Ngày nhận bài: 20-10-2025 / Ngày duyệt đăng: 23-04-2026 / Ngày xuất bản: 27-05-2026
Dù giữ vai trò quan trọng trong bảo đảm an ninh lương thực, nông nghiệp vẫn là nguồn phát thải CO2 đáng kể tại Việt Nam. Trong bối cảnh định hướng phát triển nông nghiệp xanh với phát thải thấp, nghiên cứu này phân tích mối quan hệ giữa phát thải CO2 trong nông nghiệp với lượng phân bón sử dụng và diện tích gieo trồng ngũ cốc giai đoạn 1976-2023, dựa trên dữ liệu từ WDI và FAOSTAT. Trên cơ sở đó, mô hình tự hồi quy phân phối trễ phi tuyến tính (NARDL) được áp dụng nhằm phân tích tác động bất đối xứng của các yếu tố này trong cả ngắn hạn và dài hạn. Kết quả cho thấy phân bón là yếu tố tác động mạnh nhất, khi tăng phân bón làm phát thải tăng rõ rệt và kéo dài, còn khi giảm chỉ làm giảm phát thải CO2 ở mức hạn chế. Diện tích gieo trồng không có tác động trong ngắn hạn nhưng việc thu hẹp diện tích góp phần giảm phát thải trong dài hạn. Kết quả khẳng định mối quan hệ giữa lượng đầu vào nông nghiệp và phát thải CO2 là không tuyến tính và bất đối xứng theo thời gian, hàm ý rằng chính sách cần được thiết kế theo từng chiều tác động của các yếu tố đầu vào (khi tăng, khi giảm) và từng giai đoạn (ngắn hạn, dài hạn) nhằm phát triển nông nghiệp xanh với phát thải thấp.
