Ngày nhận bài: 24-11-2025
Ngày duyệt đăng: 03-02-2026
Ngày xuất bản: 28-02-2026
Lượt xem
Download
Cách trích dẫn:
ĐÁNH GIÁ KHẢ NĂNG TÁI SINH in vitro CỦA MỘT SỐ GIỐNG ĐẬU XANH (Vigna radiata L.)
,
Trần Thị Diễm Quỳnh
3
,
Bùi Thị Quỳnh Trang
3
,
Vũ Thị Thương
1, 2
,
Đoàn Thu Thủy (*)
1, 2
,
Bùi Quang Tú
3
,
Nguyễn Thanh Tuấn
1, 2
Từ khóa
6-Benzylaminopurine, chồi, Indole-3-Acetic Acid, kanamycin, lá mầm, môi trường MS
Tóm tắt
Nghiên cứu nhằm đánh giá khả năng tái sinh in vitro của các giống đậu xanh ở các điều kiện nuôi cấy và loại mẫu cấy khác nhau. Nghiên cứu sử dụng 10 mẫu giống, các loại mẫu cấy, nồng độ các chất điều hòa sinh trưởng và kanamycin. Khả năng cảm ứng mô sẹo tăng theo nồng độ BAP và được thúc đẩy mạnh khi kết hợp NAA. Công thức 3-4 BAP + 1,0 mg/l NAA cho tỷ lệ tạo callus cao nhất (73,2-75,3%), đặc biệt ở mẫu chồi và trụ hạ diệp (~ 50%), trong khi mẫu lá có tỷ lệ thấp nhất (28,7%) và dễ nhiễm hơn (26,5%). Ở giai đoạn tái sinh chồi từ lá mầm, môi trường MS + 0,5-2,0 mg/l BAP + 0,1 mg/l IAA cho hiệu quả cao nhất với tỷ lệ mẫu ra chồi đạt 80,0-82,2% và 0,8-1,7 chồi/mẫu. Giống HMB0024 biểu hiện khả năng tái sinh tốt (1,7 chồi/mẫu). Khả năng tạo rễ trên môi trường MS đạt 50,0-61,7% tùy giống; giống HMB0036 cho số rễ và chiều dài rễ cao nhất (10,1 rễ/mẫu; 9,0cm). Như vậy, môi trường tối ưu tạo callus từ chồi và thân là MS + 3-4 mg/l BAP + 1,0 mg/l NAA; môi trường tái sinh chồi từ lá mầm hiệu quả nhất là MS + 0,5-2,0 mg/l BAP + 0,1 mg/l IAA. Nồng độ kanamycin 75-100 mg/l được xác định phù hợp cho sàng lọc trong chuyển gen hoặc chỉnh sửa gen ở đậu xanh.
Tài liệu tham khảo
AL-Saady H.A.A, ElKaaby E.A.J. & AL-Kaisy W.A.M. (2019). In vitro response different explants of mungbean seedlings (Vigna radiata L.) for plant growth hormones. J. Pharm. Sci. & Res. 11(4): 1227-1230. Atif R.M., Patat-Ochatt E.M., Svabova L., Ondrej V., Klenoticova H., Jacas L., Griga M. & Ochatt S.J. (2013). Gene transfer in legumes. Progress in Botany. 74: 37-100. Bakulin S.D., Monakhos S.G. & Bruskin S.A. (2025). Morphogenetic factors as a tool for enhancing plant regeneration capacity during in vitro transformation. International Journal of Molecular Sciences. 26(17): 8583. Bhowmik P., Konkin D., Polowick P., Hodgins C.L., Subedi M., Xiang D., Yu B., Patterson N., Rajagopalan N., Babic V., Ro K., Bandara M., Smyth S.J., Cui Y. & Kagale S. (2021). Crispr/Cas9 gene editing in legume crops: Opportunities and challenges. Legume Science. 3: e96. Himabindu Y., Reddy M.C. & Chandrasekhar T. (2014). In vitro regeneration of green gram [Vigna radiata (L.) Wilczek] cultivar Vamban-2 using cotyledonary nodes. CIBTech Journal of Biotechnology. 3: 11-15.
Hoàng Thị Thao, Nguyễn Tuấn Điệp, Chu Đức Hà, Hoàng Thị Mai, Lê Văn Sơn & Chu Hoàng Mậu (2019). Thiết lập và đánh giá hiệu quả của quy trình chuyển gen VrD1 trên giống đậu xanh ĐX22. Tạp chí Khoa học Công nghệ Nông nghiệp Việt Nam. 9(106): 43-48. Hoque M.I., Zahan M.M. & Sarker R.H. (2007). In vitro plant regeneration in mungbean (Vigna radiata (L.) Wilczek). Plant Tissue Cult. & Biotech. 17(2): 209-216. Jaiwal P.K. & Gulati A. (1995). Current status and future strategies of in vitro culture techniques for genetic improvement of mungbean (Vigna radiata (L.) Wilczek). Euphytica. 86: 167-181. Jaiwal P.K., Kumari R., Ignacimuthu S., Potrykus I. & Sautter C. (2001). Agrobacterium tumefaciens-mediated genetic transformation of mungbean (Vigna radiata L. Wilczek) - A recalcitrant grain legume. Plant Science. 161(2): 239-247. Khatun M.K., Haque M.S., Islam S. & Nasiruddin K.M. (2008). In vitro regeneration of mungbean (Vigna radiata L.) from different explants. Progress. Agric. 19(2): 13-19. Kumar S., Gupta S., Chandra S. & Singh B.B. (2004). How wide is the genetic base of pulse crops. In: Ali M., Singh B.B., Kumar S., Vishwa D., (Eds). Pulses in New Perspective, IIPR, Kanpur: 211-221. Nair R.M., Yang R.Y., Easdown W.J., Thavarajah D., Thavarajah P., Hughes Jd. & Keatinge J.D. (2013). Biofortification of mungbean (Vigna radiata) as a whole food to enhance human health. J Sci Food Agric. 93(8): 1805-1813.
Nguyễn Vũ Thanh Thanh & Chu Hoàng Mậu (2012). Khả năng chịu mất nước và tái sinh của mô sẹo ở cây đậu xanh - Vigna radiata (L.) Wilczek. Tạp chí Sinh học. 34(1): 107-113. Patra A.P., Samal K.C., Rout G.R., Sahu S. & Jagadev P.N. (2018). In vitro regeneration of recalcitrant green gram (Vigna radiata L. Wilczek) from immature cotyledons for genetic improvement. International Journal of Current Microbiology and Applied Sciences. 7(1): 3072-3080. Pratap A., Prajapati U., Singh C.M., Gupta S., Rathore M., Malviya N., Tomar R., Gupta A.K., Tripathi S. & Singh N.P. (2018). Potential, constraints and applications of in vitro methods in improving grain legumes. Plant Breeding. 137: 235-249. Rathore N., Tripathi A., Kushwah N.S. & Singh N.P (2022). Multiple shoot regeneration from detached embryonic axis in greengram (Vigna radiata) cv.SML 668. Legume Research. 46: 324-330. Sakthi A.R., Pavithra H., Gnanam R., Raveendran M. & Sudha M. (2022). Differential response of in vitro derived explants of mungbean under varied hormonal regimes. The Pharma Innovation Journal. 11(7): 43-46. Tripathi A., Kushwah N.S., Debnath S.C., Shukla S. & Rathore M. (2022). Investigating the in vitro regeneration potential of mungbean cultivar Samrat. Journal of Food Legumes. 35(3): 198-206. Volpato S., Gomez N.d., Giménez F.M. & Ciampitti I.A. (2025). A global dataset on mungbean for managing seed yield and quality. Sci Data. 12: 658. Yadav S.K., Katikala S., Yellisetty V. Kannepalle A., Narayana J.L., Maddi V., Mandapaka M., Shanker A.K., Bandi V. & Bharadwaja K.P. (2012). Optimization of Agrobacterium mediated genetic transformation of cotyledonary node explants of Vigna radiata. Springerplus. 1(1): 59. Yadav S.K., Sreenu P., Maheswari M., Vanaja M., Venkateswarlu B. (2010). Efficient shoot regeneration from double cotyledonary node explants of green gram [Vigna radiata (L.) Wilczek]. Indian Journal of Biotechnology. 9: 403-407.