Tìm kiếm

Kết quả Tìm kiếm

• BỌ PHẤN (Bemisia tabaci Gennadius) TRÊN SẮN TẠI VIỆT NAM:  LOÀI ẨN VÀ ĐẶC ĐIỂM TRUYỀN VIRUS KHẢM LÁ SẮN SRI LANKA (Begomovirus stanleyi)

  Trần Văn Chiến, Nguyễn Thanh Sang, Bùi Quốc Việt, Nguyễn Đan Trường, Võ Trung Kiên, Trịnh Xuân Hoạt, Hà Viết Cường

  Ngày nhận bài: 24-11-2025 / Ngày duyệt đăng: 01-02-2026 / Ngày xuất bản: 28-02-2026

   Tóm tắt PDF

  Nghiên cứu này nhằm xác định loài ẩn và đặc điểm truyền virus khảm lá sắn Sri Lanka (SLCMV) (Begomovirus stanleyi) của bọ phấn (Bemisia tabaci) hại sắn tại Việt Nam. Phương pháp nghiên cứu bao gồm phân tích trình tự gen mã hóa tiểu phần I của cytochrome c oxidase trên ty thể (mtCOI) của 47 mẫu bọ phấn thu thập trên cây sắn tại 10 tỉnh và các thí nghiệm đánh giá khả năng truyền virus của bọ phấn. Kết quả nghiên cứu cho thấy toàn bộ mẫu bọ phấn đều thuộc loài ẩn AsiaII-1; quần thể AsiaII-1 trên sắn ở Việt Nam và khu vực châu Á, chủ yếu ở Đông Nam Á, có kích thước quần thể hiệu quả nhỏ, đa dạng di truyền thấp và haplotype H2 chiếm ưu thế. Thời gian chích nạp và chích truyền SLCMV tối thiểu lần lượt là 1 giờ và 15 phút; bọ phấn cái truyền virus hiệu quả hơn bọ phấn đực; virus có thể truyền qua giao phối, trong khi tuổi bọ phấn ảnh hưởng không rõ rệt đến khả năng truyền virus. Kết luận, nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho việc xây dựng các biện pháp quản lý hiệu quả bệnh khảm lá sắn ở Việt Nam.

  DOI: https://doi.org/10.31817/tckhnnvn.2026.24.2.06