ĐA DẠNG CHỦNG LOẠI VÀ THỊ TRƯỜNG XUẤT KHẨU GẠO CỦA VIỆT NAM: TIẾP CẬN TỪ CHỈ SỐ HERFINDAHL - HIRSCHMAN

Ngày nhận bài: 26-05-2026

Ngày duyệt đăng: 07-07-2026

Ngày xuất bản: 30-09-2026

DOI: https://doi.org/10.31817/tckhnnvn.2026.24.9.11

Lượt xem

32

Download

28

Số: Tập 24 Số 9 (2026): Tạp chí Khoa học Nông nghiệp Việt Nam

Chuyên mục:

KINH TẾ XÃ HỘI VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN

Cách trích dẫn:

Vân, Đỗ, Ngọc, N., & Hội, L. (2026). ĐA DẠNG CHỦNG LOẠI VÀ THỊ TRƯỜNG XUẤT KHẨU GẠO CỦA VIỆT NAM: TIẾP CẬN TỪ CHỈ SỐ HERFINDAHL - HIRSCHMAN. Tạp Chí Khoa học Nông nghiệp Việt Nam, 24(9), N/A. https://doi.org/10.31817/tckhnnvn.2026.24.9.11

ĐA DẠNG CHỦNG LOẠI VÀ THỊ TRƯỜNG XUẤT KHẨU GẠO CỦA VIỆT NAM: TIẾP CẬN TỪ CHỈ SỐ HERFINDAHL - HIRSCHMAN

Đỗ Thị Minh Vân (*) 1, 2 , Nguyễn Bích Ngọc 2 , Lê Quốc Hội 2

  • Tác giả liên hệ: [email protected]
  • 1 Trường Đại học Công đoàn
  • 2 Đại học Kinh tế quốc dân

    • Từ khóa

    Bền vững, cấu trúc, chiến lược, lương thực, nông sản

    Tóm tắt


    Việt Nam là quốc gia xuất khẩu gạo hàng đầu trên thế giới, đóng góp vào an ninh lương thực toàn cầu. Tuy nhiên, ngành gạo đang gặp nhiều khó khăn như: thay đổi thời tiết, thu hẹp diện tích gieo trồng, giá biến động mạnh. Đứng trước thực tế đó, Chính phủ đã ban hành nhiều chính sách để chuyển dịch cơ cấu xuất khẩu, theo hướng đa dạng chủng loại và thị trường xuất khẩu. Nghiên cứu áp dụng chỉ số Herfindahl - Hirschman (HHI) và số liệu xuất khẩu gạo của Việt Nam từ năm 2010 đến 2024 để định lượng mức độ tập trung (sự đa dạng) trong xuất khẩu gạo. Kết quả nghiên cứu cho thấy thị trường xuất khẩu gạo của Việt Nam ở mức tập trung cao, trong đó thị trường truyền thống như: ASEAN chiếm tỷ trọng lớn, tiếp theo là châu Á khác và châu Phi. Chủng loại gạo xuất khẩu cũng ở mức tập trung cao, chiếm tỷ trọng lớn là gạo trắng; gạo thơm tuy có tăng về giá trị tuyệt đối nhưng mức tăng thấp hơn gạo trắng. Trên cơ sở đó, bài viết đưa một số khuyến nghị để xuất khẩu gạo của Việt Nam phát triển bền vững trong thời gian tới.

    Tài liệu tham khảo

    Asiedu C.Y., Opoku-Mensah S. & Sarfo B. (2024). Perception and attitude of consumer patronage of Ghana-grown rice: Evidence from Kumasi, Ghana. African Journal of Commercial Studies. 5(4): 233-247.

    Boehe, D. M., & Jiménez, A. (2016). How does the geographic export diversification-performance relationship vary at different levels of export intensity?. International Business Review. 25(6): 1262-1272.

    Bộ Công thương (2024). Báo cáo xuất nhập khẩu Việt Nam 2024. Truy cập từ https://trungtamwto.vn/file/23903/bao-cao-xnk-vn-2024-1534_compressed.pdf ngày 20.04.2026

    Cieślik J., Kaciak E. & Welsh D.H. (2012). The impact of geographic diversification on export performance of small and medium-sized enterprises (SMEs). Journal of International Entrepreneurship. 10(1): 70-93.

    Dao Dinh Nguyen (2022). Determinants of Vietnam's rice and coffee exports: using stochastic frontier gravity model. Journal of Asian Business and Economic Studies. 29(1): 19-34.

    Del Rosal I. (2019). Export diversification and export performance by destination country. Bulletin of Economic Research. 71(1): 58-74.

    Demont M. & Rutsaert P. (2017). Restructuring the Vietnamese rice sector: towards increasing sustainability. Sustainability. 9(2): 325.

    Glauber J. & Mamun A. (2023). India’s new export ban on non-basmati white rice: Implications for global markets and food security. International Food Policy Research Institute (IFPRI) Blog.

    Haddad M., Lim J.J., Pancaro C. & Saborowski C. (2013). Trade openness reduces growth volatility when countries are well diversified. Canadian Journal of Economics/Revue canadienne d'économique. 46(2): 765-790.

    Herfindahl O.C. (1950). Concentration in the steel industry. Dissertation, Columbia university.

    Hirschman A.O. (1945). National Power and the Structure of Foreign Trade. Berkeley: University of California Press.

    Hussain S., Huang J., Huang J., Ahmad S., Nanda, S., Anwar, S., Shakoor A., Zhu C., Zhu L., Cao X., Jin Q. & Zhang J. (2020). Rice production under climate change: adaptations and mitigating strategies. In Environment, climate, plant and vegetation growth. Cham: Springer International Publishing. pp. 659-686.

    IPSARD - Viện Chính sách và Chiến lược Phát triển Nông nghiệp Nông thôn (2018). Báo cáo lúa gạo năm 2018.

    IPSARD - Viện Chính sách và Chiến lược Phát triển Nông nghiệp Nông thôn (2024). Báo cáo lúa gạo năm 2024.

    Julian C.C. & Yunus Ali M. (2009). Incentives to export for Australian export market ventures. Journal of Small Business and Enterprise Development. 16(3): 418-431.

    Juvenal L. & Monteiro P.S. (2013). Export market diversification and productivity improvements: Theory and evidence from Argentinean firms. Federal Reserve Bank of St. Louis Working Papers are No. 015A. doi:10.2139/ssrn.2249956.

    Mai Van Thong, Mai Thi Phuong Lan, Bui Thi Thanh Nga & Le Duy Hieu (2025). Sustainable land resource management for food security in the Red River Delta, Vietnam. In BIO Web of Conferences. EDP Sciences. 181: 02002.

    McIntyre A., Li M.X., Wang K. & Yun H. (2018). Economic benefits of export diversification in small states. International Monetary Fund.

    Newfarmer R., Shaw W. & Walkenhorst P. (Eds.). (2009). Breaking into new markets: Emerging lessons for export diversification. World Bank Publications.

    Pham Van Kiem, Vu Thi Nhu Quynh & Nguyen Ngoc Anh (2025). Analysis Factors Affecting Vietnam's Agricultural Exports to the EU: An Application of the Gravity Model. International Journal of Business Analytics (IJBAN): 12(1): 1-20.

    Samen S. (2010). A primer on export diversification: key concepts, theoretical underpinnings and empirical evidence. Growth and Crisis Unit World Bank Institute. 1: 23.

    Tobias A. (2012). Handbook on rice policy for Asia. International Rice Research Institute

    Thao Huong Phan, Thao Viet Tran & Trang Mai Tran (2026). Export Resilience in Vietnam: A Causal Machine Learning Approach Using Industry-Level Panel Data (2000-2024). Economies. 14(5): 151.

    U.S. Department of Justice & Federal Trade Commission (2010). Horizontal Merger Guidelines. Washington, DC: U.S. DOJ/FTC.

    Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế - xã hội Hà Nội (2016). Xuất khẩu gạo 2016: Hạ mục tiêu vẫn không dễ hoàn thành. Truy cập từ: https://vienktxh.hanoi.gov.vn/nghien-cuu-trao-doi/xuat-khau-gao-2016-ha-muc-tieu-van-khong-de-hoan-thanh-32123.html ngày 29/03/2026.

    Wilhelms C. (1966). Development through export diversification: some suggestions. Intereconomics. 1(1): 9-12.

    Xuefeng Q. & Yaşar M. (2016). Export market diversification and firm productivity: Evidence from a large developing country. World Development. 82: 28-47.