Ngày nhận bài: 07-04-2026
Ngày duyệt đăng: 02-10-2026
Ngày xuất bản: 26-10-2026
Lượt xem
Download
Chuyên mục:
Cách trích dẫn:
ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC PHÂN TỬ CỦA CHỦNG DUCK ADENOVIRUS TYPE 3 (VNUA-DAdV-3-1) PHÂN LẬP TỪ VỊT BỆNH TẠI BẮC NINH, VIỆT NAM
,
Nguyễn Anh Tuấn
2
,
Đào Lê Anh
1
,
Nguyễn Thị Lan
1
Từ khóa
Duck adenovirus type 3, isolation, cytopathic effect, viral titer, phylogenetic analysis
Tóm tắt
Chủng duck adenovirus type 3 (DAdV-3-1), thuộc giống Aviadenovirus, là tác nhân gây bệnh quan trọng, gây thiệt hại kinh tế đáng kể đối với ngành chăn nuôi vịt tại Trung Quốc. Tuy nhiên, các nghiên cứu và thông tin về sự lưu hành của DAdV-3 trên đàn vịt tại Việt Nam còn hạn chế. Nghiên cứu được thực hiện nhằm phân lập và đánh giá đặc điểm sinh học phân tử chủng VNUA-DAdV-3-1 từ mẫu gộp gan, thận của vịt nghi mắc bệnh vào tháng 12 năm 2025 tại xã Mỹ An, tỉnh Bắc Ninh. Chủng virus VNUA-DAdV-3-1 được phân lập thành công trên tế bào xơ phôi vịt (DEF), với bệnh tích tế bào (CPE) xuất hiện sau 24 giờ gây nhiễm và các CPE rõ rệt ở thời điểm 48 và 72 giờ và biểu hiện CPE nặng nhất với hiện tượng tế bào tròn hóa, co rút, bong tách và phá hủy lan rộng lớp tế bào ở thời điểm 96h với hiệu giá virus đạt đỉnh với mức cao nhất là 1,36 × 107 TCID50/ml. Kết quả PCR và real-time PCR xác định chủng phân lập thuộc DAdV-3. Phân tích trình tự gene Hexon cho thấy mức tương đồng hơn 99% với các chủng DAdV-3 công bố tại Trung Quốc giai đoạn 2015-2022. Theo hiểu biết của nhóm tác giả, đây là báo cáo ghi nhận phân lập và xác định sự lưu hành của DAdV-3 tại Việt Nam, cung cấp nền tảng dữ liệu khoa học cho giám sát dịch tễ và xây dựng giải pháp phòng, chống hiệu quả bệnh do Adenovirus type 3 trên đàn vịt. Từ khoá: Adenovirus tuýp 3, phân lập, bệnh tích tế bào, hiệu giá virus, mối quan hệ di truyền.
Tài liệu tham khảo
Chen S., Chen S., Zhang Y., Liu M., Wang J., Zhu X. & Li Y. (2017). Isolation and characterization of duck adenovirus 3 circulating in China. Archives of Virology. 162: 195-203.
Harrach B., Benkő M., Both G.W., Brown M., Davison A.J., Echavarría M., Hess M., Jones M.S., Kaján G.L., Lehmkuhl H.D., Mautner V., Mittal S.K. & Wadell G. (2011). Family Adenoviridae. Virus Taxonomy: Ninth Report of the International Committee on Taxonomy of Viruses. Elsevier/Academic press.
Huang Y., Kang H., Dong J., Zhang B., Li J., Wang X. & Chen H. (2020). Isolation and partial genetic characterization of a novel duck adenovirus 4 in China. Veterinary Microbiology. 247: 108775.
Li Y., Wei L., Cheng A., Wang M., Ou X., Mao S., Tian B., Yang Q., Wu Y., Zhang S., Huang J., Gao Q., Sun D., Zhao X., Jia R., Liu M., Zhu D., Chen S., Yu Y., Zhang L. & Pan L. (2022). Specific DNAzymes cleave the 300–618 nt of 5′UTR to inhibit DHAV-1 translation and replication. Frontiers in Microbiology. 13: 1064612.
Marek A., Kaján G. L., Kosiol C., Harrach B., Schachner A. & Hess M. (2014). Complete geneome sequences of pigeon adenovirus 1 and duck adenovirus 2 extend the number of species within the genus Aviadenovirus. Virology. 462-463: 107-114.
Shao H., Zhang W., Lin Y., Liu Y., Li Y., Chen H. & Wang Q. (2022). Novel monoclonal antibodies against Fiber-1 protein of duck adenovirus 3 and identification of B-cell epitopes. Frontiers in Veterinary Science. 9: 1003262.
Shen H., Shi S., Liu R., Wan C., Cheng L., Chen Z., Fu G., Chen H., Fu Q. & Huang Y. (2019). Isolation and characterization of duck adenovirus 3 circulating in China. Archives of Virology. 164: 205-212.
Shi S., Liu R., Wan C., Zhang X., Sun H., Chen H. & Fu G. (2019). Isolation and characterization of duck adenovirus 3 circulating in China. Archives of Virology. 164: 847-851.
Shi X., Zhang X., Sun H., Liu R., Wan C., Chen H. & Fu G. (2022). Isolation and pathogeneic characterization of duck adenovirus 3 mutant circulating in China. Poultry Science. 101(3): 101564.
Tan Y., Zhang Y., Liu M., Feng X., Yang X., Li Y., Zhang Q., Wang J., Chen H., Cheng A., Wang M., Jia R., Zhu D., Liu M., Zhao X. & Chen S. (2024). Isolation, characterization, evaluation of pathogeneicity, and immunomodulation through interferon production of duck adenovirus type-3 (DAdV-3). Poultry Science. 103(3): 103411.
Wan C., Chen C., Cheng L., Fu G., Shi S., Liu R., Chen H., Fu Q. & Huang Y. (2018). Development of a TaqMan-based real-time PCR for detecting duck adenovirus 3. Journal of Virological Methods. 261: 86-90.
Wang H., Chen J., An T., Zhang Y., Li G., Liu Y. & Sun H. (2024). Development and application of quadruplex real-time quantitative PCR for differentiation of Muscovy duck parvovirus, goose parvovirus, duck circovirus, and duck adenovirus 3. Frontiers in Cellular and Infection Microbiology. 14: 1448480.
Wang J., Chen H., An T., Zhang Y., Liu R., Sun H. & Li G. (2020). Pathogeneicity of duck adenovirus 3 in ducklings and immune response analysis. Veterinary Microbiology. 247: 108780.
Yang F.L., Jia W.X., Yue H., Luo W., Chen X., Xie Y., Zen W. & Yang W.Q. (2005). Development of quantitative real-time polymerase chain reaction for duck enteritis virus DNA. Avian Diseases. 49(3): 397-400.
Yin L., Zhou Q., Mai K., Chen H., Liu Y., Wang J. & Li G. (2022). Epidemiological investigation of duck adenovirus 3 in southern China during 2018-2020. Avian Pathology. 51(2): 171-180.
Zhang X., Xu B., Zhou H., Zhou X., Wang Q., Sun J., Liu K., Zha L., Li J., Dai Y. & Chen F. (2024). Pathogeneicity of duck adenovirus type 3 in chickens. Animals. 14(16): 2284.
Zhang X., Zhong Y., Zhou Z., Liu M., Wang J., Chen H. & Li G. (2016). Molecular characterization, phylogenetic analysis and pathogeneicity of a Muscovy duck adenovirus strain isolated in China in 2014. Virology. 493: 12-21.
Zhang S., Li W., Liu X., Li X., Gao B., Diao Y. & Tang Y. (2020). A TaqMan-based real-time PCR assay for specific detection of novel duck reovirus in China. BMC Veterinary Research. 16: 306.
Zhang X., Yao M., Tang Z., Xu D., Luo Y., Gao Y. & Yan L. (2020). Development and application of a triplex real-time PCR assay for simultaneous detection of avian influenza virus, Newcastle disease virus, and duck Tembusu virus. BMC Veterinary Research. 16: 203.