TÍNH KHÁNG THUỐC CỦA SÂU KEO DA LÁNG Spodoptera exigua (Hübner) HẠI HÀNH HOA Ở CÁC TỈNH MIỀN BẮC VIỆT NAM ĐỐI VỚI MỘT SỐ THUỐC TRỪ SÂU PHỔ BIẾN

Ngày nhận bài: 06-06-2026

Ngày duyệt đăng: 31-07-2026

Ngày xuất bản: 30-10-2026

DOI: https://doi.org/10.31817/tckhnnvn.2026.24.10.05

Lượt xem

2

Download

1

Cách trích dẫn:

Khánh, N., Giang, H., & Anh, L. (2026). TÍNH KHÁNG THUỐC CỦA SÂU KEO DA LÁNG Spodoptera exigua (Hübner) HẠI HÀNH HOA Ở CÁC TỈNH MIỀN BẮC VIỆT NAM ĐỐI VỚI MỘT SỐ THUỐC TRỪ SÂU PHỔ BIẾN. Tạp Chí Khoa học Nông nghiệp Việt Nam, 24(10), 1363–1369. https://doi.org/10.31817/tckhnnvn.2026.24.10.05

TÍNH KHÁNG THUỐC CỦA SÂU KEO DA LÁNG Spodoptera exigua (Hübner) HẠI HÀNH HOA Ở CÁC TỈNH MIỀN BẮC VIỆT NAM ĐỐI VỚI MỘT SỐ THUỐC TRỪ SÂU PHỔ BIẾN

Nguyễn Đức Khánh 1 , Hồ Thị Thu Giang 1 , Lê Ngọc Anh (*) 1

  • Tác giả liên hệ: [email protected]
  • 1 Khoa Nông học, Học viện Nông nghiệp Việt Nam

    • Từ khóa

    Spodoptera exigua, kháng thuốc trừ sâu, chlorantraniliprole, chlorfenapyr, emamectin benzoate, spinosad

    Tóm tắt


    Nghiên cứu đánh giá tính kháng thuốc của sâu keo da láng Spodoptera exigua (Hübner) hại hành hoa tại Hà Nội, Hải Phòng, Hưng Yên và Bắc Ninh đối với bốn thuốc trừ sâu phổ biến trong giai đoạn 2023-2025. Thí nghiệm được tiến hành trong điều kiện phòng thí nghiệm bằng phương pháp nhúng lá với các thuốc chứa chlorantraniliprole (Prevathon® 5SC), chlorfenapyr (Chlorferan 240SC), emamectin benzoate (Tasieu 5WG) và spinosad (Akasa 25SC) trước khi cho sâu ăn. Kết quả cho thấy cả bốn quần thể sâu keo da láng đều biểu hiện tính kháng rất thấp hoặc kháng thấp với thuốc trừ sâu chứa hoạt chất chlorfenapyr và spinosad. Đối với chlorantraniliprole, quần thể tại Hải Phòng kháng cao (RR = 62,43), tại Hưng Yên kháng trung bình đến cao (RR = 49,56), tại Hà Nội kháng trung bình (RR = 25,91) và tại Bắc Ninh kháng rất thấp (RR = 9,94). Đối với emamectin benzoate, quần thể tại Hưng Yên kháng trung bình đến cao (RR = 47,83), tại Hải Phòng kháng trung bình (RR = 41,30), tại Bắc Ninh và tại Hà Nội kháng thấp (RR tương ứng 13,00 và 17,47). Kết quả này tạo cơ sở khuyến cáo giảm sử dụng thuốc chứa hoạt chất chlorantraniliprole và emamectin benzoate hoặc áp dụng luân phiên với các thuốc trừ sâu khác như spinosad nhằm nâng cao hiệu quả phòng chống đồng thời làm chậm sự phát triển tính kháng của sâu keo da láng hại hành.

    Tài liệu tham khảo

    Abbott W.S. (1925). A method of computing the effectiveness of an insecticide. Journal of Economic Entomology. 18(2): 265-267.

    Ahmad M., Farid A. & Saeed M. (2018). Resistance to new insecticides and their synergism in Spodoptera exigua (Lepidoptera: Noctuidae) from Pakistan. Crop Protection. 107: 79-86. DOI: 10.1016/j.cropro.2017.12.028

    Aldini G., Trisyono Y., Wijonarko A., Witjaksono W. & Putter H. (2020). Farmers’ practices in using insecticides to control Spodoptera exigua infesting shallot Allium cepa var. aggregatum in the shallot production Centers of Java. Jurnal Perlindungan Tanaman Indonesia. 24: 75-81. DOI: 10.22146/jpti.47893

    Aldini G. M., Wijonarko A., de Putter H., Hengsdijk H. & Trisyono Y. A. (2021). Insecticide resistance in Spodoptera exigua (Lepidoptera: Noctuidae) populations in shallot areas of Java, Indonesia. Journal of Economic Entomology. 114(6): 2505-2511. DOI: 10.1093/jee/toab183

    Aziz A., Martono E., Indarti S. & Trisyono Y.A. (2023). Resistance of Spodoptera exigua population from Nganjuk against Methomyl, Chlorfenapyr, and Emamectin benzoate. Jurnal Perlindungan Tanaman Indonesia. 27(2): 76-85. DOI: 10.22146/jpti.83646

    Bộ Nông nghiệp và Môi trường (2025). Thông tư số 75/2025/TT-BNNMT Ban hành Danh mục thuốc bảo vệ thực vật được phép sử dụng tại Việt Nam và Danh mục thuốc bảo vệ thực vật cấm sử dụng tại Việt Nam.

    Capinera J.L. (1999). Beet Armyworm, Spodoptera exigua (Hübner) (Insecta: Lepidoptera: Noctuidae): EENY-105/IN262, 7/1999 (revised 2023) [Online]. University of Florida IFAS Extension. Retrieved from https://entnemdept.ufl.edu/creatures/veg/ leaf/beet_armyworm.htm on Dec 25, 2025.

    Che W.N., Shi T., Wu Y.D. & Yang Y.H. (2013). Insecticide resistance status of field populations of Spodoptera exigua (Lepidoptera: Noctuidae) from China. Journal of Economic Entomology. 106(4): 1855-1862. DOI: 10.1603/EC13128

    Georghiou G.P. & Taylor C.E. (1977). Genetic and biological influences in the evolution of insecticide resistance. Journal of Economic Entomology. 70(3): 319-323.

    Lai T.C. & Su J.Y. (2011). Assessment of resistance risk in Spodoptera exigua (Hübner)(Lepidoptera: Noctuidae) to chlorantraniliprole. Pest Management Science. 67(11): 1468-1472. DOI: 10.1002/ps.2201

    Lê Ngọc Anh, Nguyễn Đức Khánh, Phạm Thế Hải & Hồ Thị Thu Giang (2025). Đánh giá hiệu lực của một số thuốc trừ sâu đối với sâu keo da láng Spodoptera exigua (Hübner) hại hành tại Hà Nội và Hải Dương. Tạp chí Khoa học và Công nghệ Nông nghiệp Việt Nam. 06(166): 77-86.

    Moulton J.K., Pepper D.A. & Dennehy T.J. (2000). Beet armyworm (Spodoptera exigua) resistance to spinosad. Pest Management Science: formerly Pesticide Science. 56(10): 842-848.

    Nguyễn Đức Khánh, Hồ Thị Thu Giang & Lê Ngọc Anh (2026). Hiện trạng sử dụng thuốc bảo vệ thực vật phòng chống sâu keo da láng Spodoptera exigua (Hübner) trên hành hoa tại một số tỉnh Đồng bằng sông Hồng. Báo cáo Khoa học Hội nghị Côn trùng học Quốc gia lần thứ 12. Nhà xuất bản Nông nghiệp, Hà Nội. tr. 636-645.

    Ueno T. (2015). Beet armyworm Spodoptera exigua (Lepidoptera: Noctuidae): a major pest of Welsh onion in Vietnam. Journal of Agriculture and Environmental Sciences. 4(2): 181-185. DOI: 10.15640/jaes.v4n2a21

    Wang L., Zhang Z., Askar M., Li Y., Yang C., Gesang Q. & Su H. (2025). Effects of LC50 chlorantraniliprole using different application methods on adult Spodoptera exigua and across generations. Frontiers in Agronomy. 7: 1698476. DOI: 10.3389/fagro.2025.1698476

    Zhang P., Gao M., Mu W., Zhou C. & Li X.-H. (2014). Resistant levels of Spodoptera exigua to eight various insecticides in Shandong, China. Journal of Pesticide Science. 39(1): 7-13. DOI: 10.1584/jpestics.D13-053

    Zheng X.L., Cong X.P., Wang X.P. & Lei C.L. (2011). A review of geographic distribution, overwintering and migration in Spodoptera exigua Hubner (Lepidoptera: Noctuidae). Journal of the Entomological Research Society. 13(3): 39-48.