THIẾT LẬP, TỐI ƯU HOÁ VÀ ỨNG DỤNG PHẢN ỨNG MULTIPLEX PCR PHÁT HIỆN ĐỒNG THỜI Trypanosoma evansi, Theileria spp. VÀ Anaplasma spp. TRÊN BÒ TẠI VIỆT NAM

Ngày nhận bài: 04-04-2026

Ngày duyệt đăng: 29-07-2026

Ngày xuất bản: 26-10-2026

DOI: https://doi.org/10.31817/tckhnnvn.2026.24.SP01.02

Lượt xem

5

Download

8

Số: Tập 24 Số đặc biệt 1 (2026): Tạp chí Khoa học Nông nghiệp Việt Nam

Chuyên mục:

CHĂN NUÔI – THÚ Y – THỦY SẢN

Cách trích dẫn:

Hiếu, D., Chiên, N., Nam, V., Anh, N., & Hà, N. (2026). THIẾT LẬP, TỐI ƯU HOÁ VÀ ỨNG DỤNG PHẢN ỨNG MULTIPLEX PCR PHÁT HIỆN ĐỒNG THỜI Trypanosoma evansi, Theileria spp. VÀ Anaplasma spp. TRÊN BÒ TẠI VIỆT NAM. Tạp Chí Khoa học Nông nghiệp Việt Nam, 24(đặc biệt 1), 10–19. https://doi.org/10.31817/tckhnnvn.2026.24.SP01.02

THIẾT LẬP, TỐI ƯU HOÁ VÀ ỨNG DỤNG PHẢN ỨNG MULTIPLEX PCR PHÁT HIỆN ĐỒNG THỜI Trypanosoma evansi, Theileria spp. VÀ Anaplasma spp. TRÊN BÒ TẠI VIỆT NAM

Dương Đức Hiếu (*) 1 , Nguyễn Thị Hồng Chiên 1 , Vương Hải Nam 1, 2 , Ngô Phương Anh 1 , Nguyễn Thị Thu Hà 1, 2

  • Tác giả liên hệ: [email protected]
  • 1 Khoa Thú y, Học viện Nông nghiệp Việt Nam
  • 2 P-Lab Vietnam Animal Healthcare

    • Từ khóa

    Ký sinh trùng đường máu, bò, chẩn đoán phân tử, đồng nhiễm, Hà Nội

    Tóm tắt


    Trypanosoma evansi, Theileria spp. và Anaplasma spp. là các tác nhân ký sinh trùng đường máu quan trọng ở bò, gây ảnh hưởng đến sức khỏe đàn và hiệu quả chăn nuôi. Nghiên cứu này nhằm thiết lập phản ứng multiplex PCR để phát hiện đồng thời ba tác nhân trên và đánh giá bước đầu khả năng ứng dụng trên mẫu máu bò thực địa tại Hà Nội. Ba cặp mồi đặc hiệu khuếch đại vùng gen 16S rDNA của Anaplasma spp., 18S rRNA của Theileria spp. và RoTat 1.2 VSG của T. evansi được sử dụng trong phản ứng. Kết quả cho thấy điều kiện tối ưu của multiplex PCR là nhiệt độ gắn mồi 54°C và nồng độ 10,0pmol cho mỗi mồi, tạo các băng khuếch đại rõ ràng, đúng kích thước dự kiến và không ghi nhận phản ứng không đặc hiệu với Babesia spp., Haemoplasma spp. và Rickettsia spp. Phản ứng phát hiện được DNA mục tiêu ở nồng độ 0,2 ng/µl. Khi áp dụng trên 54 mẫu máu bò thu tại trại Phù Đổng, Hà Nội, có 19 mẫu (35,2%) dương tính, trong đó Theileria spp. có tỷ lệ phát hiện cao nhất. Kết quả multiplex PCR hoàn toàn phù hợp với simplex PCR trên cùng bộ mẫu. Phản ứng này có tiềm năng ứng dụng trong sàng lọc nhanh đồng thời các tác nhân ký sinh trùng đường máu trên bò trong điều kiện thực địa ở Việt Nam.

    Tài liệu tham khảo

    Allsopp B.A., Baylis H.A., Allsopp M.T., Cavalier-Smith T., Bishop R.P., Carrington D.M., Sohanpal B. & Spooner P. (1993). Discrimination between six species of Theileria using oligonucleotide probes which detect small subunit ribosomal RNA sequences. Parasitology. 107(Pt2): 157-165. https://doi.org/10.1017/s0031182000067263

    Bilgiç H.B., Karagenç T., Simuunza M., Shiels B., Tait A., Eren H. & Weir W. (2013a). Development of a multiplex PCR assay for simultaneous detection of Theileria annulata, Babesia bovis and Anaplasma marginale in cattle. Experimental Parasitology. 133(2): 222-229. https://doi.org/10.1016/j.exppara.2012.11.005

    Charaya G., Rakha N.K., Kumar A., Maan S. & Goel P. (2021). End Point Multiplex PCR for Diagnosis of Haemoprotozoan Diseases in Cattle. Acta Parasitologica. 66(1): 91-97. https://doi.org/10.1007/s11686-020-00259-2

    Devi A., Shanker D., Sudan V., Jaiswal A., Singh A. & Chaudhary M. (2018). Phylogenetic studies on RoTat 1.2 VSG of Trypanosoma evansi isolate from semi arid India. The Indian Journal of Animal Sciences. 88: 150-152. https://doi.org/10.56093/ijans.v88i2.79290.

    Elnifro E.M., Ashshi A.M., Cooper R.J. & Klapper P.E. (2000). Multiplex PCR: Optimization and application in diagnostic virology. Clinical Microbiology Reviews. 13(4): 559-570. https://doi.org/10.1128/CMR.13.4.559

    Figueroa J.V., Alvarez J.A., Canto G.J., Ramos J.A., Mosqueda J.J. & Buening G.M. (1996). Comparative sensitivity of two tests for the diagnosis of multiple hemoparasite infection of cattle. Annals of the New York Academy of Sciences. 791: 117-127. https://doi.org/10.1111/j.1749-6632.1996.tb53518.x

    Geurden T., Somers R., Thanh N.T.G., Vien L.V., Nga V.T., Giang H.H., Dorny P., Giao H.K. & Vercruysse J. (2008). Parasitic infections in dairy cattle around Hanoi, northern Vietnam. Veterinary Parasitology. 153(3): 384-388. https://doi.org/10.1016/j.vetpar.2008.01.031

    Inoue M., Nguyen D.V., Meas S., Ohashi K., Sen S., Sugimoto C. & Onuma M. (2001). Survey of Theileria Parasite Infection in Cattle in Cambodia and Vietnam Using Piroplasm Surface Protein Gene-Specific Polymerase Chain Reaction. Journal of Veterinary Medical Science. 63(10): 1155-1157. https://doi.org/10.1292/jvms.63.1155

    Koonyosying P., Rittipornlertrak A., Chomjit P., Sangkakam K., Muenthaisong A., Nambooppha B., Srisawat W., Apinda N., Singhla T. & Sthitmatee N. (2022). Incidence of hemoparasitic infections in cattle from central and northern Thailand. PeerJ. 10: e13835. https://doi.org/10.7717/peerj.13835.

    Kubelová M., Mazancová J. & Siroký P. (2012). Theileria, Babesia, and Anaplasma detected by PCR in ruminant herds at Bié Province, Angola. Parasite (Paris, France). 19(4): 417-422. https://doi.org/10.1051/parasite/2012194417.

    Martin A.R., Brown G.K., Hugh Dunstan R. & Roberts T.K. (2005). Anaplasma platys: An improved PCR for its detection in dogs. Experimental Parasitology. 109(3): 176-180. https://doi.org/10.1016/j.exppara.2004.11.007.

    Nguyễn Thị Hồng Chiên, Hoàng Thanh Trúc, Nguyễn Văn Dương, Bùi Thị Tố Nga, Đào Lê Anh, Nguyễn Văn Thành, Nguyễn Đức Trường & Nguyễn Thị Hoàng Yến (2023). Một số chỉ tiêu huyết học ở bò sữa Holstein Friesian nhiễm Theileria spp. tại tỉnh Hà Nam. Tạp chí Khoa học Nông nghiệp Việt Nam. 21(11): 1455-1462.

    Nguyen Q., Nguyen T.-T., Pham Q., Le Ngoc M., Nguyen G. & Inoue N. (2013). Seroprevalence of Trypanosoma evansi Infection in Water Buffaloes from the Mountainous Region of North Vietnam and Effectiveness of Trypanocidal Drug Treatment. The Journal of veterinary medical science / the Japanese Society of Veterinary Science.75. https://doi.org/10.1292/jvms.12-0533

    Renneker S., Abdo J., Bakheit M.A., Kullmann B., Beyer D., Ahmed J., Seitzer U. (2013). Coinfection of sheep with Anaplasma, Theileria and Babesia species in the Kurdistan Region, Iraq. Transboundary and emerging diseases. 60(2). https://doi.org/10.1111/tbed.12148

    Sa F., Hn G., Pn M. & Ln S. (2024). Molecular detection of Anaplasma, Babesia, Theileria, and Trypanosoma infection in cattle and buffaloes in India. Journal of Parasitic Diseases : Official Organ of the Indian Society for Parasitology. 48(3). https://doi.org/10.1007/s12639-024-01673-3

    Seangseerattanakulchai K. & Piratae S. (2021). Drug resistance in blood parasitic infections in cattle: A review. Annals of Parasitology. 67(4): 583-590. https://doi.org/10.17420/ap6704.374

    Selim A., Weir W. & Khater H. (2022). Prevalence and risk factors associated with tropical theileriosis in Egyptian dairy cattle. Veterinary World. 15(4): 919-924. doi.org/10.14202/vetworld.2022.919-924.

    Strydom T., Lavan R.P., Torres S. & Heaney K. (2023). The Economic Impact of Parasitism from Nematodes, Trematodes and Ticks on Beef Cattle Production. Animals: An Open Access Journal from MDPI. 13(10): 1599. https://doi.org/10.3390/ani13101599

    Weerasooriya G., Sivakumar T., Lan D.T.B., Long P.T., Takemae H., Igarashi I., Inoue N. & Yokoyama N. (2016). Epidemiology of bovine hemoprotozoa parasites in cattle and water buffalo in Vietnam. The Journal of Veterinary Medical Science. 78(8): 1361. https://doi.org/10.1292/jvms.16-0099