Ngày nhận bài: 08-05-2026
Ngày duyệt đăng: 11-08-2026
Ngày xuất bản: 18-11-2026
Lượt xem
Download
Chuyên mục:
Cách trích dẫn:
TỔNG QUAN VỀ TÍN CHỈ CÁC-BON RỪNG: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM CHO PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG CÁC-BON TẠI VIỆT NAM
Từ khóa
Bài học kinh nghiệm, tín chỉ các-bon rừng, thị trường các-bon, Việt Nam
Tóm tắt
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu gia tăng, tín chỉ các-bon rừng được xem là một công cụ tiềm năng nhằm giảm phát thải khí nhà kính thông qua cơ chế thị trường. Bài viết tổng quan một số vấn đề lý luận và thực tiễn về tín chỉ các-bon rừng, đồng thời rút ra bài học kinh nghiệm cho Việt Nam. Nghiên cứu sử dụng phương pháp tổng quan tài liệu kết hợp phân tích so sánh các trường hợp điển hình tại Indonesia, Trung Quốc, Bolivia và khu vực châu Phi cận Sahara. Kết quả cho thấy tín chỉ các-bon rừng không chỉ là đơn vị đo lường lượng phát thải được giảm hoặc hấp thụ, mà còn là một cấu trúc thể chế phụ thuộc vào các điều kiện pháp lý, kỹ thuật và tổ chức thực thi. Trên cơ sở đó, bài viết chỉ ra rằng việc phát triển thị trường tín chỉ các-bon rừng tại Việt Nam cần được tiếp cận theo hướng tích hợp, gắn với quản lý tài nguyên rừng và phát triển sinh kế, thay vì chỉ tập trung vào hoàn thiện khung pháp lý và tiêu chuẩn kỹ thuật.
Tài liệu tham khảo
Angelsen A., Hermansen E.A.T., Rajão R. & van der Hoff R. (2018). Results-based payment: Who should be paid, and for what? In A. Angelsen, C. Martius, V. De Sy, A.E. Duchelle, A.M. Larson & P.T. Thuy (Eds.): Transforming REDD+: Lessons and new directions (pp. 41-54). Center for International Forestry Research (CIFOR).
Birdsey R., Pregitzer K. & Lucier A. (2006). Forest các-bon management in the United States: 1600-2100. Journal of Environmental Quality. 35(4): 1461-1469.
Bộ Tài nguyên và Môi trường (2022) Thông tư số 17/2022/TT-BTNMT quy định kỹ thuật đo đạc, báo cáo và thẩm định giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và kiểm kê khí nhà kính.
Chính phủ (2022) Nghị định số 06/2022/NĐ-CP về giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và bảo vệ tầng ô-dôn.
Chính phủ (2025). Nghị định số 119/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 06/2022/NĐ-CP.
Chính phủ (2026). Nghị định số 180/2026/NĐ-CP, Quy định về dịch vụ hấp thụ và lưu giữ các-bon của rừng. Truy cập từ https://datafiles.chinhphu.vn/ cpp/files/vbpq/2026/5/180-ndcp.signed.pdf ngày 10/04/2026.
Clarke R.A. (2010). Moving the REDD debate from theory to practice: Lessons learned from the Ulu Masen Project. Law, Environment and Development Journal. 6(1): 38-60.
Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO) (2022). The State of the World’s Forests 2022: Forest pathways for green recovery and building inclusive, resilient and sustainable economies. FAO. https://doi.org/10.4060/cb9360en
Forest Trends (2023). State of Forest Carbon Markets 2023. Retrieved from https://www.forest-trends.org/pressroom/report-voluntary-carbon-markets-demand-in-2023-is-concentrating-around-pricier-high-integrity-credits/ on Apr 05, 2026.
Haya B.K., Cullenward D., Strong A.L., Grubert E., Heilmayr R., Sivas D.A. & Wara M. (2020). Managing uncertainty in carbon offsets: Insights from California’s standardized approach. Climate Policy. 20(9): 1112-1126. https://doi.org/10.1080/14693062.2020.1781035.
Kaarakka L., Rothey L. & Dee L.E. (2023). Managing forests for các-bon: Status of the forest carbon offset markets in the United States. PLOS Climate, 2(7): e0000158.
Li L. & Zhang D. (2024). Forest các-bon offset protocols in compliance carbon markets. Forest Policy and Economics. 165: 103253.
Lin D. & Lin Y. (2015). Stakeholders of voluntary forest carbon offset projects in China: An empirical analysis. Advances in Meteorology. Article 518698. doi.org/10.1155/2015/518698
May P.H., Boyd E., Veiga F. & Chang M. (2004). Local sustainable development effects of forest carbon projects in Brazil and Bolivia: A view from the field. International Institute for Environment and Development, London
Nguyễn Phan Vân Anh & Nguyễn Thị Minh Phương (2025). Phát triển rừng ở một số quốc gia và kinh nghiệm cho Việt Nam khi xây dựng thị trường các-bon. Tạp chí Khoa học pháp lý Việt Nam. 12(196).
Pham T.T., Hoang T.L., Nguyen D.T., Dao T.L.C., Ngo H.C. & Phạm V. H. (2020). The context of REDD+ in Vietnam: Drivers, agents and institutions. CIFOR. Retrieved from https://www.cifor-icraf.org/publications/pdf_files/ OccPapers/OP-196.pdf. on Apr 10, 2026.
Phạm Thu Thủy, Tăng Thị Kim Hồng & Nguyễn Chiến Cường (2023). Thị trường các-bon rừng tại Việt Nam: Cơ sở pháp lý, cơ hội và thách thức. CIFOR. Truy cập từ https://www.cifor-icraf.org/ knowledge/publication/8797/ ngày 12/04/2026.
Quốc hội (2020). Luật Bảo vệ môi trường số 72/2020/QH14.
Rennaud J.P., Ruitenbeek J. & Tennigkeit T. (2013). Challenges of community-forestry based carbon projects: Process, participation, performance. Field Actions Science Reports. Special Issue 7.
Reynolds T.W. (2012). Institutional determinants of success among forestry-based carbon sequestration projects in Sub-Saharan Africa. World Development. 40(3): 542-554. https://doi.org/10.1016/j.worlddev.2011.09.001
Ruseva T., Marland E. & Szymanski C. (2017). Additionality and permanence standards in California’s Forest Offset Protocol: A review of project and program level implications. Journal of Environmental Management. 198: 277-288.
Schlamadinger B., Bird N., Johns T., Brown S., Canadell J., Ciccarese L., Dutschke M., Fiedler J., Fischlin A., Fearnside P., Forner C., Freibauer A., Frumhoff P., Höhne N., Kirschbaum M., Labat A., Marland G., Michaelowa A., Montanarella L., Moutinho P. & Yamagata Y. (2007). A synopsis of land use, land-use change and forestry under the Kyoto Protocol and Marrakech Accords. Environmental Science & Policy. 10(4): 271-28.
Streck C. (2020). Who owns REDD+? carbon markets, carbon rights and entitlements to REDD+ finance. Forests. 11(9): 959. doi.org/10.3390/f11090959.
Thủ tướng Chính phủ (2022a). Quyết định số 01/2022/QĐ-TTg ban hành danh mục lĩnh vực, cơ sở phát thải khí nhà kính phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính.
VTN & Partners (2023). Tín chỉ các-bon và thị trường các-bon theo pháp luật Việt Nam.
World Bank (2023). State and trends of carbon pricing 2023. World Bank. Retrieved from https://openknowledge.worldbank.org/entities/publication/58f2a409-9bb7-4ee6-899d-be47835c838f on Apr 10, 2026.