Ngày nhận bài: 05-01-2026 / Ngày duyệt đăng: 02-07-2026 / Ngày xuất bản: 27-08-2026
Nông nghiệp châu Á đang đối mặt với nghịch lý then chốt: vừa là trụ cột của an ninh lương thực và sinh kế nông thôn, vừa ảnh hưởng đáng kể vào phát thải khí nhà kính, nhưng tác động môi trường của ngành này ở các giai đoạn phát triển khác nhau vẫn chưa được làm rõ. Nghiên cứu của chúng tôi phân tích riêng từng loại khí (CO2, N2O, CH4) và cả tổng GHG để nắm bắt tác động không đồng nhất của các yếu tố nông nghiệp lên từng loại khí. Sử dụng dữ liệu bảng 1990-2022, nghiên cứu áp dụng mô hình ARDL và GLS, sử dụng khuôn khổ phân tích ba hiệu ứng quy mô, cơ cấu và kỹ thuật để phân tích mối quan hệ thu nhập - ô nhiễm. Kết quả phù hợp với lý thuyết ba hiệu ứng: các nước thu nhập cao có tác động môi trường thấp hơn nhờ chính sách nghiêm ngặt và công nghệ tiên tiến. Xuất khẩu nông nghiệp tăng phát thải ở nhóm thu nhập thấp và trung bình thấp, nhưng giảm ở nhóm thu nhập cao. Lao động nông nghiệp tăng phát thải dài hạn, mạnh hơn tại các nước thu nhập thấp. Giá trị gia tăng nông nghiệp có tác động trái chiều giữa các nhóm thu nhập. Nghiên cứu cũng đưa ra một số hàm ý chính sách nhằm tăng trưởng và bảo vệ môi trường tại châu Á.
