khu vực Hòn Mê, khẳng định đây là bãi giống và bãi ương nuôi tự nhiên quan trọng. Kết quả là cơ sở khoa học cho khoanh vùng bảo vệ và quản lý bền vững nguồn lợi tôm tại vùng biển Thanh Hóa.

Mục tiêu của nghiên cứu này nhằm khảo sát thành phần loài và mật độ động vật phiêu sinh trong các ao nuôi tôm thẻ chân trắng khác nhau tại huyện Cái Nước, tỉnh Cà Mau. Nghiên cứu được tiến hành tại 6 ao nuôi tôm và 4 kênh. Các ao tôm được chia thành 2 nhóm ao, nhóm A1 có mật độ từ 150-200 con m-2 và nhóm A2 có mật độ từ 250-350 con m-2. Mẫu ĐVPS được thu tổng cộng có 10 đợt với chu kì 7 ngày lần-1. Kết quả đã ghi nhận được tổng cộng 32 loài ĐVPS, trong đó Protozoa có số loài cao nhất (10 loài), kế tiếp là Copepoda (9 loài), các nhóm còn lại biến động từ 5-8 loài. Thành phần loài ĐVPS trong các ao tôm không có sự chênh lệch lớn giữa nhóm A1 và A2 qua các đợt thu mẫu. Mật độ Protozoa ở nhóm A2 đạt cao nhất vào thời điểm 58-64 ngày, trong khi ở nhóm A1 mật độ của chúng đạt giá trị cao giai đoạn từ 43-58 ngày. Mật độ ĐVPS trong các ao tôm dao động từ 12.593 ± 10.507-525.167 ± 682.445ct m-3 thấp hơn nhiều so với kênh 159.860 ± 87.720-553.716 ± 649.002 ct m-3. Rotifera và Copepoda có mật độ cao vào đầu vụ, trong khi Protozoa chiếm ưu thế vào cuối vụ. Các thông số môi trường nước có ảnh hưởng ý nghĩa đến sự phân bố của ĐVPS trong các ao tôm. Tính đa dạng thành phần loài ĐVPS trong các ao tôm ở mức từ thấp đến trung bình.

Bệnh do Avian pathogenic Escherichia coli (APEC) gây ra ở gà làm thiệt hại kinh tế rất lớn cho ngành chăn nuôi. Các gen liên quan đến độc lực (Virulence-associated genes -VAGs) và các đảo sinh bệnh (pathogenicity islands-PAIs) đóng vai trò quan trọng trong khả năng gây bệnh của vi khuẩn APEC ở gà. Trong nghiên cứu này, chúng tôi thu thập 100 mẫu bệnh phẩm lách của gà nuôi tại các địa bàn khác nhau của Hà Nội để phân lập và khảo sát một số đặc tính sinh học của vi khuẩn APEC. Phản ứng multiplex PCR được thực hiện để xác định các gen độc lực của APEC bao gồm: nhóm gen bám dính: gen eaeA và gen tsh, nhóm gen thu nhận sắt: gen fyuA và iroN, nhóm gen độc lực: gen hlyF. Kết quả nghiên cứu đã xác định được 42/100 mẫu bệnh phẩm phân lập dương tính với APEC. Các chủng vi khuẩn E. coli phân lập được có một số đặc tính sinh học như: phản ứng sinh indole, phản ứng sinh H2S, phản ứng catalase, oxidase, urease, nhuộm Gram và lên men đường glucose, lactose, sucrose trong môi trường TSI được khảo sát tương tự như các mô tả về vi khuẩn E. coli ở các công bố trước đó. Khi khảo sát tần suất xuất hiện các gen độc của APEC cho thấy tần suất của gen hlyF là cao nhất với 78,6%, tiếp theo sau là tần suất xuất hiện của gen iroN (62%), gen fyuA (40,5%), gen tsh (23,8%), gen eaeA (16,7%). Có 33/42 chủng vi khuẩn APEC chứa tổ hợp từ 2 đến 4 gen độc lực, có 9/42 chủng không mang gen độc nào.  

Nghiên cứu nhằm đánh giá ảnh hưởng của loại thức ăn và thời điểm thay đổi thức ăn lên tăng trưởng và tỷ lệ sống của cá hồng mi Ấn Độ giai đoạn từ 1 đến 30 ngày tuổi. Có bốn nghiệm thức (NT) thí nghiệm được thực hiện: NT1: Ngày thứ 1-14 cho ăn Moina, ngày thứ 15-21 cho ăn trùn chỉ, ngày thứ 22-30 cho ăn thức ăn tổng hợp; NT2: Ngày thứ 1-7 cho ăn Moina, ngày thứ 8-14 cho ăn Moina+trùn chỉ, ngày thứ 15-21 cho ăn trùn chỉ + thức ăn tổng hợp, ngày thứ 22-30 cho ăn thức ăn tổng hợp; NT3: ngày thứ 1-7 cho ăn Moina, ngày thứ 8-30 cho ăn thức ăn tổng hợp; NT4: Ngày thứ 1-30 cho ăn thức ăn tổng hợp. Moina và trùn chỉ được sử dụng dưới dạng sinh khối tươi, thức ăn tổng hợp có dạng bột mịn, độ đạm 42% chuyên dùng cho cá. Mật độ ương 10 cá bột/lít. Mỗi NT lặp lại 3 lần tại cùng thời điểm. Kết quả cho thấy thức ăn có ảnh hưởng rõ rệt đến tăng trưởng về chiều dài, khối lượng và tỷ lệ sống của cá (p<0,05). NT1 cho tăng trưởng chiều dài (22,29±0,034 mm), khối lượng (11,46±0,024 mg) và tỷ lệ sống cao nhất (75,67±0,67%), NT4 cho kết quả thấp nhất về chiều dài (12,23±0,005 mm), khối lượng (4,50±0,024 mg) và tỷ lệ sống (29,0±1,0%). Kết quả cho thấy việc sử dụng kết hợp thức ăn sống ở giai đoạn đầu và chuyển dần sang thức ăn công nghiệp có ảnh hưởng tích cực đến tăng trưởng và tỷ lệ sống

Biến đổi khí hậu và nước biển dâng đang là thách thức lớn đối với các vùng ven biển, đặc biệt là trong công tác quy hoạch và quản lý sử dụng đất. Nghiên cứu này nhằm đánh giá ảnh hưởng của nước biển dâng đến hiện trạng sử dụng đất tại 6 huyện ven biển tỉnh Thanh Hóa, bao gồm: Nga Sơn, Hậu Lộc, Hoằng Hóa, Sầm Sơn, Quảng Xương và Nghi Sơn. Dữ liệu sử dụng bao gồm mô hình số độ cao SRTM, lớp phủ sử dụng đất toàn cầu ESRI 10 m, ranh giới hành chính và các kịch bản nước biển dâng do Bộ Tài nguyên và Môi trường (2021) công bố, tương ứng với các kịch bản RCP 2.6, RCP 4.5 và RCP 8.5 tại các mốc thời gian 2050, 2080 và 2100. Nghiên cứu sử dụng nền tảng điện toán đám mây Google Earth Engine (GEE) để xử lý, chồng lớp và phân tích không gian nhằm xác định phạm vi ngập và thống kê diện tích ảnh hưởng theo từng loại hình sử dụng đất. Kết quả cho thấy tổng diện tích khu vực nguy cơ ngập tăng từ 5.569,09 ha (RCP 2.6 - 2050) lên 7.120,05 ha (RCP 8.5 - 2100). Đất mặt nước là loại hình bị ảnh hưởng nhiều nhất, chiếm trên 80% diện tích ngập, trong khi đất xây dựng và đất nông nghiệp có nguy cơ gia tăng đáng kể, đặc biệt tại các huyện Hoằng Hóa, Quảng Xương và Nghi Sơn.Nghiên cứu khẳng định tính cấp thiết của việc tích hợp kịch bản biến đổi khí hậu vào quy hoạch sử dụng đất ven biển, đồng thời cho thấy tiềm năng ứng dụng của nền tảng GEE trong phân tích và ra quyết định quy hoạch không gian thích ứng với biến đổi khí hậu.

Trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh chuyển đổi số quốc gia, năng lực công nghệ thông tin (CNTT) của người dân được xem là nền tảng để hình thành công dân số và thúc đẩy phát triển bao trùm. Dựa trên dữ liệu Khảo sát Mức sống Hộ gia đình Việt Nam năm 2024 (VHLSS 2024), nghiên cứu này đánh giá thực trạng năng lực CNTT của các thành viên hộ gia đình trên phạm vi cả nước, tập trung vào ba cấu phần: năng lực máy tính, năng lực Internet và năng lực thông tin. Kết quả cho thấy năng lực CNTT của người dân Việt Nam còn thấp và phân hóa rõ rệt giữa khu vực thành thị và nông thôn. Phần lớn người dân chỉ sở hữu kỹ năng cơ bản như soạn thảo văn bản hoặc sử dụng các ứng dụng phổ thông, trong khi các kỹ năng sáng tạo, năng suất và an toàn thông tin vẫn rất hạn chế. Khoảng cách số về hạ tầng, thu nhập và kỹ năng tiếp tục là thách thức lớn trong tiến trình chuyển đổi số toàn diện. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đề xuất các định hướng chính sách gồm: mở rộng hạ tầng số, đào tạo kỹ năng CNTT cộng đồng, tích hợp giáo dục an toàn thông tin và xây dựng khung năng lực số quốc gia nhằm nâng cao năng lực CNTT của người dân, góp phần xây dựng xã hội số bền vững.  

Nấm Fusarium solani là một tác nhân gây bệnh nghiêm trọng trên cây cà chua, ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng quả. Chúng tôi xây dựng và đánh giá phương pháp lây nhiễm nhân tạo F. solani trên lá cà chua tách rời nhằm tạo mô hình thử nghiệm thuận lợi cho các nghiên cứu về bệnh hại và quản lý bệnh hại thực vật. Các yếu tố được thử nghiệm bao gồm môi trường pha loãng bào tử nấm, mật độ bào tử nấm, vật liệu lá và thể tích giọt dung dịch lây nhiễm. Quy trình lây nhiễm bao gồm kỹ thuật nhuộm trypan blue đã cho phép phát hiện  mô bị lây nhiễm ở giai đoạn đầu. Kết quả cho thấy quá trình xâm nhiễm của nấm diễn ra thuận lợi khi sử dụng môi trường pha loãng 1/2 PDB với mật độ 106 bào tử/ml, thể tích giọt lây nhiễm là 20 - 30 μl, sử dụng lá thứ 4 tính từ ngọn của cây cà chua 6 tuần tuổi. Quy trình được áp dụng hiệu quả trong thí nghiệm lây nhiễm nấm F. solani để đánh giá hoạt tính kháng nấm của dịch nuôi vi khuẩn. Quy trình này có thể áp dụng trong các thí nghiệm sử dụng lây nhiễm nấm F. solani trong điều kiện in vivo ở cây cà chua hoặc tham khảo có điều chỉnh để lây nhiễm trên các cây trồng khác.

Gạo lứt là một loại ngũ cốc nguyên hạt có nhiều chất xơ, chất chống oxy hóa, nhiều vitamin và khoáng chất quan trọng. Sản phẩm này phù hợp với những người ăn kiêng hay người có bệnh lý như tiểu đường tuýp 2, cao huyết áp, béo phì, có nguy cơ đột quỵ hay cholesteral cao.             Nghiên cứu này nhằm mục đích phân loại hạt gạo lứt Đen và lứt Huyết Rồng dựa trên các đặc trưng hình thái học. Ảnh chụp các mẫu hạt gạo lứt được tiền xử lý để tách tời từng hạt riêng biệt kèm theo ảnh mặt nạ tương ứng bằng mô hình SAM. Mỗi hạt này tiếp tục được phân tích để trích xuất các thông tin quan trọng về hình thái học liên quan tới cấu trúc hình học bao gồm 19 đặc trưng độc lập. Các đặc trưng này được phân tích bằng các mô hình học máy: cây quyết định (DT), rừng ngẫu nhiên (RF), máy véc tơ hỗ trợ (SVM) và XGBoost. Kết quả cho thấy cả bốn mô hình học máy đều cho kết quả với độ chính xác (accuracy) . XGBoost cho hiệu quả phân lớp tốt nhất đạt 60,92 % với chỉ số Recall còn chỉ số F1-Score  63 % với cả hai mô hình XGBoost và rừng ngẫu nhiên (RF).

Mục đích của nghiên cứu nhằm xác định các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định tái sử dụng sản phẩm may mặc của sinh viên, nghiên cứu trường hợp tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam, từ đó đưa ra một số giải pháp nhằm thúc đẩy hành vi thải loại bền vững của nhóm người tiêu dùng này. Trên cơ sở kế thừa các nghiên cứu trước đây, kết hợp với phương pháp nghiên cứu kinh tế lượng, nhóm tác giả đã phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi tái sử dụng quần áo trong điều kiện xuống cấp về mặt vật lý và quần áo còn tốt nhưng thiếu sự kết nối với người sử dụng, với quy mô mẫu khảo sát thuận tiện 1.019 đáp viên. Kết quả cho thấy, tiết kiệm chi phí và thái độ của sinh viên tới hành vi tái sử dụng có tác động tích cực tới việc thực hiện hành vi; yếu tố giới tính chỉ tác động có ý nghĩa tới quyết định này đặt trong điều kiện có sự xuống cấp về bề ngoài của quần áo; trong khi đó sự quan tâm tới môi trường và chuẩn chủ quan chưa đủ mạnh để tác động trực tiếp tới việc thực hiện hành vi này.

Bài báo đo lường hiệu quả sử dụng điện và các yếu tố ảnh hưởng trong chăn nuôi lợn thịt trên địa bàn thành phố Hà Nội. Nghiên cứu được tiến hành dựa trên khảo sát 122 trang trại chăn nuôi lợn, áp dụng phương pháp phân tích màng bao dữ liệu (DEA) với véc tơ phụ và hàm hồi quy đa biến. Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng hiệu quả sử dụng điện của các trang trại tương đối thấp, với giá trị bình quân là 33,20%. Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng điện bao gồm kiểu chuồng nuôi, thời gian nuôi, mật độ nuôi, chi phí thức ăn chăn nuôi. Kết quả nghiên cứu phản ánh một thực tế là chuồng kín tiêu tốn nhiều điện hơn so với chuồng hở, đánh đổi lại việc đảm bảo điều kiện chuồng nuôi tốt hơn. Từ các phát hiện trên, nghiên cứu đề xuất một số các giải pháp giúp trang trại nâng cao hiệu quả sử dụng điện như đẩy nhanh thời gian nuôi, gia tăng mật độ lợn ở mức hợp lý và nâng cao hiệu quả sử dụng thức ăn chăn nuôi.

Bài báo phân tích việc thực hiện chính sách hỗ trợ phát triển nuôi trồng thủy sản vùng ven biển tỉnh Hưng Yên trong bối cảnh tái cơ cấu không gian phát triển kinh tế biển. Nghiên cứu sử dụng kết hợp dữ liệu thứ cấp từ các báo cáo quản lý nhà nước với dữ liệu sơ cấp thu thập từ điều tra 40 cán bộ quản lý và 160 đối tượng thụ hưởng. Các phương pháp thống kê mô tả và phân tích định tính được áp dụng để xử lý số liệu. Kết quả nghiên cứu cho thấy các chính sách hỗ trợ đã góp phần mở rộng vùng nuôi trồng thủy sản tập trung, thúc đẩy ứng dụng tiến bộ kỹ thuật và gia tăng diện tích nuôi công nghệ cao. Tuy nhiên, hiệu quả thực hiện chính sách còn chưa đồng đều, bộc lộ những hạn chế về tiếp cận đất đai hợp pháp, hạ tầng thủy lợi chuyên dùng, khả năng tiếp cận tín dụng, chất lượng đào tạo – khuyến ngư và tính bền vững của hoạt động xúc tiến thương mại. Trên cơ sở đó, bài báo đề xuất các giải pháp bao gồm hoàn thiện chính sách đất đai và quy hoạch vùng nuôi, ưu tiên đầu tư hạ tầng phục vụ nuôi trồng thủy sản, đổi mới công tác đào tạo – khuyến ngư, tăng cường liên kết chuỗi giá trị và nâng cao hiệu quả giám sát, đánh giá chính sách.

Nghiên cứu này xem xét các yếu tố ảnh hưởng đến ý định mua thực phẩm có nguồn gốc từ côn trùng của người tiêu dùng Việt Nam. Dựa trên mẫu khảo sát 275 người tiêu dùng, phương pháp phân tích nhân tố khám phá (EFA) và hồi quy được sử dụng nhằm xác định yếu tố ảnh hưởng đến ý định mua với ba dạng sản phẩm: côn trùng nguyên dạng, thực phẩm từ bột côn trùng và thực phẩm được nuôi từ côn trùng. Kết quả cho thấy việc ít e sợ thực phẩm mới có tác động tích cực đến ý định mua thực phẩm chứa bột côn trùng (β = 0,17; p < 0,05) và thực phẩm được nuôi từ côn trùng (β = 0,20; p < 0,05). Mức độ ghê sợ thực phẩm côn trùng làm giảm đáng kể ý định mua côn trùng nguyên dạng (β = –0,27; p < 0,01), trong khi sự quan tâm đến thực phẩm côn trùng làm gia tăng ý định mua cả côn trùng nguyên dạng (β = 0,36; p < 0,01) và thực phẩm chứa bột côn trùng (β = 0,35; p < 0,01). Các yếu tố nhân khẩu học chỉ thể hiện ảnh hưởng hạn chế và không nhất quán giữa các mô hình. Nghiên cứu đề xuất các hàm ý chính sách nhằm thúc đẩy hành vi tiêu dùng thực phẩm từ côn trùng tại các nền kinh tế đang phát triển như Việt Nam.

Nghiên cứu sử dụng phương pháp trắc lượng thư mục nhằm hệ thống hóa xu hướng của quản trị công và tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn 2001-2024. Phân tích dựa trên 621 tài liệu được thu thập từ Scopus, phân tích bằng phần mềm VOSviewer và phần mềm Microsoft Excel. Kết quả cho thấy các tác giả nổi bật trong chủ đề quản trị công và tăng trưởng kinh tế gồm Acemoglu, Glaeser, Kaufmann và Dollar & Kraay phản ánh tầm quan trọng của các nghiên cứu quản trị công đối với tăng trưởng tăng trưởng kinh tế. Quốc gia Anh và Mỹ là hai trung tâm nghiên cứu chủ đạo, có tổng sức mạnh liên kết vượt trội, trong khi Trung Quốc, Malaysia và Việt Nam nổi lên với sự đóng góp ngày càng tăng. Việt Nam đạt 22 công bố và 607 trích dẫn, chứng tỏ vị thế đang phát triển trong mạng lưới học thuật khu vực. Bên cạnh đó, nhiều xu hướng nghiên cứu xuất hiện mới như quản trị công thông minh, công nghệ… tác động đến tăng trưởng kinh tế mở ra xu hướng nghiên cứu mới trong tương lai.

Nghiên cứu này được thực hiện nhằm đánh giá thực trạng phát triển của các doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) trên địa bàn thành phố Hà Nội và đề xuất các giải pháp thúc đẩy sự phát triển của DNNVV trên địa bàn thành phố.  Dựa trên nguồn số liệu thứ cấp kết hợp kết quả thảo luận nhóm, nghiên cứu cho thấy DNNVV đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế xã hội của thành phố: chiếm hơn 97% tổng số doanh nghiệp đang hoạt động, tạo việc làm cho hơn 48% lực lượng lao động trong các doanh nghiệp và đóng góp đáng kể vào GRDP của thành phố. Kết quả nghiên cứu cũng cho thấy mặc dù DNNVV tăng trưởng về số lượng, nguồn vốn và doanh thu, nhưng vẫn tồn tại hạn chế về khả năng tiếp cận vốn, năng lực quản trị, phạm vi thị trường và mức lợi nhuận, đặc biệt ở nhóm doanh nghiệp siêu nhỏ và nhỏ. Nghiên cứu đề xuất các giải pháp bao gồm tăng cường khả năng tiếp cận vốn, cải thiện năng lực quản trị và chất lượng nhân lực, thúc đẩy chuyển đổi số, mở rộng thị trường và hoàn thiện môi trường kinh doanh nhằm thúc đẩy sự phát triển của các DNNVV của thành phố trong thời gian tới.

Du lịch làng nghề là sự kết hợp hài hòa giữa phát triển du lịch và phát triển nghề thủ công đặc trưng của mỗi làng nghề. Nghiên cứu sử dụng phương pháp thu thập thông tin thứ cấp, thu thập thông tin sơ cấp và phương pháp phân tích SWOT để đánh giá thực trạng phát triển du lịch tại làng nghề truyền thống miến dong Phia Đén, tỉnh Cao Bằng. Kết quả phỏng vấn bảng hỏi với 36 hộ gia đình và 30 du khách, thảo luận nhóm với 16 người tham gia, phỏng vấn sâu 6 cán bộ cấp tỉnh liên quan đến du lịch và làng nghề cho thấy, làng nghề truyền thống miến dong Phia Đén có tiềm năng du lịch lớn, tuy nhiên hoạt động du lịch của làng nghề còn rất hạn chế. Dựa trên kết quả đánh giá thực trạng, nhóm nghiên cứu đã đề xuất một số giải pháp nhằm đẩy mạnh hoạt động du lịch tại làng nghề, các giải pháp gồm: Kết nối, quảng bá du lịch; Xây dựng nguồn nhân lực về du lịch; Quy hoạch, xây dựng cơ sở hạ tầng; Nâng cao chất lượng, hoàn thiện mẫu mã bao bì sản phẩm miến dong; Xây dựng sản phẩm du lịch và thúc đẩy liên kết giữa các hộ sản xuất miến dong trong làng nghề

Dù giữ vai trò then chốt trong bảo đảm an ninh lương thực, nông nghiệp vẫn là một trong những nguồn phát thải khí nhà kính đáng kể tại Việt Nam. Nghiên cứu này phân tích mối quan hệ bất đối xứng giữa phát thải CO2-tđ nông nghiệp với lượng phân bón sử dụng và diện tích gieo trồng ngũ cốc giai đoạn 1975–2023 tại Việt Nam, sử dụng dữ liệu từ World Development Indicators và FAOSTAT. Mô hình tự hồi quy phân phối trễ phi tuyến được áp dụng để kiểm định đồng liên kết phi tuyến, đánh giá tác động ngắn hạn, dài hạn và sự khác biệt giữa sự tăng, giảm của các yếu tố đến phát thải CO2-tđ trong nông nghiệp. Kết quả cho thấy lượng phân bón là yếu tố tác động mạnh nhất, trong ngắn hạn, gia tăng sử dụng phân bón làm CO2-tđ tăng và kéo dài trong nhiều năm; còn khi giảm lượng phân bón chỉ làm giảm phát thải ở mức thấp, phản ánh rõ tính bất đối xứng. Diện tích đất gieo trồng ngũ cốc tăng cũng có xu hướng làm phát thải CO2-tđ tăng trong dài hạn. Các hàm ý chính sách nhấn mạnh quản lý phân bón, đất nông nghiệp theo hướng xanh như khuyến khích phân hữu cơ, phân chậm tan, tưới tiết kiệm nước, qua đó vừa duy trì sản xuất nông nghiệp, vừa tiến tới mục tiêu giảm phát thải

Các tổ chức thủy lợi cơ sở có vai trò đặc biệt quan trọng trong cung cấp dịch vụ tưới tiêu phục vụ sản xuất nông nghiệp. Nghiên cứu này nhằm mục tiêu phân tích hiện trạng và đánh giá hiệu quả hoạt động của các tổ chức này, tập trung so sánh giữa hai mô hình hoạt động: Hợp tác xã và Tổ hợp tác tại vùng Quản Lộ - Phụng Hiệp. Nghiên cứu được thực hiện bằng cách thu thập thông tin sơ cấp của 102 tổ chức và phỏng vấn sâu bằng bảng hỏi 225 cán bộ quản lý. Kết quả phân tích thống kê mô tả và phân tích định tính cho thấy, các hợp tác xã thể hiện ưu thế vượt trội về tư cách pháp nhân, năng lực tài chính, nguồn nhân lực và khả năng đa dạng hóa dịch vụ. Ngược lại, mô hình tổ hợp tác linh hoạt hơn nhưng đối mặt với nhiều rủi ro về quản trị. Mức độ ứng dụng công nghệ còn rất thấp ở cả hai mô hình, dù hợp tác xã cho thấy xu hướng tiếp cận công nghệ quản lý số hóa cao hơn. Nghiên cứu khuyến cáo các tổ chức thủy lợi cơ sở nên chuyển đổi sang mô hình hợp tác xã thay vì tổ hợp tác, tăng cường đầu tư bảo trì, đa dạng hóa nguồn thu và tăng cường chuyển đổi số.

Nghiên cứu vận dụng lý thuyết nền tảng về năng lực, xây dựng các chỉ tiêu đánh giá năng lực chủ thể OCOP gồm: (i) Nguồn lực; (ii) Kiến thức; và (iii) Hoạt động kinh doanh, và kiểm chứng trên mẫu khảo sát 48 chủ thể OCOP tỉnh Lai Châu. Kết quả nghiên cứu cho thấy, năng lực của chủ thể OCOP hiện bị hạn chế về nguồn lực tài chính và nguồn nhân lực cũng như ứng dụng công nghệ và liên kết chuỗi. Trong đó nhóm chủ thể HTX đang có nhiều bất lợi hơn so với doanh nghiệp và hộ kinh doanh. Để cải thiện tình trạng này, từ phía chủ thể cần thực hiện đồng thời các giải pháp nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộ quản lý, năng lực tài chính, ứng dụng công nghệ số và mạng lưới hoạt động kinh doanh để tạo lợi thế duy trì và phát triển sản phẩm OCOP.

Bài báo tập trung phân tích một số vấn đề lý luận về ứng dụng công nghệ số trong lĩnh vực nông nghiệp. Bằng phương pháp tổng quan tài liệu có hệ thống kết hợp với phân tích nội dung và xu hướng theo chủ đề, nghiên cứu đã tổng hợp và mã hóa các công trình nghiên cứu quốc tế và trong nước liên quan đến nông nghiệp số. Các kết quả nghiên cứu cho thấy, công nghệ số (IoT, AI, Big Data, UAV, blockchain và các nền tảng số) không chỉ góp phần nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, mà còn thúc đẩy minh bạch hóa chuỗi giá trị, tối ưu hóa quản lý tài nguyên và cải thiện hiệu quả quản trị. Tuy nhiên, việc triển khai thực tế còn đối mặt với nhiều rào cản về thể chế, hạ tầng, chi phí, kỹ năng và điều kiện tự nhiên. Tổng quan tài liệu cho thấy, về mặt lý luận còn thiếu khung phân tích tổng thể đánh giá tác động đa chiều của công nghệ số trong lĩnh vực nông nghiệp. Trên cơ sở đó, tác giả nhấn mạnh nội hàm về khái niệm, đặc điểm, vai trò và các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình chuyển đổi số nông nghiệp làm khung cơ sở cho các nghiên cứu tiếp sau

Nghiên cứu ứng dụng mô hình cấu trúc tuyến tính bình phương bé nhất (PLS-SEM) nhằm đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến sự hài lòng của người sử dụng đất đối với dịch vụ hành chính công về đất đai, đồng thời đề xuất một khung phân tích và minh họa thực nghiệm ở cấp địa phương. Mô hình nghiên cứu được xây dựng trên cơ sở tổng hợp lý thuyết và các nghiên cứu liên quan, bao gồm các nhóm yếu tố về chất lượng thủ tục hành chính, năng lực và thái độ phục vụ của cán bộ, minh bạch – trách nhiệm giải trình, hạ tầng công nghệ – dịch vụ công trực tuyến và tiếp nhận – hỗ trợ – phản hồi. Nghiên cứu sử dụng dữ liệu khảo sát 400 phiếu hợp lệ tại Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai Gia Viễn, kết hợp phỏng vấn cán bộ chuyên môn để hỗ trợ diễn giải kết quả định lượng. Kết quả phân tích cho thấy mô hình có khả năng giải thích và dự báo tốt sự hài lòng của người sử dụng đất (R² = 0,727; Q² = 0,516), trong đó yếu tố tiếp nhận – hỗ trợ – phản hồi có tác động mạnh nhất, còn các yếu tố khác chủ yếu đóng vai trò nền tảng. Kết quả nghiên cứu khẳng định tính phù hợp của PLS-SEM trong đánh giá dịch vụ hành chính công về đất đai và cung cấp một khung phân tích có thể vận dụng cho các nghiên cứu tương tự.

Bài viết tập trung tổng quan và thảo luận một số vấn đề lý luận cơ bản về phát triển bảo hiểm xã hội tự nguyện - một trụ cột quan trọng trong hệ thống an sinh xã hội đa tầng, góp phần mở rộng diện bao phủ, nâng cao phúc lợi xã hội và bảo đảm công bằng cho người lao động đặc biệt là khu vực phi chính thức. Nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích tổng quan hệ thống, kết hợp phân tích nội dung và chủ đề từ các công trình khoa học trong và ngoài nước, nhằm làm rõ khái niệm, đặc điểm, nội dung và các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển bảo hiểm xã hội tự nguyện. Kết quả tổng quan cho thấy, phát triển bảo hiểm xã hội tự nguyện không chỉ dừng lại ở việc gia tăng số lượng người tham gia mà cần được tiếp cận toàn diện trên nhiều khía cạnh: mở rộng phạm vi bao phủ, đảm bảo tính bền vững tài chính, nâng cao chất lượng quản trị và hiệu quả thực thi chính sách. Phát triển bảo hiểm xã hội tự nguyện đòi hỏi phải đổi mới phương thức quản lý và tổ chức thực thi, ứng dụng công nghệ số trong cung cấp dịch vụ công, đồng thời đa dạng hóa hình thức đóng - hưởng để phù hợp với điều kiện kinh tế hộ gia đình và nhu cầu của người lao động.

Thương mại phát trực tiếp (TMPTT) đã nổi lên như một công cụ năng động trong quá trình chuyển đổi số ngành nông nghiệp, cho phép tương tác thời gian thực giữa người sản xuất và người tiêu dùng. Nghiên cứu này áp dụng phương pháp tiếp cận thư mục để lập bản đồ học thuật của TMPTT trong nông nghiệp dựa trên 34 ấn phẩm thuộc cơ sở dữ liệu Scopus từ năm 2010 đến năm 2025. Sử dụng VOSviewer và Biblioshiny, nghiên cứu phân tích và xác định xu hướng nghiên cứu, tác giả có ảnh hưởng, tổ chức và nhóm chủ đề. Kết quả cho thấy sự gia tăng mạnh mẽ về các ấn phẩm kể từ năm 2022 và sự dẫn đầu của Trung Quốc về cả khối lượng và hợp tác quốc tế. Năm hướng nghiên cứu chính đã được xác định. Nghiên cứu này góp phần củng cố các tài liệu rời rạc trong lĩnh vực mới nổi này và đưa ra các định hướng nghiên cứu trong tương lai, đặc biệt là trong việc tích hợp các quan điểm về hành vi, công nghệ và tính bền vững.