ẢNH HƯỞNG CỦA BIFENTHRIN VÀ PYRIDABEN ĐẾN MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC  VÀ SỰ GIA TĂNG QUẦN THỂ CỦA NHỆN BẮT MỒI Neoseiulus longispinosus (Evans)

Ngày nhận bài: 29-12-2025

Ngày duyệt đăng: 13-02-2026

Ngày xuất bản: 28-02-2026

DOI: https://doi.org/10.31817/tckhnnvn.2026.24.2.10

Lượt xem

0

Download

0

Cách trích dẫn:

Tuyên, T., Hảo, P., Giang, H., & Tùng, N. (2026). ẢNH HƯỞNG CỦA BIFENTHRIN VÀ PYRIDABEN ĐẾN MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC  VÀ SỰ GIA TĂNG QUẦN THỂ CỦA NHỆN BẮT MỒI Neoseiulus longispinosus (Evans). Tạp Chí Khoa học Nông nghiệp Việt Nam, 24(2), 235–242. https://doi.org/10.31817/tckhnnvn.2026.24.2.10

ẢNH HƯỞNG CỦA BIFENTHRIN VÀ PYRIDABEN ĐẾN MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC  VÀ SỰ GIA TĂNG QUẦN THỂ CỦA NHỆN BẮT MỒI Neoseiulus longispinosus (Evans)

Trần Văn Tuyên 1, 2 , Phạm Thị Hảo 1 , Hồ Thị Thu Giang 1 , Nguyễn Đức Tùng (*) 1

  • Tác giả liên hệ: [email protected]
  • 1 Khoa Nông học, Học viện Nông nghiệp Việt Nam
  • 2 Trung tâm Kiểm định và Khảo nghiệm thuốc bảo vệ thực vật phía Bắc

    • Từ khóa

    Độc tính dưới gây chết, bảng sống, thuốc trừ nhện, kiểm soát sinh học, thiên địch

    Tóm tắt


    Neoseiulus longispinosus là loài nhện bắt mồi quan trọng, đóng vai trò thiết yếu trong các chương trình kiểm soát sinh học nhện hại. Nghiên cứu này nhằm đánh giá tác động dưới gây chết của bifenthrin (Talstar 25EC) và pyridaben (Alfamite 200WP) ở nồng độ LC30 lên các đặc điểm sinh học và sức tăng quần thể của N. longispinosus. Nhện trưởng thành cái được xử lý thuốc ở mức LC30, sau đó các chỉ tiêu phát triển, sinh sản và bảng sống của thế hệ F1 được theo dõi trong phòng thí nghiệm. Kết quả cho thấy cả hai loại thuốc không ảnh hưởng đáng kể đến thời gian phát dục của các pha trước trưởng thành. Tuy nhiên, thời gian tiền đẻ trứng và vòng đời của nhện cái bị kéo dài, trong khi thời gian đẻ trứng, tổng số trứng và tuổi thọ giảm rõ rệt, với mức độ ảnh hưởng mạnh hơn ở Alfamite 200WP. Các tham số bảng sống cho thấy quần thể suy giảm đáng kể, thể hiện qua việc giảm tỷ lệ tăng tự nhiên (rₘ) từ 0,304 ở đối chứng xuống 0,279 với Talstar 25EC và 0,246 với Alfamite 200WP. Những kết quả này cho thấy tác động của thuốc bảo vệt thực vật có thể làm suy giảm đáng kể hiệu quả kiểm soát sinh học của N. longispinosus và cần được cân nhắc thận trọng khi tích hợp vào các chương trình quản lý dịch hại tổng hợp.

    Tài liệu tham khảo

    Birch L.C. (1948). The intrinsic rate of natural increase of an insect population. The Journal of Animal Ecology. 17: 15-26. Desneux N., Decourtye A. & Delpuech J.-M. (2007). The sublethal effects of pesticides on beneficial arthropods. Annual Review of Entomology. 52(1): 81-106.

    Ghadim Mollaloo M., Kheradmand K. & Talebi A.A. (2018). Sublethal effects of pyridaben on life table parameters of the predatory mite Neoseiulus californicus (McGregor)(Acari: Phytoseiidae). Zoology and Ecology. 28(1): 56-63. Hamedi N., Fathipour Y. & Saber M. (2011). Sublethal effects of abamectin on the biological performance of the predatory mite, Phytoseius plumifer (Acari: Phytoseiidae). Experimental and Applied Acarology. 53(1): 29-40. Havasi M., Kheradmand K., Mosallanejad H. & Fathipour Y. (2019). Sublethal effects of diflovidazin on demographic parameters of the predatory mite, Neoseiulus californicus (Acari: Phytoseiidae). International Journal of Acarology. 45(4): 238-244. Hulting F.L., Orr D.B. & Obrycki J.J. (1990). A computer program for calculation and statistical comparison of intrinsic rates of increase and associated life table parameters. Florida Entomologist. 73: 601-612. Huyen L.T., Tung N.D., Lan D.H., Van Chi C., De Clercq P. & Van Dinh N. (2017). Life table parameters and development of Neoseiulus longispinosus (Acari: Phytoseiidae) reared on citrus red mite, Panonychus citri (Acari: Tetranychidae) at different temperatures. Systematic and Applied Acarology. 22(9): 1316-1326. Ibrahim Y B. & Yee T.S. (2000). Influence of sublethal exposure to abamectin on the biological performance of Neoseiulus longispinosus (Acari: Phytoseiidae). Journal of Economic Entomology. 93(4): 1085-1089. Maia A.d.H., Luiz A.J. & Campanhola C. (2000). Statistical inference on associated fertility life parameters using jackknife technique: computational aspects. Journal of Economic Entomology. 93(2): 511-518. Manita K. & Akio T. (2006). Effects of Some Pesticides on the Predatory Mite, Neoseiulus longispinosus (Evans)(Gamasina: Pytoseiidae). Journal of the Acarological Society of Japan. 15(1): 17-27. Meyer J.S., Ingersoll C.G., McDonald L.L. & Boyce M.S. (1986). Estimating uncertainty in population growth rates: jackknife vs. bootstrap techniques. Ecology. 67(5): 1156-1166. Nguyen D.T., Vangansbeke D., Lü X. & De Clercq P. (2013). Development and reproduction of the predatory mite Amblyseius swirskii on artificial diets. BioControl. 58(3): 369-377. Rao K.S., Vishnupriya R. & Ramaraju K. (2017). Efficacy and safety studies on predatory mite, Neoseiulus longispinosus (Evans) against two spotted spider mite, Tetranychus urticae Koch under laboratory and greenhouse conditions. Journal of Entomology and Zoology Studies. 4: 835-839. Sandeep V., Rajashekharappa K., Sharanabasappa S. D. & Mallikarjuna H. B. (2025). The effects of chlorfenapyr on the life history traits and population parameters of Neoseiulus longispinosus Evans (Mesostigmata: Phytoseiidae). Acarologia. 65(3): 887-899. Sehat-Niaki N., Golpayegani A. Z., Torabi E., Saboori A., Amiri-Besheli B. & Havasi M. (2025). Sublethal effects of chlorfenapyr on biological parameters of Tetranychus urticae (Acari: Tetranychidae) and predatory mites Phytoseiulus persimilis and Neoseiulus californicus (Acari: Phytoseiidae). Systematic and Applied Acarology. 30(4): 754-769. Wang S., Tang X., Wang L., Zhang Y., Wu Q. & Xie W. (2014). Effects of sublethal concentrations of bifenthrin on the two-spotted spider mite, Tetranychus urticae (Acari: Tetranychidae). Systematic and Applied Acarology. 19(4): 481-490.