Ngày nhận bài: 12-11-2025
Ngày duyệt đăng: 30-12-2025
Ngày xuất bản: 23-01-2026
Lượt xem
Download
Cách trích dẫn:
NGHIÊN CỨU NHÂN NHANH IN VITRO CÂY LAN HUỆ (Hippeastrum equestre (Aiton) Herb.)
,
Nguyễn Anh Đức
2
,
Nguyễn Thị Thúy Hạnh
3
,
Đinh Thái Hoàng
2
,
Nguyễn Việt Long (*)
1
Từ khóa
Lan huệ, tạo rễ, vi nhân giống, Việt Nam
Tóm tắt
Nghiên cứu được tiến hành nhằm hoàn thiện quy trình kỹ thuật nhân nhanh in vitro cây Lan huệ (Hippeastrum equestre (Aiton) Herb). Các thí nghiệm nghiên cứu tạo in vitro được thực hiện trên môi trường MS chứa 30 g/l sucrose; 6 g/l agar; 0,5 g/l than hoạt tính với các nồng độ 6-Benzylaminopurine (BA); 2,4-dichlorophenoxyacetic (2,4-D); α-Napthaleneacetic Acid (α-NAA) và Indole-3-Acetic Acid (IAA) khác nhau. Kết quả nghiên cứu cho thấy khử trùng mẫu bằng chất khử trùng Presept 5 g/l trong 50 phút cho tỷ lệ mẫu sống đạt cao nhất (90%). Trong giai đoạn nhân nhanh, môi trường bổ sung 1,0 mg/l 2,4-D kết hợp với 3 mg/l BA cho tỷ lệ mẫu tạo chồi đạt 100% và số chồi/mẫu đạt cao nhất (3,06 chồi). Trong giai đoạn tạo cây hoàn chỉnh, bổ sung 1 mg/l αNAA hoặc 1,5mg IAA là tối ưu với khả năng ra rễ đạt cao nhất với tỷ lệ cây ra rễ đạt 100% với 3,33-4,00 rễ/cây. Giai đoạn vườn ươm, sử dụng giá thể xơ dừa : đất : phân hữu cơ (6:3:1, v/v) cho tỷ lệ sống đạt 100%, số lá (3,53 lá/cây) và chiều cao cây (16,34cm) đạt cao nhất. Các kết quả nghiên cứu có thể sử dụng trong nhân giống quy mô lớn cây Lan huệ tại Việt Nam.
Tài liệu tham khảo
Chen X., Chen C., Zheng J., Lin, J., Wu P. & Ji Y. (2025). The tissue culture technology of Hippeastrum vittatum. Journal of Fujian Forestry Science and Technology. 52(2): 66-69.
De Buruyn M.H., Ferreira D.I., Slabbert M.M. & Pretorius J. (1992). In vitro propagation of Amaryllis belladonna. Plant Cell, Tissue and Organ Culture. 31: 179-184.
Đinh Trường Sơn, Bùi Huy Hoàng, Nguyễn Hải Ninh, Ninh Thị Phíp, Phạm Ngọc Khánh, Đặng Thị Thanh Tâm, Nguyễn Thị Lâm Hải & Nguyễn Thanh Hải (2021). Tạp chí Khoa học Nông nghiệp Việt Nam. 19(3): 301-310.
Epharath J.E., Ben A., Baruchin F., Alekperov C., Dayan E. & Silerbush M. (2001). Various cutting methods for the propagation of Hippeastrum bulbs. Biotronics. 30: 75-83.
Huang C.L., Chang K.O. & Hiroshi O. (2005). In vitro morphogenesis from ovaries of Hippeastrum × Hybridum. Journal of the Faculty of Agriculture, Kyushu University. 50(1): 19-25.
Hussey G. (1975). Totipotency in tissue explants and callus of some members of the Liliaceae, Iridaceae and Amaryllidaceae. Journal of Experimental Botany. 26: 253-262.
Janet E.A.S. & Bruce G.C. (1977). The in vitro propagation of amaryllis (Hippeastrum spp. Hybrids). In Vitro. 13: 831-836.
Kendon J.P., Rajaovelona L., Sandford H., Fang R., Bell J. & Sarasan V. (2017). Collecting near mature and immature orchid seeds for ex situ conservation: 'in vitro collecting' as a case study. Botanical Studies. 58: 34-34.
Martínez‑Peinado N., Cortes‑Serra N., Tallini L.R., Maria‑Jesus P., Gascon J., Jaume Bastida J. & Alonso‑Padilla J. (2021). Amaryllidaceae plants: a potential natural resource for the treatment of Chagas disease. Parasi Vectors. 14: 337.
Mihaljević I., Dugalić K., Tomaš V., Viljevac M., Pranjić A., Čmelik Z., Puškar B. & Jurković Z. (2013). In vitro sterilization procedures for micropropagation of ‘Oblačinska’ sour cherry. Journal of Agricultural Sciences. 58: 117-126.
Murashige T. & Skoog F. (1962). A revised medium for rapid growth and bioassays with tobacco tissue cultures. Physiologia Plantarum. 15: 473-497.
Ngô Minh Trí, Trần Lê Nguyên, Trần Thị Mỹ Tiên, Lâm Ngọc Kim Trúc, Phùng Hoàng Yến, Dương Nguyễn Mai Anh, Phùng Thị Hằng & Nguyễn Thị Pha (2023). Khảo sát ảnh hưởng của 2,4-dichlorophenoxyacetic acid, α-naphthylacetic acid đến sự phát sinh biến dị trên lan Cẩm Cù (Hoya kerrii). Tạp chí Khoa học và Công nghệ Việt Nam. 65(9): 63-68.
Nguyen T.M.D, Trinh T.T.H, Diep N.T.H & Bui P.T. (2025). Study on micropropagation and acclimatization of hippeastrum ‘Double king’ flowers in An Gian province of Vietnam. Plant Science Today. 12(4): 1-8.
Ninh Thị Thảo, Nguyễn Thị Cúc, Nguyễn Hạnh Hoa & Nguyễn Thị Phương Thảo (2009). Bước đầu nghiên cứu quy trình nhân nhanh in vitro cây Loa kèn đỏ nhung (Hippeastrum equestre Herb.). Tạp chí Khoa học và Phát triển. 7(4): 453-459.
Phạm Đức Trọng, Nguyễn Hạnh Hoa & Phí Thị Cẩm Miện (2014). Nghiên cứu xây dựng quy trình nhân nhanh in vitro sáu dòng hoa Lan huệ - Hispeatrum esquestre (Aition) Herb. Tạp chí Khoa học và Phát triển. 12(3): 392-403.
Phạm Thị Minh Phượng & Trần Thị Minh Hằng (2014). Nghiên cứu kỹ thuật nhân giống vô tính cây lan huệ (Hippeastrum sp.) bằng phương pháp chẻ củ. Tạp chí Nông nghiệp và Phát triển nông thôn. 1(5): 32-39.
Siddique M.N.A, Sultana J., Sultana N. & Hossain M.M. (2007). Ex vitro establishment of in vitro produced plantlets and bulblets of Hippeastrum (Hippeastrum hybridum). International Journal of Sustainable Crop Production. 2(3): 22-24.
Srivastava S. & Dwivedi U.N. (2001). Plant regeneration from callus of Cuscuta reflexa - an angiospermic parasite -and modulation of catalase and peroxidase activity by salicylic acid and naphthalene acetic acid. Plant Physiology and Biochemistry. 39: 529-538.
Tang J., Li Y., Zhang L., Mu J., Jiang Y., Fu H., Zhang Y., Cui H., Yu X. & Ye Z. (2023). Biosynthetic pathways and functions of indole-3-acetic acid in microorganisms. Microorganisms, 11(8): 2077. https://doi.org/10.3390/microorganisms11082077.
Vijverberg A.J. (1981). Growing Amaryllis. Grower Book, London. p. 57.