SỰ LỰA CHỌN VÀ KHẢ NĂNG ĂN MỒI CỦA NHỆN BẮT MỒI Amblyseius largoensis Muma (Acari: Phytoseiidae) TRÊN BỐN LOÀI NHỆN HẠI TRONG ĐIỀU KIỆN PHÒNG THÍ NGHIỆM

Ngày nhận bài: 15-11-2025

Ngày duyệt đăng: 22-12-2025

Ngày xuất bản: 23-01-2026

DOI: https://doi.org/10.31817/tckhnnvn.2026.24.1.03

Lượt xem

0

Download

0

Cách trích dẫn:

Ngà, D. ., Trang, H. ., Kiếm, Đặng, Tùng, N., & Giang, H. (2026). SỰ LỰA CHỌN VÀ KHẢ NĂNG ĂN MỒI CỦA NHỆN BẮT MỒI Amblyseius largoensis Muma (Acari: Phytoseiidae) TRÊN BỐN LOÀI NHỆN HẠI TRONG ĐIỀU KIỆN PHÒNG THÍ NGHIỆM. Tạp Chí Khoa học Nông nghiệp Việt Nam, 24(1), 20–28. https://doi.org/10.31817/tckhnnvn.2026.24.1.03

SỰ LỰA CHỌN VÀ KHẢ NĂNG ĂN MỒI CỦA NHỆN BẮT MỒI Amblyseius largoensis Muma (Acari: Phytoseiidae) TRÊN BỐN LOÀI NHỆN HẠI TRONG ĐIỀU KIỆN PHÒNG THÍ NGHIỆM

Dương Thị Ngà 1, 2 , Hồ Thị Quỳnh Trang 2 , Đặng Thị Ngọc Kiếm 2 , Nguyễn Đức Tùng 1 , Hồ Thị Thu Giang (*) 1

  • Tác giả liên hệ: [email protected]
  • 1 Khoa Nông học, Học viện Nông nghiệp Việt Nam, Gia Lâm, Hà Nội
  • 2 Trung tâm Trồng trọt và Bảo vệ thực vật phía Bắc, Như Quỳnh, Hưng Yên

    • Từ khóa

    Kiểm soát sinh học, sự ưa thích con mồi, khả năng tiêu thụ thức ăn, nhện hại cây có múi, vật mồi thay thế

    Tóm tắt


    Amblyseius largoensis là loài nhện bắt mồi đa thực, phổ biến trên cây ăn quả có múi tại các tỉnh phía Bắc Việt Nam. Nghiên cứu nhằm đánh giá khả năng tiêu thụ con mồi của A. largoensis đối với trứng, nhện non, nhện trưởng thành của nhện vật mồi Schizotetranychus hindustanicus, Tetranychus cinnabarinus, Panonychus citri và Carpoglyphus lactis. Các thí nghiệm được tiến hành trong điều kiện phòng thí nghiệm theo hai phương pháp: có lựa chọn và không lựa chọn. Ở thí nghiệm không lựa chọn, A. largoensis ăn trứng loài C. lactis nhiều nhất, tiếp theo là T. cinnabarinus và ít nhất là S. hindustanicus. Ngược lại, ở pha nhện non và nhện trưởng thành cái của S. hindustanicus bị ăn nhiều nhất. Trong thí nghiệm lựa chọn theo pha phát dục của từng loài, A. largoensis ưu tiên ăn trứng của P. citri, T. cinnabarinus và C. lactis. Riêng S. hindustanicus, pha nhện non bị ăn nhiều nhất. Ở thí nghiệm lựa chọn giữa các loài trong cùng một pha, trứng C. lactis có tỷ lệ lựa chọn cao nhất, trong khi pha nhện non và nhện trưởng thành của S. hindustanicus có tỷ lệ lựa chọn cao nhất. Kết quả nghiên cứu khẳng định tiềm năng của A. largoensis trong kiểm soát nhện hại trên cây có múi, đồng thời đề xuất khả năng sử dụng C. lactis làm vật mồi thay thế để nhân nuôi loài nhện bắt mồi này ở quy mô lớn.

    Tài liệu tham khảo

    Bazgir F., Shakarami J. & Jafari S. (2020). Functional response of the predatory mite Amblyseius swirskii (Acari: Phytoseiidae) to Eotetranychus frosti (Tetranychidae) and Cenopalpus irani (Tenuipalpidae). Acarologia. 60(1): 30-39.

    Carrillo D., Navia D., Ferragut F. & Peña J. E. (2011). First report of Raoiella indica (Acari: Tenuipalpidae) in Colombia. Florida Entomologist. 94(2): 370-371.

    Carrillo D., Pena J.E., Hoy M.A. & Frank J.H. (2010). Development and reproduction of Amblyseius largoensis (Acari: Phytoseiidae) feeding on pollen, Raoiella indica (Acari: Tenuipalpidae), and other microarthropods inhabiting coconuts in Florida, USA. Experimental and Applied Acarology. 52: 119-129.

    Carrillo D. & Pena J.E. (2012). Prey-stage preferences and functional and numerical responses of Amblyseius largoensis (Acari: Phytoseiidae) to Raoiella indica (Acari: Tenuipalpidae). Experimental and Applied Acarology. 57: 361-372.

    Carrillo D. & Peña J.E. (2013). Potential of Florida populations of Amblyseius largoensis (Acari: Phytoseiidae) as biological control agents of the invasive species Raoiella indica (Acari: Tenuipalpidae). IOBC-WPRS Bulletin. 93: 21-30.

    De Alfaia J.P., Melo L.L., Monteiro N.V., Lima D.B. & Melo J.W.S. (2018). Functional response of the predaceous mites Amblyseius largoensis and Euseius concordis when feeding on eggs of the cashew tree giant whitefly Aleurodicus cocois. Systematic and Applied Acarology. 23(8): 1559-1566.

    Domingos C.A., Oliveira L.O., Morais E.G., Navia D., Moraes G.J. & Gondim M.G.C Jr. (2013) Comparison of two populations of the pantropical predator Amblyseius largoensis (Acari: Phytoseiidae) for biological control of Raoiella indica (Acari: Tenuipalpidae). Experimental and Applied Acarology. 60: 83-93.

    Lam W., Paynter Q. & Zhang Z.-Q. (2019). Predation, prey preference and reproduction of predatory mites Amblydromalus limonicus (Garman), Amblyseius herbicolus (Chant) and Neoseiulus cucumeris (Oudemans) (Mesostigmata: Phytoseiidae) on immature Sericothrips staphylinus Haliday (Thysanoptera: Thripidae), a biocontrol agent of gorse. Systematic and Applied Acarology. 24(3): 508-519.

    McMurtry J.A. & Croft B.A. (1997). Life-styles of phytoseiid mites and their roles in biological control. Annual review of entomology. 42(1): 291-321.

    Melo J.W., Lima D.B., Staudacher H., Silva F., Gondim M. & Sabelis M. (2015). Evidence of Amblyseius largoensis and Euseius alatus as biological control agent of Aceria guerreronis. Experimental and Applied Acarology. 67: 411-421.

    Nguyễn Đức Tùng & Đào Thùy Linh (2019). Ảnh hưởng của nhiệt độ và thức ăn đến đặc điểm sinh học nhện bắt mồi Amblyseius largoensis (Muma) (Acari: Phytoseiidae) Tạp chí Nông nghiệp và Phát triển nông thôn. 11: 66-72.

    Phạm Thị Hiếu, Nguyễn Đức Khánh, Lê Ngọc Anh (2013). Nghiên cứu khả năng sử dụng loài nhện bắt mồi Amblyseius sp. trong phòng trừ nhện đỏ Panonychus citri hại cam chanh. Tạp chí Khoa học và Phát triển 11 (7):903-908.

    Rodríguez H. & Ramos M. (2004). Biology and feeding behavior of Amblyseius largoensis (Muma) (Acari: Phytoseiidae) on Polyphagotarsonemus latus (Banks) (Acari: Tarsonemidae). No. 2132.

    Rodríguez H., Ramos M., Montoya A., Rodríguez Y., Chico R., Miranda I. & Depestre T.L. (2011). Development of Amblyseius largoensis as biological control agent of the broad mites (Polyphagotarsonemus latus). Biotecnología Aplicada. 28(3): 171-175.