ĐÁNH GIÁ ĐẶC ĐIỂM NÔNG SINH HỌC VÀ ĐA DẠNG DI TRUYỀN CÁC MẪU GIỐNG KHOAI MÔN SỌ (Colocasia esculenta (L.) Schott) MỚI THU THẬP

Ngày nhận bài: 31-03-2026

Ngày duyệt đăng: 09-09-2026

Ngày xuất bản: 30-10-2026

DOI: https://doi.org/10.31817/tckhnnvn.2026.24.10.02

Lượt xem

5

Download

11

Cách trích dẫn:

Tùng, N., Anh, N., Thu, N., Tuân, P., & Đức, N. (2026). ĐÁNH GIÁ ĐẶC ĐIỂM NÔNG SINH HỌC VÀ ĐA DẠNG DI TRUYỀN CÁC MẪU GIỐNG KHOAI MÔN SỌ (Colocasia esculenta (L.) Schott) MỚI THU THẬP. Tạp Chí Khoa học Nông nghiệp Việt Nam, 24(10), 1332–1341. https://doi.org/10.31817/tckhnnvn.2026.24.10.02

ĐÁNH GIÁ ĐẶC ĐIỂM NÔNG SINH HỌC VÀ ĐA DẠNG DI TRUYỀN CÁC MẪU GIỐNG KHOAI MÔN SỌ (Colocasia esculenta (L.) Schott) MỚI THU THẬP

Nguyễn Thanh Tùng 1 , Nguyễn Thị Nguyệt Anh 1 , Nguyễn Thị Thu 1 , Phạm Quang Tuân 1 , Nguyễn Trung Đức (*) 1

  • Tác giả liên hệ: [email protected]
  • 1 Viện Sinh học và Công nghệ Nông nghiệp, Học viện Nông nghiệp Việt Nam

    • Từ khóa

    Chọn lọc đa tính trạng, nguồn gen, kiểu hình, MGIDI, Phytophthora colocasiae

    Tóm tắt


    Nghiên cứu nhằm bổ sung nguồn gen khoai môn sọ mới phục vụ công tác chọn tạo giống. Ba mươi mẫu giống khoai môn sọ mới thu thập cùng 01 giống đối chứng KS5 được đánh giá dựa trên 14 tính trạng số lượng, 1 tính trạng kháng bệnh sương mai và 6 tính trạng chất lượng. Thí nghiệm đồng ruộng được bố trí theo khối ngẫu nhiên đầy đủ với 3 lần lặp lại trong năm 2024 tại Hà Nội. Kết quả phân tích tương quan cho thấy năng suất thực thu có tương quan thuận và chặt ở mức P <0,001 với khối lượng củ/khóm (0,92), chiều rộng lá (0,75), chiều dài lá (0,70), chỉ số diện tích lá (0,69), khối lượng củ cái (0,75), khối lượng củ con (0,60). Các tính trạng này cùng với khả năng kháng bệnh sương mai được sử dụng để phân nhóm đa dạng di truyền và chọn lọc các mẫu giống ưu tú. Chọn lọc sử dụng chỉ số MGIDI với áp lực 20% đã xác định 5 mẫu giống gồm KSV13, KSV16, KSV3, KSV28, KSV8 có năng suất cao (18,49-19,58 tấn/ha) và kháng bệnh sương mai (điểm 1-2) có thể làm vật liệu trong các chương trình chọn tạo, cải tiến giống khoai môn sọ tại miền Bắc Việt Nam.

    Tài liệu tham khảo

    Ahmed I., Lockhart P.J., Agoo E.M.G., Naing K.W., Nguyen D.V., Medhi D.K. & Matthews P.J. (2020). Evolutionary origins of taro (Colocasia esculenta) in Southeast Asia. Ecology and Evolution. 10(23): 13530-13543.

    Alam Z., Akter S., Khan M.A.H., Amin M.N., Karim M.R., Rahman M.H.S., Rashid M.H., Rahman M.M., Mokarroma N. & Sabuz A.A. (2024). Multivariate analysis of yield and quality traits in sweet potato genotypes (Ipomoea batatas L.). Scientia Horticulturae. 328: 112901.

    Brooks F.E. (2008). Detached-Leaf Bioassay for Evaluating Taro Resistance to Phytophthora colocasiae. Plant Disease. 92(1): 126-131.

    Chen L., Chen R., Atwa E.M., Mabrouk M., Jiang H., Mou X. & Ma X. (2024). Nutritional quality assessment of miscellaneous cassava tubers using principal component analysis and cluster analysis. Foods. 13(12): 1861.

    Debnath P., Chakma K., Bhuiyan M.S.U., Thapa R., Pan R. & Akhter D. (2024). A novel multi trait genotype ideotype distance index (MGIDI) for genotype selection in plant breeding: Application, prospects, and limitations. Crop Design. 100074.

    Husson F., Josse J. & Pages J. (2010). Principal component methods-hierarchical clustering-partitional clustering: why would we need to choose for visualizing data. Technical report. Agrocampus Ouest - Université de Rennes 1. 17p.

    IPGRI (1999). Descriptors for Taro (Colocasia esculenta). International Plant Genetic Resources Institute, Rome, Italy. 62p.

    Kreike C.M., Van Eck H.J. & Lebot V. (2004). Genetic diversity of taro, Colocasia esculenta (L.) Schott, in Southeast Asia and the Pacific. Theoretical and Applied Genetics. 109(4): 761-768.

    Lebot V. (2020). Yams: taxonomy and botany. in Tropical root and tuber crops: cassava, sweet potato, yams and aroids 2nd Edition. CABI. 10.1079/9781789243369.0218: 218-240.

    Nguyen Ba Hoanh, Le Thi Tuoi, Vu Thi Bich Huyen & Nguyen Viet Xuan (2024). Assessing the genetic diversity of taro germplasm collection in Vietnam using simple sequence repeat markers. Journal of Crop Improvement. 38(5): 440-458.

    Nguyễn Trung Đức, Phạm Quang Tuân, Nguyễn Thị Nguyệt Anh & Vũ Văn Liết (2022). Đặc điểm nông học và đa dạng di truyền của các dòng ngô ngọt ôn đới và nhiệt đới tự phối S4 mới phát triển. Tạp chí Khoa học và Công nghệ Việt Nam (Bản B). 65(7): 47-52.

    Nguyễn Văn Giang, Vũ Ngọc Lan & Tống Văn Hải (2013). Nghiên cứu đa dạng di truyền cây khoai môn - sọ bằng chỉ thị phân tử DNA. Tạp chí Khoa học và Phát triển. 11(1): 1-6.

    Oladimeji J.J., Abe A., Kumar P.L., Agre P.A., Ilesanmi O.J., Vetukuri R.R. & Bhattacharjee R. (2024). Extent and patterns of morphological and molecular genetic diversity and population structure of Nigerian Taro cultivars. BMC Plant Biology. 24(1): 1077.

    Ouattara F., Agre P.A., Adejumobi I.I., Akoroda M.O., Sorho F., Ayolié K. & Bhattacharjee R. (2024). Multi-trait selection index for simultaneous selection of water yam (Dioscorea alata L.) genotypes. Agronomy. 14(1): 128.

    Padmaja G., Devi G.U., Mahalakshmi B.K. & Sridevi D. (2016). In vitro screening of taro varieties against Phytophthora leaf blight disease. Journal of Root Crops. 42(1): 57-60.

    Singh D., Jackson G., Hunter D., Fullerton R., Lebot V., Taylor M., Iosefa T., Okpul T. & Tyson J. (2012). Taro leaf blight - a threat to food security. Agriculture. 2(3): 182-203.

    Tạ Quang Tưởng, Đặng Ngọc Vượng & Nguyễn Đắc Bình Minh (2015). Hiện trạng và giải pháp phát triển cây khoai môn ở miền núi phía Bắc. Tạp chí Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam. 1(55): 94-101.

    Trịnh Văn Mỵ, Nguyễn Thị Thúy Hoài, Nguyễn Đạt Thoại, Trần Quốc Anh & Vũ Thị Chinh (2022). Kết quả chọn lọc và khảo nghiệm giống khoai sọ KS5 ở một số tỉnh phía Bắc. Tạp chí Khoa học và Công nghệ Nông nghiệp Việt Nam. 6(139): 12-21.

    Trịnh Văn Mỵ, Nguyễn Thiếu Hùng, Trần Thị Thanh Hương, Nguyễn Mạnh Quy, Hoàng Thị Duyên & Tạ Thị Hằng (2016). Kết quả chọn giống khoai sọ KS 12-1 cho các tỉnh phía Bắc. Tạp chí Khoa học Công nghệ Nông nghiệp Việt Nam. 9(70): 13-18.