Tìm kiếm

Kết quả Tìm kiếm

• THỬ NGHIỆM KHẢ NĂNG CHỊU MẶN CỦA CÁ TRẮM ĐEN (Mylopharyngodon piceus)GIAI ĐOẠN GIỐNG

  Kim Văn Vạn, Đoàn Thị Nhinh, Trịnh Thị Trang

  Ngày nhận bài: 18-08-2015 / Ngày duyệt đăng: 22-01-2016

   Tóm tắt PDF

  Hai thí nghiệm được thực hiện nhằm đánh giá khả năng chịu mặn của cá trắm đen (Mylopharyngodonpiceus) giai đoạn giống. Trong thí nghiệm 1, khả năng chịu mặn của cá trắm đen thực hiện bằng cách chuyển cá trực tiếp từ nước ngọt vào các lô thí nghiệm có độ mặn 0, 10, 13, 15, 17, 20‰ trong khi thí nghiệm 2 được bố trí ở các độ mặn tương tự thí nghiệm 1 nhưng cá đã được thuần hóa bằng cách tăng dần độ mặn cho tới khi đạt tới độ mặn thí nghiệm. Cá thí nghiệm có kích cỡ 45 ± 0,3 gam/con được bố trí trong các thùng nhựa có dung tích 120 lít với số lượng 15 con/thùng. Kết quả thí nghiệm 1 cho thấy trong điều kiện cá không được thuần hóa độ mặn thì cá sống 100% ở ngưỡng 13‰, trong khi đó cá chết 100% sau khoảng 102 giờ ở 15‰; sau 12 giờ ở 17‰ và sau 4 giờ ở 20‰. Tương tự, kết quả thí nghiệm 2 cho thấy trong điều kiện cá được thuần hóa độ mặn thì cá sống 100% cũng ở 13‰ và có hiện tượng chết nhanh ở các ngưỡng độ mặn cao hơn. So sánh kết quả của hai thí nghiệm cho thấy cá có khả năng sống tốt trong môi trường có độ mặn 13‰, trong khi đó ở độ mặn 15‰ cá được thuần hóa sống lâu hơn cá không được thuần hóa, còn ở độ mặn từ 17‰ cá chết nhanh và không có sự khác biệt ở cả 2 điều kiện. Tốc độ tăng trưởng của cá cao nhất ở lô thí nghiệmđộ mặn 0‰ là 7,9a ± 0,61 (gam/con/tuần) và thấp nhất ở lô thí nghiệm độ mặn 13‰ với 5,6c ± 1,12 (gam/con/tuần). Qua kiểm tra mô học, không thấy có sự biến đổi về hình dạng cấu trúc mô mang và mô thận của cá ở các lô có độ mặn 0, 10, 13‰, rieeng cá thí nghiệm ở độ mặn 15‰ thấy có biểu hiện mô mang bị co rúm, mất nước, mô thận xuất hiện các khoảng không bào lớn.

• ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ CỦA VACXIN CIRCOVAC Ở ĐÀN LỢN NUÔI TẠI TRẠI THÀNH LONG, LƯƠNG SƠN, HÒA BÌNH

  Phạm Thị Kiều Anh, Tạ Thị Kim Chung, Huỳnh Thị Mỹ Lệ

  Ngày nhận bài: 06-07-2014 / Ngày duyệt đăng: 13-08-2014

   Tóm tắt PDF

  Nghiên cứu được tiến hành tại trang trại lợn thuộc công ty Thành Long, Lương Sơn, Hòa Bình nhằm mục đích đánh giá hiệu quả của vacxin Circovac trong phòng hội chứng còi cọc sau cai sữa ở đàn lợn do Porcine Circovirus type 2 (PCV2) gây ra. Bố trí thí nghiệm gồm 2 đợt, mỗi đợt 10 lợn nái sinh sản chia làm 2 lô, lô thí nghiệm gồm 5 nái được tiêm vacxin Circovac và lô đối chứng gồm 5 nái không tiêm. Kết quả kiểm tra hiệu giá kháng thể kháng PCV2 của lợn mẹ sau khi sử dụng vacxin phòng bệnh cao hơn so với lợn đối chứng, 100% mẫu lấy từ lợn nái được tiêm vacxin có kháng thể với hiệu giá ≥ 3log2, trong khi đó, lợn không tiêm vacxin chỉ có 9/20 mẫu (45%) có kháng thể và hiệu giá đều thấp dưới ngưỡng 3log2. Tỷ lệ lợn sống sót và khối lượng lợn con sinh ra từ lợn nái tiêm vacxin đã cao hơn rõ rệt so với lô đối chứng (p<0,05).

• MỘT SỐ YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN KẾT QUẢ ẤP NỞ TRỨNG GÀ

  Nguyễn Thị Tú, Đặng Thái Hải, Ngô Thị Thùy

  Ngày nhận bài: 27-03-2014 / Ngày duyệt đăng: 30-05-2014

   Tóm tắt PDF

  Thí nghiệm nghiên cứu một số yếu tố ảnh hưởng đến kết quả ấp nở trứng gà Lương Phượng được tiến hành trên máy ấp đa kỳ theo phương pháp phân lô so sánh ngẫu nhiên hoàn toàn. Kết quả cho thấy: thời gian bảo quản trứng dài làm giảm tỷ lệ trứng phôi, tăng tỷ lệ trứng chết phôi và giảm tỷ lệ nở. Mối tương quan giữa thời gian bảo quản và tỷ lệ trứng có phôi là tương quan nghịch rất chặt chẽ (r = -0,919; P<0,05). Thời gian đẻ trứng trong ngày có ảnh hưởng đến kết quả ấp nở. Tỷ lệ trứng có phôi, tỷ lệ nở đạt thấp nhất ở những lô trứng đẻ trước 7 giờ, đạt cao nhất ở các lô trứng đẻ trong khoảng 11-13 giờ (P<0,05). Các thời điểm đẻ trứng còn lại không có sự sai khác rõ rệt. Tuổi của đàn bố mẹ (tuần đẻ) có ảnh hưởng đến các chỉ tiêu ấp nở (P<0,05). Số lượng và tỷ lệ trứng có phôi đạt cao ở các tuần 32-34. Tỷ lệ nở/trứng có phôi ở tuần 27 thấp hơn tuần 33-36 (P<0,05). Đối với trứng gà Lương Phượng kết quả ấp nở đạt cao nhất ở những lô trứng có khối lượng khoảng 52-56g. Trứng ở lô thí nghiệm có chỉ số hình dạng khoảng 1,31-1,35 cho kết quả ấp nở cao hơn trứng các lô còn lại. Khử trùng trứng bằng hơi formaldehyt cho kết quả ấp nở cao hơn khử trùng trứng bằng nebutol (P<0,05).

• SỬ DỤNG ĐỘN LÓT NỀN CHUỒNG LÊN MEN VI SINH VẬT TRONG CHĂN NUÔI GÀ ĐẺ TRỨNG LƯƠNG PHƯỢNG

  Nguyễn Thị Tuyết Lê, Bùi Quang Tuấn, Nguyễn Thị Hường

  Ngày nhận bài: 21-01-2013 / Ngày duyệt đăng: 19-04-2013

   Tóm tắt PDF

  Nghiên cứu này tiến hành đánh giá hiệu quả của việc sử dụng chế phẩm vi sinh vật xử lý lớp độn lót nền trong chăn nuôi gà đẻ để giảm ô nhiễm môi trường. 1200 gà mái giống Lương Phượng từ 22-45 tuần tuổi được chia thành 3 lô thí nghiệm(độn lót được bổ sung chế phẩm vi sinh tổng hợp) và 3 lô đối chứng(độn lót thông thường không bổ sung chế phẩm), mỗi lô 200 con. Kết quả được đánh giá thông qua các chỉ tiêu: chất lượng lớp độn lót nền lên men vi sinh vật, tiểu khí hậu chuồng nuôi và năng suất sinh sản. Kết quả của thí nghiệm đã chỉ ra rằng, sử dụng độn lót lên men với chế phẩm vi sinh tổng hợp đã làm giảm độ ẩm không khí chuồng nuôi, giảm nồng độ một số khí độc như CO2và NH3rõ rệt so với đối chứng(P<0,05). Các chỉ tiêu về tỷ lệ đẻ, năng suất trứng, hiệu quả sử dụng thức ăn đều không có sự sai khác thống kê so với lô ĐC. Tuy nhiên, sử dụng độn lót nền lên men với chế phẩm vi sinh tổng hợp đã làm giảm tỷ lệ mắc bệnh rõ rệt so với lô đối chứng. Từ các kết quả trên, có thể kết luận việc sử dụng chế phẩm vi sinh tổng hợp bổ sung vào độn lót gà đẻ đã làm giảm ô nhiễm trong chuồng nuôi và không ảnh hưởng tới các chỉ tiêu về năng suất sinh sản.

• SO SÁNH VÀ ĐÁNH GIÁ KHẢ NĂNG NHIỄM CHÉO CỦA VI KHUẨN Edwardsiella ictaluriPHÂN LẬP TỪ CÁ RÔ PHI VÀ CÁ NHEO MỸ TRONG ĐIỀU KIỆN THỰC NGHIỆM

  Đoàn Thị Nhinh, Đặng Thị Hóa, Trần Thị Trinh, Lê Việt Dũng, Nguyễn Thị Hương Giang, Kim Văn Vạn, Đặng Thị Lụa, Trương Đình Hoài

  Ngày nhận bài: 05-01-2021 / Ngày duyệt đăng: 23-04-2021

   Tóm tắt PDF

  Nghiên cứu được thực hiện để so sánh và đánh giá khả năng nhiễm chéo của chủng vi khuẩn Edwardsiella ictaluri gây bệnh trên cá rô phi và cá nheo Mỹ. Các chủng vi khuẩn E. ictaluri phân lập từ cá rô phi và cá nheo Mỹ nhiễm bệnh được so sánh về đặc điểm sinh hóa, giám định PCR, liều gây chết LD50và khả năng gây nhiễm chéo cho loài cá còn lại. Kết quả cho thấy, chủng vi khuẩn E. ictaluriphân lập từ cá rô phi và cá nheo Mỹ khác nhau ở 2/22 phản ứng sinh hóa (citrate utilization, Voges-proskauer) nhưng tương đồng về kết quả định danh bằng PCR. Chủng vi khuẩn E. ictaluri từ cá rô phi có độc lực rất cao cho loài cá này (LD50= 2,5 × 101CFU/cá) nhưng thể hiện độc lực thấp khi được gây nhiễm chéo cho cá nheo Mỹ (LD50= 2,0 × 106CFU/cá). Tương tự, chủng vi khuẩn phân lập từ cá nheo Mỹ có độc lực cao trên cá nheo Mỹ (LD50= 4,7 × 103 CFU/cá) nhưng giảm độc lực đáng kể khi gây nhiễm chéo cho cá rô phi (LD50= 2,5 × 106CFU/cá). Như vậy, vi khuẩn E. ictaluri gây bệnh trên cá nheo Mỹ và cá rô phi là khác nhau, nhưng ở nồng độ cao vẫn gây chết khi gây nhiễm chéo, do đó cần có các biện pháp đảm bảo an toàn sinh học để tránh việc lây lan mầm bệnh giữa các hệ thống nuôi.

• HOÀN THIỆN PHƯƠNG PHÁP CÔ ĐẶC VIRUS DỊCH TẢ LỢN CHÂU PHI BẰNG POLYETHYLENE GLYCOL NHẰM NÂNG CAO KHẢ NĂNG PHÁT HIỆN TRONG NƯỚC THẢI CHĂN NUÔI

  Trần Thị Mỹ An, Nguyễn Thị Kiều Anh, Trần Ngọc Diễm, Bùi Minh Hải, Đặng Thị Hằng, Nguyễn Thị Hương Giang, Trần Thị Đức Tám, Mai Thị Ngân

  Ngày nhận bài: 03-04-2026 / Ngày duyệt đăng: 09-06-2026 / Ngày xuất bản: 26-10-2026

   Tóm tắt PDF

  Dịch tả lợn châu Phi (African swine fever - ASF) là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm với tỷ lệ tử vong lên đến 100%. Virus ASF (ASFV) có khả năng tồn tại trong môi trường nước thải chăn nuôi, tuy nhiên tải lượng virus thường thấp và chịu ảnh hưởng của các chất ức chế PCR, gây khó khăn cho việc phát hiện. Nghiên cứu này nhằm hoàn thiện quy trình cô đặc ASFV bằng polyethylene glycol (PEG) trước khi tách chiết DNA, góp phần nâng cao hiệu quả phát hiện bằng phương pháp real-time PCR. Kết quả cho thấy các điều kiện xử lý mẫu phù hợp bao gồm thể tích mẫu 15ml, tiền ly tâm ở 2.000g/10 phút và sử dụng phần dịch nổi cho bước cô đặc. Nồng độ PEG 6000 tối ưu là 15% (w/v) và ly tâm sa lắng virus ở 10.000g/30 phút. Hai phương pháp tách chiết DNA cho hiệu quả tương đương. Áp dụng quy trình xử lý mẫu bằng PEG giúp cải thiện rõ rệt khả năng phát hiện ASFV so với mẫu không xử lý. Khi ứng dụng trên mẫu thực địa, số mẫu dương tính tăng từ 1/56 (không xử lý) lên 8/56 (có xử lý). Kết quả cho thấy quy trình cô đặc bằng PEG có tiềm năng ứng dụng trong giám sát môi trường và hỗ trợ phát hiện sớm ASFV trong chăn nuôi.

  DOI: https://doi.org/10.31817/tckhnnvn.2026.24.SP01.01

• MỘT SỐ ĐẶC TÍNH SINH HỌC VÀ KHẢ NĂNG GÂY BỆNH THỰC NGHIỆM CỦA VIRUS CÚM A/H9N2 PHÂN LẬP Ở MIỀN BẮC VIỆT NAM

  Nguyễn Thị Thu Hằng, Nguyễn Thị Lan, Hoàng Thị Phương, Đào Lê Anh

  Ngày nhận bài: 18-08-2026 / Ngày duyệt đăng: 18-09-2026 / Ngày xuất bản: 30-09-2026

   Tóm tắt PDF

  Nghiên cứu nhằm phát hiện RNA virus cúm A/H9N2 trong mẫu mô của gia cầm có biểu hiện bệnh, phân lập virus và đánh giá một số đặc tính sinh học và khả năng gây bệnh thực nghiệm. Tổng số 55 mẫu phổi, khí quản và não được thu từ 19 cá thể tại bốn trang trại ở Hà Nội, Hưng Yên và Thái Nguyên giai đoạn 2020-2023. RNA H9 và N2 được phát hiện bằng real-time RT-PCR, mẫu dương tính được phân lập trên trứng gà có phôi và đánh giá bằng phản ứng ngưng kết hồng cầu (HA), ngăn trở ngưng kết hồng cầu (HI) và liều gây nhiễm 50% phôi (EID50). Có 22/55 mẫu mô dương tính. Mười hai mẫu tạo dịch niệu mô có hoạt tính HA và bảy chủng đáp ứng tiêu chí HI. Chủng H9N2.HY1.2 đạt 8,89 × 107 EID50/ml và được gây nhiễm tĩnh mạch cho gà 21 ngày tuổi với liều 106 EID50/con. Biểu hiện lâm sàng rõ nhất ở ngày 6-9 và không ghi nhận tử vong. RNA virus được phát hiện ở khí quản và phổi đến ngày 28, lách và thận đến ngày 21 và trong phân ở ngày 7-14, không phát hiện trong máu hoặc tuyến tụy. Tổn thương chủ yếu ở đường hô hấp và một số cơ quan ngoài hô hấp. Kết quả nghiên cứu đặc trưng cho chủng khảo sát trong mô hình gây nhiễm tĩnh mạch và không đại diện cho tỷ lệ lưu hành hoặc đặc điểm nhiễm tự nhiên.

  DOI: https://doi.org/10.31817/tckhnnvn.2026.24.9.08

• ĐẶC ĐIỂM HÌNH THÁI VÀ MỐI LIÊN HỆ GIỮA CƯỜNG ĐỘ NHIỄM PROTOZOA ĐƯỜNG RUỘT VỚI RỐI LOẠN TIÊU HÓA TRÊN ẾCH NUÔI

  Trương Đình Hoài, Nguyễn Việt Hoàng, Phạm Hồng Sơn, Đỗ Thị Ngọc, Đặng Hữu Huy, Nguyễn Đắc Đạt, Đoàn Thị Nga, Lê Ngọc Uyên Thy, Đặng Thị Hoá

  Ngày nhận bài: 23-05-2026 / Ngày duyệt đăng: 02-07-2026 / Ngày xuất bản: 30-09-2026

   Tóm tắt PDF

  Nghiên cứu được thực hiện nhằm đánh giá thành phần, đặc điểm hình thái và mối liên hệ giữa cường độ nhiễm protozoa đường ruột và tình trạng rối loạn tiêu hóa trên ếch nuôi. Tổng số 219 mẫu ếch từ 19 trại nuôi có biểu hiện giảm ăn, sình bụng, rối loạn tiêu hóa được thu để phân tích biểu hiện lâm sàng, mẫu dịch ruột được soi tươi kết hợp nhuộm Lugol để xác định thành phần, tỷ lệ và cường độ nhiễm protozoa. Protozoa được định danh sơ bộ dựa trên hình thái, kiểu di động, sự phân bố lông chuyển và đặc điểm bào tương. Kết quả cho thấy protozoa được phát hiện ở 198/219 mẫu kiểm tra, chiếm tỷ lệ 90,4%, với ba nhóm chính được phân loại là Balantidium spp., Nyctotherus spp. và Cepedea spp. Cường độ nhiễm protozoa biến động lớn giữa các trại nuôi (21-664 protozoa/vi trường). Các biểu hiện lâm sàng phổ biến ở ếch nhiễm protozoa bao gồm giảm ăn, chướng bụng, ruột chướng khí và xuất huyết. Kết quả phân tích tương quan cho thấy tổng cường độ nhiễm protozoa có tương quan thuận với tỷ lệ chết tích lũy và mức độ biểu hiện lâm sàng trên ếch (P

  DOI: https://doi.org/10.31817/tckhnnvn.2026.24.9.03

• ĐẶC ĐIỂM PHÁT TRIỂN VÀ ĐỘC LỰC CỦA Vibrio parahaemolyticus CED25.047  PHÂN LẬP TỪ TÔM THẺ CHÂN TRẮNG (Penaeus vannamei)  GIAI ĐOẠN HẬU ẤU TRÙNG MẮC BỆNH MỜ ĐỤC

  Lê Thị Mây, Nguyễn Thị Hạnh, Nguyễn Minh Quân, Nguyễn Thị Nguyện, Trương Thị Mỹ Hanh, Phan Trọng Bình, Đặng Thị Lụa

  Ngày nhận bài: 15-09-2025 / Ngày duyệt đăng: 02-07-2026 / Ngày xuất bản: 27-08-2026

   Tóm tắt PDF

  Nghiên cứu được thực hiện nhằm xác định đặc điểm gây bệnh của vi khuẩn Vibrio parahaemolyticus gây bệnh Translucent Postlarvae Disease (TPD) trên tôm thẻ chân trắng (Penaeus vannamei) giai đoạn tôm hậu ấu trùng, đồng thời đánh giá ảnh hưởng của độ mặn đến sự sinh trưởng của vi khuẩn. Mẫu tôm được phân tích để xác định tác nhân gây bệnh bằng cả phương pháp định danh truyền thống và kỹ thuật PCR. Tổng cộng 6 chủng  V. parahaemolyticus đã được phân lập, có 2 chủng mang đồng thời 3 gen độc lực và 4 chủng mang đơn gen. Chủng V. parahaemolyticus mang 3 gen độc lực bệnh TPD được mã hóa CED25.047 đã được thử nghiệm ở 7 giá trị độ mặn khác nhau (5, 10, 15, 20, 25, 30 và 35‰). Kết quả cho thấy CED25.047 phát triển mạnh ở độ mặn từ 15-35‰, tối ưu ở 15-30‰ và bị ức chế ở độ mặn 5‰ và 10‰. Liều gây chết trung bình (LD50) gây chết ở thời điểm 18h và 40h với nồng độ vi khuẩn lần lượt là 1,1 × 106 CFU/ml và 5,0 × 103 CFU/ml. Quan sát biến đổi mô học đặc trưng ghi nhận các tổn thương điển hình ở gan tụy bao gồm hoại tử và thoái hóa tế bào ống gan tụy, bong tróc ống biểu mô, nhân co lại/biến dạng. 

  DOI: https://doi.org/10.31817/tckhnnvn.2026.24.8.03

• ẢNH HƯỞNG CỦA VI SINH VÀ BENZALKONIUM CHLORINE LÊN SINH TRƯỞNG CỦA VI TẢO LỤC VÀ VI KHUẨN LAM NƯỚC NGỌT

  Lê Việt Dũng, Đoàn Văn Vững, Lê Thị Cẩm Vân, Phạm Thị Lam Hồng

  Ngày nhận bài: 23-04-2025 / Ngày duyệt đăng: 15-09-2025 / Ngày xuất bản: 31-10-2025

   Tóm tắt PDF

  Nghiên cứu nhằm đánh giá ảnh hưởng của hai chế phẩm vi sinh (Bacillus spp.; Biofloc02 và ProbioAqua) và hóa chất benzalkonium chloride đến sự sinh trưởng của vi tảo lục và vi khuẩn lam trong điều kiện phòng thí nghiệm và thực địa. Kết quả cho thấy cả ba nghiệm thức xử lý đều làm giảm mật độ tảo lục Chlorella vulgaris, trong đó benzalkonium chloride gây suy giảm nhanh từ ngày thứ tư, còn hai chế phẩm vi sinh ảnh hưởng nhẹ hơn do cạnh tranh dinh dưỡng. Với Arthrospira platensis, cả ba nghiệm thức đều gây ức chế, trong đó benzalkonium chloride làm tảo chết hoàn toàn sau 4 ngày. Các kết quả về mật độ ngành tảo lục và vi khuẩn lam ngoài ao cá giống nước ngọt cũng cho xu hướng tương tự. Mật độ tảo trong ao không tăng sau 7 ngày thử nghiệm. Kết quả nghiên cứu góp phần cung cấp thông tin thực nghiệm về hiệu quả và mức độ ảnh hưởng của các sản phẩm xử lý tảo được sử dụng phổ biến trong nuôi trồng thủy sản nước ngọt, làm cơ sở lựa chọn phương pháp phù hợp theo mục tiêu quản lý ao nuôi.

  DOI: https://doi.org/10.31817/tckhnnvn.2025.23.10.02

• ĐÁNH GIÁ ĐỘC LỰC CỦA CHỦNG VIRUS DỊCH TẢ LỢN CHÂU PHI TÁI TỔ HỢP QUA ĐƯỜNG TIẾP XÚC GIỮA LỢN KHỎE VÀ LỢN GÂY BỆNH THỰC NGHIỆM BẰNG ĐƯỜNG MŨI

  Nguyễn Việt Dũng, Nguyễn Thế Việt Hoàng, Văn Phan Lê

  Ngày nhận bài: 04-06-2025 / Ngày duyệt đăng: 14-08-2025 / Ngày xuất bản: 28-08-2025

   Tóm tắt PDF

  Sự xuất hiện của chủng virus dịch tả lợn châu Phi (ASFV) tái tổ hợp mang đặc điểm di truyền của cả genotype I và II (rASFV I/II) tại Việt Nam từ năm 2023 đã gây ra thách thức lớn cho công tác kiểm soát dịch bệnh, nhất là khi các vacxin hiện tại chưa cho thấy hiệu quả bảo hộ rõ ràng. Nghiên cứu này nhằm đánh giá độc lực và khả năng truyền lây của chủng ASFV tái tổ hợp VNUA/rASFV/HD1/23 thông qua mô hình gây nhiễm thực nghiệm bằng đường mũi và lây lan qua tiếp xúc trực tiếp. Kết quả nghiên cứu cho thấy nhóm lợn được gây nhiễm trực tiếp virus phát triển bệnh ở thể cấp tính, với tỷ lệ chết 100% (3/3), thời gian chết dao động từ ngày thứ 5 đến ngày thứ 12 sau gây nhiễm (trung bình 8 ngày). Ở nhóm tiếp xúc, lợn đầu tiên chết vào ngày thứ 14 sau khi tiếp xúc. Các triệu chứng lâm sàng điển hình gồm sốt cao (> 40°C), chán ăn, mệt mỏi và giảm vận động. Mổ khám lợn thí nghiệm cho thấy tổn thương đại thể đặc trưng của thể cấp tính như lách to, mềm, dễ vỡ; xuất huyết hạch lympho; tổn thương sung huyết và xuất huyết ở phổi, thận, ruột và dạ dày. Kết quả nghiên cứu này đã khẳng định độc lực cao và khả năng lây truyền mạnh của chủng rASFV I/II.

  DOI: https://doi.org/10.31817/tckhnnvn.2025.23.8.04

• ƯỚC TÍNH HỆ SỐ LÂY NHIỄM CƠ BẢN VÀ TỈ LỆ BAO PHỦ VACXINPHÒNG BỆNH DỊCH TẢ LỢN CHÂU PHIỞ CÁC TRẠI LỢN THỊT QUY MÔ LỚN

  Mai Thị Ngân, Vũ Thị Ngọc, Trương Hà Thái

  Ngày nhận bài: 23-12-2021 / Ngày duyệt đăng: 05-07-2022

   Tóm tắt PDF

  Bệnh dịch tả lợn châu Phi là bệnh lây lan nhanh, tỉ lệtử vonglên tới 100%, gây thiệt hại lớn về kinh tế. Tại Việt Nam, bệnh được công bố lần đầu vào tháng 2/2019 và nhanh chóng lây lan ra tất cả các tỉnh, thành. Nghiên cứu này nhằm mục đích ước tính hệ số lây nhiễm cơ bản và mô tả động lực học của bệnh ở đàn lợn thịt trong năm dịch đầu tiên,từ đó đề xuất tỉ lệ bao phủ vacxin cần thiết để phòng bệnh trong tương lai. Dữ liệu về số mới mắc theo ngày được thu thập từ 6 trại lợn thịt quy mô lớn trong đợt bùng phát dịch ASF đầu tiên ở nước ta. Hai phương pháp được sử dụng để ước tính hệ số lây nhiễm cơ bản (R0) bao gồm phương pháp tăng trưởng theo cấp số nhân (EG) và phương pháp ước tính khả năng tối đa (ML). Các giá trị R0trung bình được ước tính lần lượt là 2,97 (khoảng tin cậy 95%: 2,44-3,59) và 3,18 (khoảng tin cậy 95%: 2,52-3,96). Từ mô hình SIR cho thấy tình huống xấu nhất, tất cả lợn trong đàn sẽ bị nhiễm bệnh và bị loại bỏ trong vòng 50 ngày. Tỉ lệtiêm phòng dao động từ 75-94% số lợn trong trại tùy theo hiệu quả bảo hộ của vacxin để tạo miễn dịch đàn phòng bệnh tái phát.

• NGHIÊN CỨU KHẢ NĂNG GÂY BỆNH CỦA CHỦNG VIRUS DỊCH TẢ LỢN CHÂU PHI VNUA/HY-ASF1 QUA ĐƯỜNG TIÊM BẮP Ở LỢN THÍ NGHIỆM

  Nguyễn Thị Thu Huyền, Nguyễn Thế Việt Hoàng, Lê Văn Phan

  Ngày nhận bài: 09-01-2025 / Ngày duyệt đăng: 19-02-2025 / Ngày xuất bản: 28-02-2025

   Tóm tắt PDF

  Bệnh dịch tả lợn châu Phi là một bệnh truyền nhiễm nguy hiểm ở lợn với tỷ lệ tử vong lên đến 100%, gây thiệt hại lớn cho ngành chăn nuôi. Nghiên cứu này đánh giá khả năng gây bệnh của chủng virus dịch tả lợn châu Phi VNUA/HY/ASF1 qua đường tiêm bắp trên lợn 8 tuần tuổi. Lợn thí nghiệm được chia thành ba nhóm (TN1, TN2, TN3) với các liều nhiễm virus lần lượt là 102, 103 và 104 HAD50/lợn, cùng một nhóm đối chứng không nhiễm virus. Kết quả cho thấy toàn bộ lợn ở các nhóm gây nhiễm đều chết trong khoảng 5-13 ngày sau khi nhiễm. Thời gian chết trung bình của TN1, TN2 và TN3 lần lượt là 11,2 ± 1,3 ngày; 7,4 ± 1,8 ngày và 7,2 ± 1,8 ngày. Các triệu chứng lâm sàng điển hình như sốt cao, bỏ ăn, mệt mỏi và giảm vận động xuất hiện ở tất cả lợn nhiễm virus. Nhóm nhiễm liều virus cao biểu hiện triệu chứng sớm hơn, phản ánh tốc độ tiến triển bệnh nhanh. Tuy nhiên, tổn thương xuất huyết đa cơ quan, đặc biệt ở lách, hạch lympho và thận, lại nghiêm trọng hơn ở nhóm nhiễm liều virus thấp do thời gian tiến triển bệnh kéo dài. Nghiên cứu này khẳng định độc lực cao của chủng VNUA/HY/ASF1.

  DOI: https://doi.org/10.31817/tckhnnvn.2025.23.2.02

• NGHIÊN CỨU MỘT SỐ CHỈ TIÊU SINH HÓA VÀ HUYẾT HỌC TRÊN CHÓ MẮC BỆNH VIÊM TỬ CUNG

  Sử Thanh Long, Nguyễn Thị Hoa, Vũ NhưQuán, Trịnh Đình Thâu

  Ngày nhận bài: 03-07-2017 / Ngày duyệt đăng: 27-09-2017 / Ngày xuất bản: 12-06-2025

   Tóm tắt PDF

  Viêm tử cung là bệnh thường gặp ở chó làm ảnh hưởng đến chức năng sinh sản và nếu không phát hiện điều trị kịp thời có thể gây chết với tỷ lệ cao. Chó bị viêm tử cung thường biểu hiện các triệu chứng lâm sàng như bụng chướng to, uống nước nhiều và chảy dịch ở cơ quan sinh dục. Trong nghiên cứu này, chúng tôi tiến hành đánh giá các chỉ tiêu huyết học, chỉ tiêu sinh hóa của chó khỏe mạnh và chó bị viêm tử cung nhằm phục vụ cho mục đích chẩn đoán bệnh. Tiến hành chia hai lô thí nghiệm: lô thí nghiệm 1 (lô theo dõi đối chứng) gồm 10 chó khỏe mạnh không mắc các bệnh nội khoa, truyền nhiễm, bệnh ký sinh trùng và các bệnh sản khoa; lô thí nghiệm 2 (lô theo dõi) gồm 10 chó mắc bệnh viêm tử cung. Kết quả cho thấy so với chó khoẻ thì các chỉ tiêu ở chó bệnh gồm hệ hồng cầu (số lượng, huyết sắc tố, thể tích) giảm, số lượng bạch cầu (bạch cầu trung tính, lymphocyte và monocyte) tăng. Ngoài ra, theo dõi các chỉ tiêu men gan gồm GOT và GPT, cả hai chỉ tiêu này đều không thay đổi giữa chó khỏe và chó mắc bệnh viêm tử cung. Tuy nhiên, các chỉ tiêu về thận gồm urea và creatine có chỉ số tăng.

  DOI: https://doi.org/10.31817/tckhnnvn.2017.15.7.

• TỐI ƯU PHƯƠNG PHÁP XỬ LÝ MẪU NƯỚC BỌT ĐỂ NÂNG CAO ĐỘ NHẠY TRONG CHẨN ĐOÁN BỆNH DỊCH TẢ LỢN CHÂU PHI

  Lê Trần Hoàng Anh, Bùi Lệ Thủy, Đặng Thị Hằng, Trần Thị Mỹ An, Đàm Quốc Khánh, Mai Thị Ngân

  Ngày nhận bài: 05-10-2024 / Ngày duyệt đăng: 17-01-2025 / Ngày xuất bản: 23-01-2025

   Tóm tắt PDF

  Dịch tả lợn châu Phi (African swine fever - ASF) là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm với tỷ lệ tử vong lên đến 100%. Phương pháp thu thập mẫu nước bọt trong chẩn đoán để giám sát ASF có nhiều ưu điểm nhưng tải lượng virus trong mẫu nước bọt thấp nên ảnh hưởng đến độ nhạy của các phương pháp chẩn đoán. Nghiên cứu này được thực hiện nhằm cải tiến phương pháp xử lý mẫu nước bọt để tăng độ nhạy trong chẩn đoán bệnh. Semi-alkaline proteinase (SAP) và Polyethylene glycol (PEG) đã được sử dụng để xử lý mẫu nước bọt. Tỷ lệ tối ưu về thể tích của dung dịch SAP và PEG so với mẫu nước bọt tương ứng là 1:3 và 1:0,4. Kết quả chẩn đoán ASFV từ mẫu nước bọt sau khi xử lý bằng SAP và PEG cho thấy đã cải thiện độ nhạy của phản ứng realtime PCR, cụ thể từ 12 mẫu thực địa có 7/12 mẫu cho kết quả dương tính sau khi xử lý bằng SAP và PEG, chỉ có 4/12 mẫu dương tính khi không xử lý bằng SAP và PEG. Như vậy, việc ứng dụng phương pháp xử lý mẫu nước bọt đã làm tăng độ nhạy của phương pháp real-time PCR trong chẩn đoán ASF, hứa hẹn là công cụ hỗ trợ hữu ích cho công tác giám sát ASF.

  DOI: https://doi.org/10.31817/tckhnnvn.2025.23.1.04

• ĐÁNH GIÁ KHẢ NĂNG PHÒNG CHỐNG BỆNH TUYẾN TRÙNG NỐT SƯNG HẠI CÀ CHUA (Meloidogyne incognita) BẰNG NẤM ĐỐI KHÁNG Trichoderma asperellum

  Nguyễn Thị Thanh Hồng, Nguyễn Đức Huy

  Ngày nhận bài: 08-02-2025 / Ngày xuất bản: 21-02-2025

   Tóm tắt PDF

  Tuyến trùng nốt sưng Meloidogyne incognita là loài dịch hại phổ biến trên cây cà chua. Nghiên cứu này nhằm đánh giá khả năng phòng trừ bệnh tuyến trùng nốt sưng (M. incognita) của nấm Trichoderma asperellum trong phòng thí nghiệm và chậu vại. Thí nghiệm thiết kế với 5 công thức trong đó 4 công thức với nồng độ dịch bào tử nấm T. asperellum là 104, 105, 106 và 107 bào tử/ml và công thức đối chứng (0 bào tử/ml). Kết quả cho thấy nồng độ 107 bào tử/ml có hiệu quả tốt nhất, giảm tỷ lệ nở của trứng tuyến trùng (113 trứng/152 trứng tương đương 25,65%) so với đối chứng ngay sau 24h xử lý. Ở nồng độ này, nấm T. asperellum cũng giết chết ấu trùng tuổi 2 M. incognita với tỷ lệ chết sau 72h đạt 88%. Nồng độ dịch bào tử 107/ml của nấm T. asperellum cũng có hiệu quả làm tăng chiều cao (55,7cm) và trọng lượng (46g) cây cà chua so với đối chứng là 48,27cm và 36,43g. Nồng độ này cũng làm giảm số u sưng/rễ (118,67) và số trứng/túi trứng (154) so với đối chứng lần lượt là 218,33 và 241,67 - một số chỉ tiêu liên quan đến khả năng nhân lên của tuyến trùng M. incognita. Kết quả nghiên cứu này cung cấp thêm thông tin về phòng chống bệnh tuyến trùng nốt sưng cây cà chua bằng nấm đối kháng T. asperellum.

  DOI: https://doi.org/10.1234/1gph0n30

• NGHIÊN CỨU MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC, SINH THÁI CỦA BỌ RÙA Scymnus hoffmanniWeise (Coleoptera: Coccinellidae)

  Hồ Thị Thu Giang, Nguyễn Hồng Thanh

  Ngày nhận bài: 10-05-2012 / Ngày duyệt đăng: 28-07-2012 / Ngày xuất bản: 13-06-2025

   Tóm tắt PDF

  Bọ rùa, Scymnus hoffmanni Weise khá phổ biến nhiều trên đồng ruộng và được ghi nhận là loài bắt mồi có ý nghĩa trong hạn chế mật độ rệp muội. Vòng đời, sức sinh sản và sức tiêu thụ rệp ngô, rệp đậu tương và rệp cải đã được nghiên cứu trong phòng thí nghiệm. Vòng đời của bọ rùa khi nuôi rệp ngô là 18,54 ngày ngắn hơn so với nuôi trên rệp đậu tương có vòng đời là 19,92 ngày. Thời gian đẻ trứng kéo dài 19 ngày. Số lượng trứng đẻ của một trưởng thành cái là 179,72. Khả năng ăn rệp ngô tuổi 1,2 của bọ rùa trong 1 ngày ở pha ấu trùng tuổi 4 và trưởng thành lần lượt là 8,34 và 12,84. Đánh giá sự ưa thích vật mồi của bọ rùa đối với rệp ngô, rệp đậu tương và rệp cải cho thấy sự ưa thích nhất của bọ rùa là rệp ngô. Những kết quả đạt được nhằm cung cấp những nghiên cứu cơ bản cho việc sử dụng loài bắt mồi trong biện pháp sinh học quản lý các loài rệp muội.

  DOI: https://doi.org/10.31817/tckhnnvn.2012.10.4.

• ĐÁNH GIÁ ĐỘC LỰC CỦA CHỦNG VIRUS DỊCH TẢ LỢN CHÂU PHI VNUA/HY-ASF1 QUA ĐƯỜNG TIẾP XÚC GIỮA LỢN KHỎE VÀ LỢN GÂY BỆNH THỰC NGHIỆM BẰNG ĐƯỜNG MŨI

  Nguyễn Thị Lan, Nguyễn Thế Việt Hoàng, Lê Văn Phan

  Ngày nhận bài: 04-06-2025 / Ngày duyệt đăng: 25-07-2025 / Ngày xuất bản: 31-07-2025

   Tóm tắt PDF

  Nghiên cứu này đánh giá khả năng lây nhiễm và tiến triển bệnh ở lợn khi nhiễm chủng virus Dịch tả lợn châu Phi (DTLCP) VNUA/HY-ASF1 trong mô hình lây nhiễm tự nhiên, bao gồm nhóm lợn được gây nhiễm trực tiếp qua đường nhỏ mũi và nhóm lợn tiếp xúc. Lợn gây nhiễm trực tiếp bắt đầu xuất hiện triệu chứng lâm sàng sau 3–4 ngày sau gây nhiễm (dpi), với các biểu hiện như sốt cao (>40°C), mệt mỏi, chán ăn và tử vong trong khoảng 6–9 dpi. Lợn tiếp xúc xuất hiện triệu chứng từ 8 dpi; hai con tử vong vào ngày 14 dpi, và con còn lại sốt rất cao (41,9°C) kèm theo các triệu chứng lâm sàng đặc trưng của DTLCP. Kết quả xét nghiệm real-time PCR cho thấy virus được phát hiện trong máu từ 4 dpi ở lợn nhỏ mũi và từ 6 dpi ở lợn tiếp xúc, với tải lượng virus tăng dần theo thời gian và đạt đỉnh ngay trước khi tử vong. Virus cũng được phát hiện tại các lỗ tự nhiên (mũi, miệng, hậu môn) với mức độ bài thải khác nhau. Kết quả mổ khám ghi nhận tổn thương đại thể nghiêm trọng nhất ở lách (sưng to, sung huyết, mềm nhũn), trong khi các cơ quan khác như phổi, gan, thận và hạch bạch huyết cũng có tổn thương ở các mức độ khác nhau. Mức độ tổn thương tổng thể tăng dần từ nhóm lợn gây nhiễm trực tiếp sang nhóm lợn tiếp xúc, phản ánh diễn biến và mức độ nghiêm trọng của bệnh trong điều kiện lây nhiễm tự nhiên. Kết quả nghiên này cứu đã cung cấp dữ liệu quan trọng về độc lực của chủng virus VNUA/HY-ASF1, đặc điểm bài thải virus và tổn thương bệnh lý đại thể trên lợn nhiễm, góp phần làm sáng tỏ cơ chế lan truyền tự nhiên của virus DTLCP trong quần thể lợn

  DOI: https://doi.org/10.31817/tckhnnvn.2025.23.7.04