Ngày nhận bài: 05-12-2025 / Ngày duyệt đăng: 04-01-2026 / Ngày xuất bản: 29-04-2026
Nghiên cứu này được tiến hành với mục đích sàng lọc và đánh giá khả năng kháng nấm A. alternata của chủng xạ khuẩn. Khả năng đối kháng nấm A. alternata của chủng xạ khuẩn được tuyển chọn và đánh giá thông qua các phương pháp như đồng nuôi cấy, khảo sát khả năng đối kháng bằng phương pháp khuếch tán trên đĩa thạch và sử dụng kỹ thuật sinh học phân tử để xác định, nhận diện các gen liên quan tới tổng hợp các hoạt chất có hoạt tính sinh học của chủng xạ khuẩn được tuyển chọn. Kết quả thí nghiệm cho thấy, khi đồng nuôi cấy trên môi trường PDA, từ 56 chủng xạ khuẩn nghiên cứu đã sàng lọc được 09 chủng có hoạt tính đối kháng với nấm A. alternata. Đặc biệt, trong đó chủng Streptomyces sp. VNUA24 biểu hiện hoạt tính kháng nấm A. alternata mạnh nhất với tỷ lệ phần trăm đối kháng là 77,62 ± 2,63% sau 12 ngày đồng nuôi cấy. Dịch nuôi 7 ngày của chủng xạ khuẩn VNUA24 trên môi trường Gause I không thể hiện được hoạt tính đối kháng với nấm A. alternata, tuy nhiên, các hợp chất hữu cơ bay hơi từ chủng Streptomyces sp. VNUA24 đã tác động đến A. alternata, biểu hiện sự ức chế với hoạt tính đối kháng đạt 23,13% sau 7 ngày nuôi cấy. Bên cạnh đó, bằng phương pháp PCR, nghiên cứu đã phát hiện được sự có mặt của 5 trên 8 gen liên quan đến quá trình tổng hợp các chất có hoạt tính sinh học thuộc các nhóm gene PKS-I, PKS-II và NRPS. Kết quả nghiên cứu cho thấy chủng Streptomyces sp. VNUA24 là chủng tiềm năng cho định hướng phát triển chế phẩm phòng trừ bệnh do nấm A. alternata gây ra ở cây trồng.
