TỔNG QUAN CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ LỒNG GHÉP CÁC CHƯƠNG TRÌNH MỤC TIÊU QUỐC GIA TẠI ĐỊA BÀN KHÓ KHĂN

Ngày nhận bài: 01-11-2025

Ngày duyệt đăng: 10-12-2025

Ngày xuất bản: 23-01-2026

DOI: https://doi.org/10.31817/tckhnnvn.2026.24.1.10

Lượt xem

0

Download

0

Cách trích dẫn:

Nhung, T., Ninh, H., Thảo, L. ., Tín, T., & Đoàn, P. . (2026). TỔNG QUAN CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ LỒNG GHÉP CÁC CHƯƠNG TRÌNH MỤC TIÊU QUỐC GIA TẠI ĐỊA BÀN KHÓ KHĂN. Tạp Chí Khoa học Nông nghiệp Việt Nam, 24(1), 95–106. https://doi.org/10.31817/tckhnnvn.2026.24.1.10

TỔNG QUAN CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ LỒNG GHÉP CÁC CHƯƠNG TRÌNH MỤC TIÊU QUỐC GIA TẠI ĐỊA BÀN KHÓ KHĂN

Thái Thị Nhung 1 , Hồ Ngọc Ninh (*) 2 , Lại Phương Thảo 3 , Trương Ngọc Tín 2 , Phương Đoàn 4

  • Tác giả liên hệ: [email protected]
  • 1 Khoa Kinh tế và Quản lý, Học viện Nông nghiệp Việt Nam
  • 2 Khoa Du lịch và Ngoại ngữ, Học viện Nông nghiệp Việt Nam
  • 3 Khoa Kế toán và Quản trị kinh doanh, Học viện Nông nghiệp Việt Nam
  • 4 Viện Chiến lược và Chính sách dân tộc - Tôn giáo, Học viện Dân tộc

    • Từ khóa

    Lồng ghép, chương trình mục tiêu quốc gia, địa bàn khó khăn, dân tộc thiểu số

    Tóm tắt


    Các chương trình mục tiêu quốc gia trong giai đoạn 2021-2025 đóng vai trò then chốt trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt tại các địa bàn khó khăn, vùng sâu, vùng xa của Việt Nam. Bằng cách tập trung nguồn lực tài chính, kỹ thuật và nhân lực, các chương trình không chỉ nâng cấp hạ tầng, phát triển sản xuất và dịch vụ cơ bản mà còn cải thiện sinh kế, nâng cao chất lượng cuộc sống và góp phần giảm nghèo, thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng miền. Tuy nhiên, quá trình triển khai các chương trình cũng bộc lộ một số hạn chế và bất cập, đòi hỏi cần được rà soát, đánh giá toàn diện để định hướng cho giai đoạn 2026-2030. Trên cơ sở đó, bài viết này nhằm làm rõ cơ sở lý thuyết, tổng hợp và phân tích kinh nghiệm quốc tế về lồng ghép các chương trình mục tiêu quốc gia, nhận diện kết quả cũng như những khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thực hiện giai đoạn 2021-2025 và đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả lồng ghép các chương trình trong giai đoạn 2026-2030.

    Tài liệu tham khảo

    Ahmad E., Tandberg E. & Zhang P. (2002). On National or Supranational Objectives: Improving the Effectiveness of Targeted Expenditure Programs. International Monetary fund.

    Asian Development Bank (ADB) (2012). The Saemaul Undong Movement in the Republic of Korea: Sharing Knowledge on Community-Driven Development. Retrieved from https://www.adb.org/publications/saemaul-undong-movement-republic-korea, on Sep 25, 2025.

    Ban Chỉ đạo Trung ương các CTMTQG giai đoạn 2021-2025 (2025). Báo cáo tóm tắt tổng kết CTMTQG xây dựng NTM, chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021 - 2025, định hướng giai đoạn 2026-2035. Tài liệu Hội nghị toàn quốc tổng kết CTMTQG giai đoạn 2021 - 2025 tại Hà Nội.

    Bình T. (2025). Kinh nghiệm của Trung Quốc trong giảm nghèo bền vững-bài học cho Việt Nam. Cổng thông tin điện tử Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Truy cập từ https://bvhttdl.gov.vn/kinh-nghiem-cua-trung-quoc-trong-giam-ngheo-ben-vung-bai-hoc-cho-viet-nam-20251023143345276.htm, ngày 25/10/2025.

    Bộ Dân tộc và Tôn giáo (2025). Báo cáo tình hình thực hiện CTMTQG phát triển KT-XH vùng đồng bào DTTS&MN giai đoạn 2021-2030, giai đoạn I: 2021-2025 và kiến nghị, giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc. Số 169/BC-BDTTTG ngày 30/3/2025.

    Bộ Nông nghiệp và Môi trường (2025). Tờ trình 216/TT-BNNMT ngày 23/11/2025 về đề xuất chủ trương đầu tư CTMTQG xây dựng NTM, giảm nghèo bền vững và phát triển KT-XH vùng đồng bào DTTS&MN giai đoạn 2026-2035.

    Bộ Tài chính (2025). Cơ chế đặc thù giúp triển khai hiệu quả các CTMTQG. Thời báo Tài chính. Truy cập từ https://surl.lu/magikf, ngày 25/9/2025.

    Chính phủ (2022). Nghị định số 27/2022/NĐ-CP ngày 19/4/2022 (sửa đổi bởi Nghị định số 38/2023/NĐ-CP ngày 24/6/2023) về quy định cơ chế quản lý, tổ chức thực hiện các CTMTQG.

    Claymone Y., & Wareenil C. (2012). Sustainable Local Development on Grassroots Economy through the OVOP/OTOP Approach in Thailand. Significance of the Regional One-Product Policy. 15. Retrieved from http://www.iovoppa.org/files2/Book%20 Murayama.pdf, on Oct 10, 2025.

    Do K.C., Nguyen P.L. & Luu V.D. (2015). Implementation of poverty reduction policies: an analysis of national targeted program for poverty reduction in the northwest region of Vietnam. International Journal of Business and Social Science. 6(9): 76-86.

    Đăng Doanh (2025). Lồng ghép chương trình, phát huy vai trò của địa phương và người dân trong công tác giảm nghèo. Tạp chí Tổ chức Nhà nước và Lao động. Truy cập từ https://surli.cc/xmknpv, ngày 05/10/2025.

    Đoàn giám sát Quốc hội khóa XV (2023). Báo cáo tóm tắt kết quả giám sát việc triển khai thực hiện các nghị quyết của Quốc hội về các CTMTQG về xây dựng NTM giai đoạn 2021-2025, giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021-2025, phát triển KT-XH vùng đồng bào DTTS&MN giai đoạn 2021-2030.

    European Network for Rural Development (ENRD) (2018). EU Rural Review 26: Smart Villages-Revitalising rural services through social and digital innovation. Brussels: ENRD. Retrieved from https://enrd.ec.europa.eu/sites/enrd/files/enrd _publications/publi-enrd-rr-26-2018-en.pdf, on Oct 20, 2025.

    European Parliament (2021). Smart Villages: Concept, issues and prospects for EU rural areas. Brussels: European Parliamentary Research Service. Retrieved from https://www.europarl.europa.eu/ RegData/etudes/BRIE/2021/689349/EPRS_BRI (2021) 689349_EN.pdf, on Oct 20, 2025.

    FAO (2022). One Tambon One Product (OTOP) to promet grassroots economy in Thailand. Retrieved from https://sorts.one/eOV, on Oct 22, 2025.

    Hanh N.T.M., Trang D.T. & Trang V.T. (2015). Resources Mobilization by Self-Help Approach to Rural Development Program in Vietnam: Lessons from Saemaul Undong in Korea. KOICA. Working Paper No. 87.

    Harakaľová Ľ. (2018). Smart villages-new concept of rural development of the EU. on European Integration. p. 413.

    Korea International Cooperation Agency (KOICA) (2015). Collaborative research project on new rural development in Vietnam in comparison with Korea's Saemaul Undong. Retrieved from https://www.kdevelopedia.org/Resources/view/05201701190147079.do, on Oct 22, 2025.

    Linh N.T.M., Hanh N.T.B., Vien N.T.H., Huyen N.T., Dong N.T., & Huyen C.T.H. (2024). Result of implementing the components of the National Target Program on New Rural Construction in Binh Gia District, Lang Son Province in 2024. Journal of Research in Environmental and Earth Sciences. 10(12): 83-93.

    Moschitskaya Tatyana. A. (2010). The State Target Programs as the Effective Tool of Stimulation of Development of Economy. The Problems of Economy, Research Center for Industrial Development Problems of NAS (Kharkiv, Ukraine). 3: 28-33.

    Nagashima F. & Kato H. (2025). Impacts of One Tambon One Product program on household income in Thailand. Journal of Entrepreneurship in Emerging Economies. 17(6): 1611-1635. https://doi.org/10.1108/JEEE-10-2024-0466.

    Nguyễn Thị Ngọc Anh (2024). Kinh nghiệm phát triển kinh tế, bảo đảm an sinh xã hội cho người DTTS ở Trung Quốc và một số gợi mở đối với đồng bào dân tộc Khmer vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Truy cập từ https://surl.li/iiazuz, ngày 20/10/2025.

    Nguyễn Hoàng (2025). Hợp nhất 3 CTMTQG là cần thiết. Truy cập từ https://baochinhphu.vn/hop-nhat-3-chuong-trinh-muc-tieu-quoc-gia-la-can-thiet-102251015091902171.htm, ngày 22/10/2025.

    Ninh H.N., Thao L.P., Anh T.T.C., Hung H.V., Thuy D.T. & Thuy N. (2024). The contribution of livelihood diversification activities to poverty reduction of ethnic minority households: A case study in Son La Province, Vietnam. Journal of Infrastructure, Policy and Development. 8(6): 6465. https://doi.org/10.24294/jipd.v8i6.6465.

    Phan Thị Tuyết Minh (2022). Bồi dưỡng đội ngũ chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã đáp ứng yêu cầu quản trị quốc gia hiện đại, hiệu quả. Tạp chí Quản lý nhà nước. (322): 55-58.

    Phuong V.T.H. (2023). The National Target Program on Building New-Style Rural Areas in Vietnam: The Current Situation and Solutions in Economic Aspects. European Journal of Social Sciences Studies. 8(5): 58-72.

    Ponark V. & Ahmad M.M. (2025). One Tambon One Product (OTOP) implementation by the Thai Government. Development in Practice. 35(1): 60-73.

    Quốc hội (2019). Luật Đầu tư công. Số 39/2019/QH14 ngày 13/6/2019.

    Quốc hội (2021a). Nghị quyết số 24/2021/QH15 ngày 28/7/2021 của Quốc hội phê duyệt chủ trương đầu tư CTMTQG giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021-2025.

    Quốc hội (2021b). Nghị quyết số 25/2021/QH15 ngày 28/7/2021 của Quốc hội phê duyệt chủ trương đầu tư CTMTQG xây dựng NTM giai đoạn 2021-2025.

    Quốc hội (2024). Luật Đầu tư công. Số 58/2024/QH15 ngày 29/11/2024.

    Stojanova S., Lentini G., Niederer P., Egger T., Cva, N., Kos A. & Stojmenova Duh E. (2021). Smart villages policies: Past, present and future. Sustainability. 13(4): 1663.

    Tung D.T., Diem L.T.T., Luan D.X. & Linh N.H K. (2022). The National Target Program for New Rural Development in Vietnam: An Understanding of People’s Participation and Its Determinants. Sustainability. 14(19): 12140.

    Thủ tướng Chính phủ (2021). Quyết định số 1719/QĐ-TTg ngày 14/10/2021 của Thủ tướng Chính phủ: Phê duyệt CTMTQG phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS&MN giai đoạn 2021-2030, giai đoạn I: 2021-2025.

    Trang V.T., Trang D.T. & Hanh N.T. (2014). How to mobilize community involvement in Vietnam rural development: Inspiration under the New Community Movement of Korea-Saemaul Undong. Hanoi, Vietnam: The global Research capacity building program Korea international cooperation agency.

    Trần Ngọc Ngân & Nguyễn Thị Thanh Hà (2025). Giải quyết vấn đề cơ bản và cấp bách ở vùng dân tộc thiểu số và miền núi hiện nay - Thực trạng và giải pháp. Tạp chí Nghiên cứu Khoa học và Phát triển. 4(2): 76-82.

    UNDP (2017). Mainstreaming the 2030 Agenda for Sustainable Development: Reference Guide to UN Country Teams. New York, NY: United Nations Development Programme.

    UNDP (2023). Poverty reduction in comparative perspective: Lessons for Vietnam from international experience. UNDP.

    UNEP (2016). Mainstreaming Environment and Climate for Poverty Reduction and Sustainable Development: A Handbook to Strengthen Planning and Budgeting Processes. Nairobi, Kenya: UNEP.

    Ủy ban Dân tộc (2024). Báo cáo chuyên đề: Kết quả thực hiện CTMTQG phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS&MN giai đoạn 2021-2030 6 tháng đấu năm 2024.

    Stenson E. (2017). Revitalisation of rural areas through Smart Villages. Opinion: European Committee of the Region: 126th plenary session - 30 November/1 December 2017.

    Văn phòng Chính phủ (2025). Thông báo số 560/TB-VPCP ngày 17/10/2025 về kết luận của Phó thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình tại cuộc họp về hợp nhất các CTMTQG: Xây dựng NTM, Giảm nghèo bền vững, Phát triển KT-XH vùng đồng bào DTTS&MN.

    World Bank (2018). Program-for-Results: An Update and Lessons Learned. Washington DC.

    World Bank (2025). Vietnam 2045-Breaking Through: Institutions for a High-Income Future. Retrieved from https://www.worldbank.org/en/country/ vietnam/ publication/viet-nam-2045-breaking -through-institutions-for-a-high-income-future., on Oct 20, 2025.

    Xuân Hoa (2025). Tích hợp 3 CTMTQG để tăng hiệu quả đầu tư. Truy cập từ https://vnexpress.net/tich-hop-3-chuong-trinh-muc-tieu-quoc-gia-de-tang-hieu-qua-dau-tu-4951928.html, ngày 22/10/2025.