Ngày nhận bài: 08-01-2026
Ngày duyệt đăng: 11-02-2026
Ngày xuất bản: 28-02-2026
Lượt xem
Download
Cách trích dẫn:
NGHIÊN CỨU QUY TRÌNH NHÂN GIỐNG in vitro CÂY SÂM CAU (Curculigo orchioides Gaertn.) NHẰM TỐI ƯU KHẢ NĂNG PHÁT SINH CHỒI, RỄ VÀ THÍCH NGHI NGOÀI VƯỜN ƯƠM
,
Nguyễn Thị Phương Dung
1
Từ khóa
Cụm chồi, đất phù sa, α-NAA, BAP, IBA
Tóm tắt
Nghiên cứu nhằm mục đích xây dựng quy trình nhân giống in vitro cây sâm cau (Curculigo orchioides Gaertn.). Bốn thí nghiệm đã được tiến hành: (1) Ảnh hưởng của BAP, IBA đến khả năng tạo cụm chồi; (2) Ảnh hưởng của IBA, Kinetin đến khả năng nhân nhanh chồi; (3) Ảnh hưởng của α-NAA, than hoạt tính đến khả năng tạo rễ in vitro; (4) Ảnh hưởng của độ ẩm, giá thể đến tỷ lệ sống của cây sâm cau in vitro trong giai đoạn vườn ươm. Kết quả xác định được môi trường tối ưu sử dụng để tạo cụm chồi là môi trường MS + 20 g/l sucrose + 6,5 g/l agar + 0,3 g/l than hoạt tính + 2 mg/l BAP + 0,1 mg/l IBA cho tỷ lệ tạo cụm chồi cao nhất (78,33%). Môi trường nhân nhanh là MS + 20 g/l sucrose + 6,5 g/lagar + 0,3 g/l than hoạt tính + 1,0 mg/l IBA + 1,0 mg/l Kinetin, cho hệ số nhân chồi cao nhất đạt 17,75 chồi/mẫu. Môi trường ra rễ phù hợp nhất là MS (giảm 1/2 lượng NH4NO3) + 20 g/l sucrose + 6,5 g/l agar + 0,7 g/l than hoạt tính, số rễ đạt 7,2 rễ/cây, chiều dài lễ đạt 11,9cm và tỷ lệ ra rễ đạt 100%. Hỗn hợp giá thể đất phù sa + trấu hun + phân chuồng (1:1:1) với độ ẩm 80-90% phù hợp nhất cho sự sinh trưởng của cây in vitro trong vườn ươm với tỷ lệ sống đạt 100%.
Tài liệu tham khảo
Asif M. (2012). A review on phytochemical and ethnopharmacological activities of Curculigo orchioides. Mahidol University Journal of Pharmaceutical Sciences. 39(3-4): 1-10. Chaturvedi P. & Srivastava V. (2023). Curculigo Species: A Wide Spectrum Research Review. Journal of Plant Science Research. 39(1): 83-93. Murashige T. & Skoog F. (1962). A revised medium forrapid growth and bioassays with tobacco tissue cultures. Physiologia Plantarum. 15(3): 473-497. Nagesh K.S. (2008). High frequency multiple shoot induction of Curculigo orchioides Gaertn. shoot tip v/s rhizome disc. Taiwania. 53(3): 242-247.
Nguyễn Đình Sỹ, Dương Nguyễn Phương Dung, Nguyễn Ngọc Hữu, Trần Văn Cường, Trần Thị Phương Hạnh, Nguyễn Văn Minh, & Phan Xuân Huyên (2025). Nghiên cứu ảnh hưởng của NanoAg và hợp chất hữu cơ trong tái sinh chồi in vitro cây sâm cau (Curculigo orchioides Gaertn.). Tạp chí Khoa học và Công nghệ nông nghiệp. 9(3): 5064-5074.
Nguyễn Thị Lài, Phạm Hương Sơn, Bùi Thị Thanh Phương, Phạm Minh Duy, Đỗ Thị Thơm, Nguyễn Thị Bình, Nguyễn Ích Tân (2018). Nghiên cứu nhân giống in vitro cây Sâm cau (Curculigo orchioides Gaertn.) từ nuôi cấy đỉnh sinh trưởng. Tạp chí Khoa học Nông nghiệp. 60(12): 50-54
Nguyễn Thị Thúy Diễm, Huỳnh Trường Huê, Nguyễn Thị Minh Châu, Võ Thị Xuân Tuyền, Nguyễn Thị Thúy Tiên, Huỳnh Thanh Quang (2021). Ảnh hưởng của TDZ và IAA lên sự phát sinh hình thái từ các lớp mỏng tế bào của lá, cuống lá và thân rễ cây sâm cau (Curculigo Orchioides Gaertn.) nuôi cấy in vitro.Tạp chí Khoa học và Công nghệ Nông nghiệp Việt Nam. 5(126): 39-46. Suri S.S., Jain S. & Ramawat K.G. (1999). Plantlet regeneration and bulbil formation in vitro from leaf and stem explants of Curculigo orchioides, an endangered medicinal plant. Scientia Horticulturae. 79(1-2): 127-134.
Trương Thị Bích Phượng, Đỗ Thị Hoa Thắm, Bùi Lê Thanh Nhàn & Nguyễn Đức Tuấn (2018). Nghiên cứu tạo chồi in vitro cây sâm cau (Curculigo orchioides Gaertn.) ở Thừa thiên huế. Tạp chí Y dược học. 1(8): 37-46.
Võ Châu Tuấn, Nguyễn Thị Út & Trần Quang Dần (2011). Nhân giống in vitro cây sâm cau (Curculigo orchioides Gaertn.) - Một loài cây thuốc quý. Tạp chí Khoa học và Công nghệ Đại học Đà Nẵng. 6(47): 163-169. Wala B.B. & Jasrai Y.T. (2003). Micropropagation of an endangered medicinal plant: Curculigo orchioides Gaertn. Plant Tissue Culture. 13(1): 13-19.