Ngày nhận bài: 17-10-2025
Ngày duyệt đăng: 07-05-2026
Ngày xuất bản: 25-06-2026
Lượt xem
Download
Cách trích dẫn:
PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC TỔ CHỨC THỦY LỢI CƠ SỞ TẠI VÙNG QUẢN LỘ PHỤNG HIỆP
Từ khóa
Đồng bằng sông Cửu Long, tổ chức thủy lợi cơ sở, hợp tác xã, tổ hợp tác
Tóm tắt
Nghiên cứu này nhằm phân tích hiện trạng và đánh giá hiệu quả hoạt động của hai mô hình thủy lợi cơ sở: hợp tác xã và tổ hợp tác tại vùng Quản Lộ - Phụng Hiệp, Đồng bằng sông Cửu Long, Việt Nam. Nghiên cứu được thực hiện bằng cách thu thập thông tin sơ cấp của 102 tổ chức và phỏng vấn sâu bằng bảng hỏi 225 cán bộ quản lý. Dữ liệu điều tra được phân tích bằng phương pháp phân tích thống kê mô tả và phân tích định tính. Kết quả cho thấy, các hợp tác xã thể hiện ưu thế vượt trội về tư cách pháp nhân, năng lực tài chính, nguồn nhân lực và khả năng đa dạng hóa dịch vụ. Ngược lại, mô hình tổ hợp tác linh hoạt hơn nhưng đối mặt với nhiều rủi ro về quản trị. Mức độ ứng dụng công nghệ còn rất thấp ở cả hai mô hình, dù hợp tác xã cho thấy xu hướng tiếp cận công nghệ quản lý số hóa cao hơn. Nghiên cứu khuyến cáo các tổ chức thủy lợi cơ sở nên chuyển đổi sang mô hình hợp tác xã thay vì tổ hợp tác, tăng cường đầu tư bảo trì, đa dạng hóa nguồn thu và tăng cường chuyển đổi số.
Tài liệu tham khảo
Aarnoudse E., Closas A. & Lefore N. (2018). Water User Associations: A Review of Approaches and Alternative Management Options for Sub-Saharan Africa. IWMI Working Paper 180, IWMI Working Paper. 180. doi:10.5337/2018.210 Altz-Stamm A.E. (2016). Factors that facilitate cooperative efforts in the management of irrigation water: an assessment of water user associations in the Jordan Valley. The University of Texas at Austin. Retrieved from http://hdl.handle.net/2152/68390. Bandyopadhyay S., Shyamsundar P. & Xie M. (2010). Transferring irrigation management to farmer’s associations: Evidence from the Philippines. Water Policy. 12: 444-460. Bhatt S. (2013). How does participatory irrigation management work? A study of selected water users’ associations in Anand district of Gujarat, western India. Water Policy. 15: 223-242. Bộ NN&PTNT (2019). Thông tư số 05/2019/TT-BNNPTNT ngày 02/5/2019 quy định chế độ, quy trình bảo trì tài sản kết cấu hạ tầng thủy lợi. Hà Nội. Bộ NN&PTNT (2021). Quy trình vận hành Hệ thống công trình thủy lợi Quản Lộ - Phụng Hiệp. Hà Nội.
Đoàn Doãn Tuấn, & Trần Việt Dũng. (2020). Thực trạng sử dụng nguồn kinh phí thủy lợi phí cấp bù trực tiếp cho các tổ chức thủy lợi cơ sở quản lý khai thác công trình thủy lợi nhỏ, thủy lợi nội đồng theo phân cấp. Tạp chí Khoa học và Công nghệ Thủy lợi. 61: 97-102. Hafied A. & Gany A. (2001). Subak Irrigation System in Bali: An Ancient Heritage of Participatory Irrigation Management in Modern Indonesia. West Java, Indonesia: The Research Institute of Water Resources, Research and Development Agency, Ministry of Settlement and Regional Infrastructures. IFAD (2001). Thematic study on water user associations in IFAD projects. Volume 1: Main report. Report No. 1134.. Rome, Italy: Office of Evaluation, International Fund for Agricultural Development (IFAD). Liên minh Hợp tác xã Việt Nam (2024). Luật Hợp tác xã 2023 - Law on Cooperatives 2023. Hà Nội: Nhà xuất bản Hồng Đức.
Mancur Olson J. (1965). The Logic of Collective Action: : Public Goods and the Theory of Groups. Harvard University Press. Mwakalila E.S. & Mwila P.M. (2024). ole of Water Users Association in Water Resources Management: A Case Study of Sanya-Kware Sub-Catchment, Tanzania. Asian Research Journal of Arts & Social. 21(4): 149-164.
Nguyễn Lê Dũng. (2024). Tổng quan về Tổ chức thủy lợi cơ sở (Water User Association): Kinh nghiệm thế giới và thực tiễn ở Việt Nam. Tạp chí Khoa học và Công nghệ Thủy lợi. 88: 55-65. Ostrom E. (1990). Governing the Commons: The evolution of institutions for collective action. New York, USA: Cambridge University Press. Ostrom E., Gardner R. & Walker J. (1994). Rules, games, & common pool resources. Ann Arbor: The University of Michigan Press. Paul A. (2022). Self-governing Irrigation Management System for Effective Water Distribution in Large Paddy Rice Irrigation Schemes in Uganda. Tsukuba: University of Tsukuba. Republic of the Philippines (n.d.). National Irrigation Administration. (Management Information Division (MID) - CORPLAN) Retrieved from https://www.nia.gov.ph/ on Nov 9, 2024. Sayin B., Karaman S., Yilmaz I. & Celikyurt M.A. (2013). Assessment of the performance of participatory irrigation management in Antalya, Turkey. Water Policy. 15: 269-280. Shirima E.V. (2021). Performance Measurement System among Primary Agricultural Marketing Co- Operative Societies in Rombo District, Tanzania. Moshi, Tanzania: Moshi Co-Operative University. Retrieved from http://repository.mocu.ac.tz/xmlui/handle/123456789/267 on Jul 10, 2024,. Subramanian A., Agannathan N. & Meinzen-Dick R. (1997). User Organizations for Sustainable Water Services. World Bank - Technical Papers. 354. Thủ tướng Chính phủ (2009). Quyết định số 1446/QĐ-Ttg ngày 15/9/2020 về việc phê duyệt Đề án phát triển trạm bơm điện quy mô vừa và nhỏ khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Hà Nội. Thủ tướng Chính phủ (2022). Quyết định số 287/QĐ-TTg ngày 28 tháng 02 năm 2022 phê duyệt Quy hoạch vùng Đồng bằng sông Cửu Long thời kỳ 2021-2023, tầm nhìn đến năm 2050. Hà Nội. Thủ tướng Chính phủ (2022). Quyết định số 318/QĐ/Ttg ngày 08/3/2022 ban hành Bộ tiêu chí quốc gia về xã Nông thôn mới và Bộ tiêu chí quốc gia về xã Nông thôn mới nâng cao giai đoạn 2021-2025. Hà Nội.
Trần Chí Trung, Nguyễn Văn Kiên, & Phạm Duy Anh Tuấn. (2022). Giải pháp tài chính bền vững cho các tổ chức thủy lợi cơ sở. Tạp chí Khoa học và Công nghệ Thủy lợi. 73.